REKONSTRUKCJA ZAMKU WG B.DREJEWICZ

ieznana jest bliżej historia powstania ostrężnickiego zamku. Powszechnie uważa się, że wzniesiono go z inicjatywy króla Kazimierza Wielkiego w połowie XIV wieku jako kolejne ogniwo w łańcuchu jurajskich warowni - orlich gniazd, strzegących południowych rubieży Rzeczypospolitej. Hipoteza takowa poparta jest faktem, że położona nieopodal wieś Trzebniów, zanim przeszła na początku XV stulecia w posiadanie rodu Kobyłów, stanowiła wcześniej własność królewską. Być może budowla nigdy nie została ukończona i nikt w niej nie mieszkał. Niektóre źródła wspominają, że mogła się w niej mieścić siedziba rozbójników albo więzienie, w którym królowie trzymali bez sądu swych przeciwników politycznych.

JASKINIA OSTRĘŻNICKA

POZOSTAŁOŚCI ZAMKU SKRYWA
OBECNIE GĘSTY LAS

skład kompleksu obronnego wchodził zamek górny i przypuszczalnie przedzamcze. Położony na wapiennej skale zamek górny miał regularne założenie o powierzchni około 1200 metrów kwadratowych. W północno-zachodniej części dziedzińca znajdował się budynek mieszkalny wzniesiony na planie prostokąta o wymiarach ok. 30x10 metrów. Od południa stała wysunięta przed lico murów czworoboczna baszta. Całość otoczono murem o długości 144 i grubości 1,6-2 metry. Wjazd prowadził z przedzamcza od strony zachodniej, obok skał łączących zamek z podgrodziem. Być może przejazd wiódł po przerzuconym nad fosą drewnianym moście. Skała, na której wznosił się zamek górny jest stroma i niedostępna od północy i od zachodu. Od strony południowej oraz wschodniej spadek wysokości terenu przebiega łagodniej i tam rozwinęło się pełniące funkcje gospodarcze przedzamcze. Miało ono powierzchnię ok. 2000-7000 metrów kwadratowych i otoczone było ziemnym wałem umocnionym palisadą. Całość obiegała mokra fosa. Wjazd na teren zamku prawdopodobnie znajdował się w przerwie między wałami, w południowo-wschodniej części założenia.

PLAN RUIN ZAMKU OSTRĘŻNIK:
1. DZIEDZINIEC ZAMKU GÓRNEGO, 2. BUDYNEK MIESZKALNY, 3. BASZTA,
4. WJAZD NA ZAMEK GÓRNY, 5. PODZAMCZE, 6. WAŁY, 7. BRAMA
WJAZDOWA NA PODZAMCZE

murowanego zamku do czasów nam współczesnych przetrwały skromne fragmenty murów o wysokości nie przekraczającej jednego metra, oraz relikty czworobocznej baszty. Widoczne są również otaczające podzamcze ziemne wały. Cały teren porośnięty jest młodym, gęstym lasem. Skała, na której wzniesiono warownię stanowi częsty cel wycieczek grotołazów. Znajduje się w niej bowiem jaskinia Ostrężnicka z korytarzami o długości ok. 90 metrów; na tyle ciekawa, że wraz z otoczeniem stanowi obszar rezerwatu ścisłego.
Latem 2002 na terenie zamkowych ruinek prowadzone były badania archeologiczne, które być może przyniosą efekt w postaci nowych informacji o tej tajemniczej budowli.

elikty warowni położone są nieco na wschód od drogi nr 793 łączącej Janów i Żarki, w odległości ok. 6 km od Janowa (mapa). Na skraju lasu obok szosy, po wschodniej jej stronie znajduje się półdziki, nie rzucający się w oczy parking. Stamtąd do ruin prowadzi kilkusetmetrowa leśna ścieżka. Nie posiadający samochodu mogą dotrzeć na miejsce PKS-em lub stopem, co powinno być o tyle łatwe, że ruch na wspomnianej drodze (przynajmniej w wakacje) bywa intensywny. Wstęp na teren rezerwatu bezpłatny. (2002)

PÓŁNOCNA ŚCIANA SKAŁY ZAMKOWEJ

1. M. Antoniewicz: Zamki na Wyżynie Krakowsko-Częstochowskiej...
2. B. Guerquin: Zamki w Polsce, Arkady 1984
3. L. Kajzer, J. Salm, S. Kołodziejski: Leksykon zamków w Polsce, Arkady 2001
4. R. Sypek: Zamki i obiekty warowne Jury Karkowsko-Częstochowskiej

Suliszowice - ruina strażnicy królewskiej XIVw., ok. 2,5 km
Przewodziszowice- pozostałości strażnicy królewskiej XIVw., ok. 3 km
Łutowiec - ruina strażnicy królewskiej XIVw., ok. 7 km
Mirów - ruina zamku rycerskiego XIVw., ok. 10 km
Bobolice - ruina zamku królewskiego XIVw., ok. 11 km
Olsztyn - ruina zamku królewskiego XIVw., ok. 21 km
Morsko - ruina zamku XIVw., ok. 19 km