STRONA GŁÓWNA

MINIGALERIA

MAPKI

KSIĘGA GOŚCI

DOPISZ SIĘ

KONTAKT
BAGNO

BARANÓW SANDOMIERSKI

BARCIANY

BARDO ŚLĄSKIE

BĄKOWA GÓRA

BESIEKIERY

BĘDZIN

BIERUTÓW

BIESTRZYKÓW

BISKUPIN

BOBOLICE

BODZENTYN

BOLKÓW

BORYSŁAWICE ZAMKOWE

BROCHÓW

BRODNICA

BRZEG

BYDLIN

BYSTRZYCA KŁODZKA

CHĘCINY

CHOJNICA

CHOJNIK

CIECHANÓW

CIESZÓW

CZARNY BÓR

CZERNINA

CZERSK

CZĘSTOCHOWA

CZOCHA

DĄBRÓWNO

DRZEWICA

DZIAŁDOWO

DZIERZGOŃ

GDAŃSK

GIŻYCKO

GŁOGÓW

GNIEW

GNIEWOSZÓW Z.SZCZERBA

GOLUB-DOBRZYŃ

GOŁAŃCZ

GOŁUCHÓW

GORZANÓW

GOŚCISZÓW

GÓRA

GRODZIEC

GRÓDEK

GRUDZIĄDZ

GRZĘDY

GRZMIĄCA z.ROGOWIEC

INOWŁÓDZ

JANOWICE WIELKIE z.BOLCZÓW

JANOWIEC

JAWOR

JEZIORO GÓRECKIE

KAMIENIEC ZĄBKOWICKI

KARPNIKI

KAZIMIERZ DOLNY

KĘTRZYN

KĘTRZYN - KOŚCIÓŁ

KIELCE

KLICZKÓW

KŁODZKO

KOŁO

KONARY

KONIN-GOSŁAWICE

KORZKIEW

KOWALEWO POMORSKIE

KOŹMIN WLKP.

KÓRNIK

KRAKÓW

KRAPKOWICE

KRAPKOWICE - OTMĘT

KRĘPCEWO

KRUSZWICA

KRZYŻNA GÓRA

KRZYŻTOPÓR

KSIĄŻ WIELKI

KUROZWĘKI

KWIDZYN

LEGNICA

LIDZBARK WARMIŃSKI

LIPA

LUBIN

LUTOMIERSK

ŁAGÓW

ŁĘCZYCA

ŁOWICZ

MAJKOWICE

MALBORK

MAŁA NIESZAWKA

MIĘDZYLESIE

MIĘDZYRZECZ

MIRÓW

MOKRSKO

MSTÓW

MYŚLENICE

NAMYSŁÓW

NIDZICA

NIEPOŁOMICE

OGRODZIENIEC (PODZAMCZE)

OJCÓW

OLEŚNICA

OLSZTYN (JURA)

OLSZTYN (WARMIA)

OLSZTYNEK

OŁAWA

OŁDRZYCHOWICE KŁODZKIE

OPOCZNO

OPOLE GÓRKA

OPOLE OSTRÓWEK

OPORÓW

OSSOLIN

OSTRĘŻNIK

OSTRÓDA

OSTRÓW LEDNICKI

OTMUCHÓW

PABIANICE

PASTUCHÓW

PIESKOWA SKAŁA

PIOTRKÓW TRYBUNALSKI

PIOTRKÓW-BYKI

PIOTROWICE ŚWIDNICKIE

PŁOCK

PŁONINA

PŁOTY

PODZAMCZE GÓRA BIRÓW

PODZAMCZE z.OGRODZIENIEC

PODZAMCZE PIEKOSZOWSKIE

POKRZYWNO

POŁCZYN-ZDRÓJ

POZNAŃ z.PRZEMYSŁAWA

POZNAŃ z.CESARSKI

PRABUTY

PROCHOWICE

PROSZÓWKA z.GRYF

PRZEWODZISZOWICE

PYZDRY

RABSZTYN

RADLIN

RADŁÓWKA

RADOM

RADZIKI DUŻE

RADZYŃ CHEŁMIŃSKI

RAJSKO

RAKOWICE WIELKIE

RATNO DOLNE

RAWA MAZOWIECKA

RESKO

ROGÓW OPOLSKI

RYBNICA

RYBNICA LEŚNA

RYCZÓW

RYDZYNA

RZĄSINY

SANDOMIERZ

SIEDLĘCIN

SIEDLISKO

SIERADZ

SIEWIERZ

SMOLEŃ

SOBKÓW

SOBOTA

SOCHACZEW

SOSNOWIEC

SREBRNA GÓRA

STARA KAMIENICA

STARE DRAWSKO

SULEJÓW

SZAMOTUŁY

SZCZECIN

SZTUM

SZYDŁÓW

SZYMBARK

ŚWIDWIN

ŚWIEBODZIN

ŚWIECIE n.WISŁĄ

ŚWIECIE k.LEŚNEJ

ŚWINY

TORUŃ

TORUŃ z.DYBÓW

TUCZNO

TYNIEC

UDÓRZ

UJAZD k.TOMASZOWA

UJAZD KRZYŻTOPÓR

UNIEJÓW

URAZ

WAŁBRZYCH z.KSIĄŻ

WAŁBRZYCH z.STARY KSIĄŻ

WAŁBRZYCH z.NOWY DWÓR

WARSZAWA z.KRÓLEWSKI

WARSZAWA z.UJAZDOWSKI

WĄBRZEŹNO

WENECJA

WĘGORZEWO

WIELICZKA

WIELKA WIEŚ

WIERZBNA

WITKÓW

WLEŃ

WOJNOWICE

WOJSŁAWICE

WROCŁAW

WROCŁAW LEŚNICA

WYSZYNA

ZAGÓRZE ŚLĄSKIE

ZĄBKOWICE ŚLĄSKIE

ZBĄSZYŃ

ZŁOTORIA k.TORUNIA

ŹRÓDŁA

ŻAGAŃ

ŻARY

ŻELAZNO

ŻMIGRÓD


RUINA ZAMKU W MOKRSKU GÓRNYM



ieś Mokrsko (Mokrzko) pojawiła się w źródłach pisanych po raz pierwszy w 1306r. Jej dziedzicem był wówczas Piotr Pacan herbu Jelita, kasztelan małogoski, wiślicki i sandomierski. Drugim właścicielem osady był Tomisław, zapewne brat Piotra, pełniący w latach 1317-1320 intratny urząd wojewody krakowskiego, a w latach 1320-1330 wojewody sandomierskiego. Panowie pomieszkiwali przypuszczalnie w obronnej wieży, która stała na terenie dzisiejszego Mokrska Dln. Zapewne jeszcze w XIV wieku wieża została opuszczona i z czasem przestała istnieć. Dziś po pierwszym zameczku Mokrskich pozostało jedynie ziemne grodzisko oraz ślady dawnej fosy.


WIDOK ZAMKU Z 1805 ROKU WG F.USNERA


udowniczym nowej rezydencji był prawdopodobnie jeden z synów wspomnianego Piotra, bp krakowski Florian albo jego brat Klemens. Murowany zamek powstał w drugiej połowie XIV stulecia, zapewne jeszcze przed rokiem 1385. Wystawiony w 1428 roku dokument zawiera wyraźnie potwierdzenie funkcjonowania warowni, określanej tutaj jako castrum superiorum. Ród Mokrskich zamieszkiwał w niej do roku 1509, później gmach w ciągu kilku dziesięcioleci zmieniał właścicieli co najmniej pięciokrotnie. W 1531 Mokrsko wraz z zamkiem i trzema okolicznymi wsiami nabyła królowa Bona - być może w jej imieniu przebudowę rezydencji prowadził Piotr Kmita, marszałek wielki koronny oraz wojewoda krakowski. Nie był on jednak nigdy posiadaczem Mokrska, jak sugerują to niektóre źródła.


REKONSTRUKCJA ZAMKU Z XVI WIEKU WG A.MIŁOBĘDZKIEGO


kres królewskich rządów Bony na zamku trwał krótko, ponieważ już w 1540r. księgi podkomorskie jako kolejnych właścicieli wymieniają Sancygniowskich. Obiekt, w późniejszych wiekach zamieszkiwany przez: Giebułtowskich, Chełmskich, Ksiąskich, Dembińskich i Stoińskich, przeszedł jeszcze dwie poważne modernizacje: na przełomie XVI i XVII wieku rozbudowano go o nowe skrzydło, a kilkadziesiąt lat później podwyższono mury obronne, choć mimo prowadzonych inwestycji był on już wtedy mocno zniszczony. Budowla przestała pełnić funkcje zamieszkanej rezydencji na przełomie XVIII i XIX stulecia, a gdy w latach 1844-1846 Kazimierz Stronczyński podjął się jej inwentaryzacji, była już ruiną. Stan ten pogłębiał się i rozbierana przez lokalnych wieśniaków była siedziba szlachty małopolskiej osiągnęła z czasem żałosną formę, której istnienie dokumentują prezentowane tutaj fotografie.


RUINA NA KALENDARZU Z 1907 ROKU




ZWALISKA ZAMKU W MOKRZKU


Nad rozkosznemi brzegami rzeki Nidy, po prawej jej stronie, niemal naprzeciwko miasta Sobkowa, w powiecie kieleckim, leży wieś prywatna Mokrzko. W tej wsi znany w dziejach naszych możnowładca Piotr Kmita wojewoda krakowski, wystawił w połowie XVI wieku mały zameczek w stylu włoskim, w którym przemieszkiwał niekiedy, a to z powodu blizkich z królową Boną stosunków, która, jako wdowa po królu Zygmuncie I, zamek chęciński miała sobie oddany.

Późniejsze losy tej budowli nie są znane, z pozostałych jednakże murów widać, że w końcu przeszłego wieku jeszcze mieszkalną być mogła. Mury te albowiem dochowły się w całości, oprócz dachów i sklepień, oraz tego wszystkiego, co z drzewa i żelaza mogło być wyrobione. Zamek ten składał się z dwóch części, jak się zdaje, nie jednocześnie stawianych; jedna z nich na dwa, druga na trzy piętra była zbudowaną. Nad bramą wjazdową miał wieżę z przodu płaską, z tylnej strony okrągławą. Budowany był z białego kamienia na wapno, z ciosowemi węgłami furtami od okien, oblany wodą i wielkimi drzewami obsadzony. Zwaliska tego zameczku, wśród pysznego ale zaniedbanego ogrodu sterczące, mogły być ozdobą okolicy, gdyby nie nizkość położenia, które sprawia, że nie zawsze pieszo do nich dostąpić można. Ze szczytu atoli ruin odkrywa się śliczny widok, mianowicie na blizkie miasteczko Sobków, gniazdo zamożnej niegdyś rodziny Sobków z Sulejowa, i na zamek tamże istniejący, małemi basztami opatrzony, który dotąd jest mieszkalnym.

Tygodnik Ilustrowany, 1861
(pisownia oryginalna)




DRZEWORYT LEWICKIEGO ok. 1850



ostawiony na planie zbliżonym do prostokąta o wymiarach 45x25 metry kamienny zamek ulokowano na niewielkiej kępie pośród łąk i podmokłych terenów rzeki Nidy. Jego zachodnią kurtynę wypełniał jednotraktowy dom mieszkalny, mający podpiwniczenie i trzy naziemne kondygnacje. Sklepione kolebkowo: piwnica i przyziemie oraz kryte stropem pierwsze piętro podzielono na trzy równoważne izby. Reprezentacyjne było piętro drugie, gdzie znajdowała się duża obszerna sala i mała komnata boczna. Dziedziniec wewnętrzny o wymiarach 29x24m z trzech stron opasano murem kurtynowym zwieńczonym gankiem dla straży. Nie zachowana do dziś wysoka baszta bramna, ryzalitowo wysunięta przed lico muru południowego, posiadała u podstawy rzut zbliżony do kwadratu, który w wyższych partiach przechodził w ośmiobok. Na przełomie XVI i XVII wieku po obu stronach wieży dostawiono nowe zabudowania mieszkalne, które zatarły nieco jej obronny charakter, przekształcając w swoistą klatkę schodową. Prawdopodobnie do zamku prowadził drewniany most zwodzony, przerzucony nad niewielką, ale silnie nawodnioną fosą.


PLAN ZAMKU W MOKRSKU:
1. GŁÓWNY DOM MIESZKALNY, 2. SKRZYDŁO DOBUDOWANE W XVI/XVIIW.,
3. BRAMA WJAZDOWA, 4. DZIEDZINIEC



alownicza ruina już dawno wtopiła się w otaczajacy ją wiejski krajobraz i zjednoczyła z coraz bardziej dominującą nad nią dziką roślinnością. Z zamku do naszych czasów pozostało niestety bardzo niewiele; zachowały się jedynie relikty wschodniej ściany domu mieszkalnego, pn-wsch. narożnik muru kurtynowego, fragmenty podziałów wewnętrznych oraz porośnięta chaszczami mało czytelna fosa. Ruinka stoi prawdopodobnie na prywatnej posesji, jednak szczęśliwie w tym przypadku wstęp jest swobodny i niczym nie ograniczony.


POCZTÓWKA 1915



okrsko Górne to nieduża wieś położona kilka kilometrów na wschód od prowadzącej z Krakowa do Kielc drogi E77, około 17 kilometrów na południe od Chęcin. Do wsi dociera komunikacja PKS (rzadko). Widoczna z dalszej odległości ruina zamku stoi na łące, kilkaset metrów za zabudowaniami. Prowadzi do niej gruntowa droga i dalej odchodząca od drogi wąska ścieżka. (mapa) (2003)



1. B. Guerquin: Zamki w Polsce, Arkady 1984
2. I. T. Kaczyńscy: Zamki w Polsce południowej, Muza SA 1999
3. L. Kajzer, J. Salm, S. Kołodziejski: Leksykon zamków w Polsce, Arkady 2001
4. internet


SĄDZĄC Z UKRYTYCH POŚRÓD MALOWNICZYCH
KWIATKÓW LICZNYCH NIESPODZIANEK, NA ŁĄCE TEJ
CZĘSTO WYPASA SIĘ KROWY

NAROŻNIK DOMU MIESZKALNEGO




Sobków - fortalicium szlacheckie XVIw., ok. 3 km
Jędrzejów - warowny klasztor cystersów XIII-XVw., ok. 15 km
Chęciny- ruina zamku królewskiego XIII/XIVw., ok. 17 km
Maleszowa - pozostałości zamku Krasińskich XVIIw., ok. 23 km
Pińczów - pozostałości zamku biskupiego XVw., ok. 30 km
Podzamcze Piekoszowskie - ruina pałacu magnackiego XVIIw., ok. 30 km
Kielce - pałac biskupi z umocnieniami bastionowymi XVIIw., ok. 31 km



STRONA GŁÓWNA