STRONA GŁÓWNA

ZA GRANICĄ

MINIGALERIA

MAPKI

KSIĘGA GOŚCI

LITERATURA

KONTAKT
BARANÓW SANDOMIERSKI

BARCIANY

BARDO ŚLĄSKIE

BĄKOWA GÓRA

BESIEKIERY

BĘDZIN

BIERUTÓW

BIESTRZYKÓW

BOBOLICE

BOBROWNIKI

BODZENTYN

BOLESTRASZYCE

BOLKÓW

BORYSŁAWICE ZAMKOWE

BROCHÓW

BRODNICA

BRZEG

BUKOWIEC

BYDLIN

BYSTRZYCA KŁODZKA

CHĘCINY

CHOJNICA

CHOJNIK

CIECHANÓW

CIESZÓW

CIESZYN

CZARNY BÓR

CZERNA

CZERNINA

CZERSK

CZĘSTOCHOWA

CZOCHA

CZORSZTYN

DĄBRÓWNO

DRZEWICA

DZIAŁDOWO

DZIERZGOŃ

FREDROPOL (KORMANICE)

GDAŃSK

GIŻYCKO

GLIWICE

GŁOGÓW

GNIEW

GNIEWOSZÓW Z.SZCZERBA

GOLUB-DOBRZYŃ

GOŁAŃCZ

GOLCZEWO

GOŁUCHÓW

GOŚCISZÓW

GÓRA

GRODZIEC

GRÓDEK

GRUDZIĄDZ

GRZĘDY

GRZMIĄCA z.ROGOWIEC

INOWŁÓDZ

JANOWICE WIELKIE z.BOLCZÓW

JANOWIEC

JAWOR

JEZIORO GÓRECKIE

KAMIENIEC ZĄBKOWICKI

KAMIENNA GÓRA

KARPNIKI

KAZIMIERZ DOLNY

KĘTRZYN

KĘTRZYN - KOŚCIÓŁ

KIELCE

KLICZKÓW

KŁODZKO

KOŁO

KONARY

KONIN-GOSŁAWICE

KORZKIEW

KOWALEWO POMORSKIE

KOŹMIN WLKP.

KÓRNIK

KRAKÓW

KRAPKOWICE

KRAPKOWICE - OTMĘT

KRASICZYN

KRĘPCEWO

KRUSZWICA

KRZYŻNA GÓRA

KRZYŻTOPÓR

KSIĄŻ WIELKI

KUROZWĘKI

KWIDZYN

LEGNICA

LIDZBARK WARMIŃSKI

LIPA

LUBIN

LUTOMIERSK

ŁAGÓW

ŁĘCZYCA

ŁOWICZ

MAJKOWICE

MALBORK

MAŁA NIESZAWKA

MIĘDZYLESIE

MIĘDZYRZECZ

MIRÓW

MOKRSKO

MOSZNA

MSTÓW

MUSZYNA

MYŚLENICE

NAMYSŁÓW

NIEDZICA

NIDZICA

NIEMCZA

NIEPOŁOMICE

NOWY SĄCZ

NOWY WIŚNICZ

ODRZYKOŃ

OGRODZIENIEC (PODZAMCZE)

OJCÓW

OLEŚNICA

OLSZTYN (JURA)

OLSZTYN (WARMIA)

OLSZTYNEK

OŁAWA

OŁDRZYCHOWICE KŁODZKIE

OPOCZNO

OPOLE GÓRKA

OPOLE OSTRÓWEK

OPORÓW

OSSOLIN

OSTRĘŻNIK

OSTRÓDA

OSTRÓW LEDNICKI

OTMUCHÓW

PABIANICE

PANKÓW

PASTUCHÓW

PIESKOWA SKAŁA

PIOTRKÓW TRYBUNALSKI

PIOTRKÓW-BYKI

PIOTROWICE ŚWIDNICKIE

PŁAKOWICE

PŁOCK

PŁONINA

PŁOTY

PODZAMCZE z.OGRODZIENIEC

PODZAMCZE PIEKOSZOWSKIE

POKRZYWNO

POŁCZYN-ZDRÓJ

POZNAŃ

PRABUTY

PROCHOWICE

PROSZÓWKA z.GRYF

PRZEMYŚL

PRZEWODZISZOWICE

PSZCZYNA

PYZDRY

RABSZTYN

RACIĄŻEK

RADŁÓWKA

RADOM

RADZIKI DUŻE

RADZYŃ CHEŁMIŃSKI

RAJSKO

RAKOWICE WIELKIE

RATNO DOLNE

RAWA MAZOWIECKA

RESKO

ROGÓW OPOLSKI

ROŻNÓW ZAMEK DOLNY

ROŻNÓW ZAMEK GÓRNY

RYBNICA

RYBNICA LEŚNA

RYCZÓW

RYDZYNA

RYTWIANY

RZĄSINY

SANDOMIERZ

SANOK

SIEDLĘCIN

SIEDLISKO

SIERADZ

SIERAKÓW

SIEWIERZ

SMOLEŃ

SOBKÓW

SOBOTA

SOCHACZEW

SOSNOWIEC

SREBRNA GÓRA

STARA KAMIENICA

STARE DRAWSKO

STARY SĄCZ

STRZELCE OPOLSKIE

SULEJÓW

SZAMOTUŁY

SZCZECIN

SZTUM

SZUBIN

SZYDŁÓW

SZYMBARK

ŚCINAWKA GÓRNA

ŚWIDWIN

ŚWIEBODZIN

ŚWIECIE n.WISŁĄ

ŚWIECIE k.LEŚNEJ

ŚWINY

TORUŃ

TORUŃ z.DYBÓW

TUCZNO

TYNIEC

UDÓRZ

UJAZD k.TOMASZOWA

UJAZD KRZYŻTOPÓR

UNIEJÓW

URAZ

WAŁBRZYCH z.KSIĄŻ

WAŁBRZYCH z.STARY KSIĄŻ

WAŁBRZYCH z.NOWY DWÓR

WARSZAWA z.KRÓLEWSKI

WARSZAWA z.UJAZDOWSKI

WĄBRZEŹNO

WENECJA

WĘGIERKA

WĘGORZEWO

WIELICZKA

WIELKA WIEŚ

WIERZBNA

WITKÓW

WLEŃ

WOJNOWICE

WOJSŁAWICE

WROCŁAW

WROCŁAW LEŚNICA

WYSZYNA

ZAGÓRZ

ZAGÓRZE ŚLĄSKIE

ZAŁUŻ

ZĄBKOWICE ŚLĄSKIE

ZBĄSZYŃ

ZŁOTORIA k.TORUNIA

ŹRÓDŁA

ŻAGAŃ

ŻARY

ŻELAZNO

ŻMIGRÓD


IMG BORDER=1 style=

SARNY, ELEWACJA WSCHODNIA PAŁACU



uż w okresie śred­nio­wiecz­nym w gór­nej czę­ści wsi zwa­nej Ober-Stei­ne funk­cjo­no­wa­ło nie­wiel­kie za­ło­że­nie o­bron­ne, praw­do­po­do­bnie wznie­sio­na przez za­moż­ne ry­cer­stwo wie­ża miesz­kal­na, jed­nak ze wzglę­du na brak czy­tel­nych po­zo­sta­łoś­ci tej bu­do­wli i de­fi­cyt prze­ka­zów źród­ło­wych dziś wia­do­mo o niej bar­dzo nie­wie­le. Nie­wy­klu­czo­ne, że relikty tej go­tyckiej wa­row­ni kry­ją się w piw­ni­cach póź­niej­sze­go pa­ła­cu o­raz przy­zie­miach bu­dyn­ku bram­ne­go, choć ni­gdy nie pro­wa­dzo­no tu­taj ba­dań mo­gą­cych po­twier­dzić ta­kie przy­pusz­cze­nie. Pier­wszy zna­ny dwór po­wstał w ro­ku 1590 z ini­cja­ty­wy Fa­bia­na von Rei­chen­ba­cha (+1605), przed­sta­wi­cie­la ro­du trzy­ma­ją­ce­go ma­ją­tek Schar­fe­neck od ro­ku 1565, gdy oj­ciec Fa­bia­na – Gre­gor von Rei­chen­bach z li­nii Pe­ter­witz-Quick­ers­dorf wy­ku­pił go z rąk właś­ci­cie­la No­wej Ru­dy Hein­ri­cha von Stil­lfrie­da (+1615). W chwi­li od­da­nia do użyt­ku był to dru­gi naj­więk­szy te­go ty­pu zes­pół w Hrab­stwie Kłodz­kimHrabstwo Kłodzkie - dawny region historyczny w południowo-wschodniej części obecnego województwa dolnośląskiego i częściowo w dzisiejszych Czechach (okręg Broumova). Obejmował południowo-wschodnią Sudetów Środkowych i zachodnią część Sudetów Wschodnich. Jego centrum stanowiła Kotlina Kłodzka. , cha­rak­te­ry­zu­ją­cy się oka­za­łym, trzy­kon­dy­gna­cyj­nym do­mem miesz­kal­nym na­kry­tym man­sar­do­wym da­chem z na­czół­ka­mi.


WIDOK NA PAŁAC SCHARFENECK Z 1800 ROKU


LITOGRAFIA T. BLATTERBAUERA Z LAT 80. XIX WIEKU


eichen­ba­cho­wie u­tra­ci­li po­sia­dłość ra­zem z częś­cią in­nych ma­jąt­ków w la­tach 20. XVII wie­ku w ra­mach san­kcji na­ło­żo­nych przez dwór ce­sar­ski za po­pie­ra­nie pro­tes­tan­ckiej Rze­szy w to­czą­cej się wów­czas woj­nie trzy­dzie­sto­let­niej. W 1661 Lehn­gut Schar­fe­neck o­trzy­mał jako len­no sta­ros­ta Hrab­stwa Kłodz­kie­go Jo­hann Georg von Göt­zen (+1679), właś­ci­ciel Wam­bie­rzyc i fun­da­tor wam­bie­rzyc­kie­go koś­cio­ła pa­ra­fial­ne­go. Pod­czas wo­jny trzy­dzie­sto­let­niej Jo­hann słu­żył z suk­ce­sa­mi w ar­mii ce­sar­skiej w sto­pniu rot­mis­trza, cze­mu za­wdzię­czał nie tyl­ko mo­żli­wość na­by­cia na do­god­nych wa­run­kach po­ło­żo­nych w Hrab­stwie Kłodz­kim dóbr ziem­skich, ale rów­nież ty­tuł ba­ro­na, a póź­niej hra­bie­go. Ja­ko, że dwór w Sar­nach miał peł­nić fun­kcję sie­dzi­by ro­do­wej von Göt­ze­nów, wkró­tce prze­bu­do­wa­no go w za­ło­że­nie pa­ła­co­we - dom cze­la­dny prze­kształ­co­no w skrzy­dło miesz­kal­ne, a wie­żę pod­wyż­szo­no i zwień­czo­no ba­ro­ko­wym heł­mem. Po śmie­rci Jo­han­na Ge­or­ga ma­ją­tek prze­jął je­go syn Jo­hann Ernst (+1707), a póź­niej wnuk - Jo­hann Franz An­ton Bo­na­wen­tu­ra (+1738). Jo­hann Franz na trwa­łe za­pi­sał się w hi­sto­rii pa­ła­cu fun­da­cją pię­knej ka­pli­cy pw. Św. Ja­na Ne­po­mu­ce­na, któ­rej bo­ga­te zdo­bie­nia fre­ska­mi po­świę­co­ny­mi świę­te­mu mę­czen­ni­ko­wi przy­nio­sły jej sła­wę da­le­ko się­ga­ją­cą po­za gra­ni­ce zie­mi kłodz­kiej. W pier­wszej po­ło­wie XVIII stu­le­cia Göt­ze­no­wie do­pro­wa­dzi­li Schar­fe­neck do roz­kwi­tu wzbo­ga­ca­jąc jego u­kład prze­strzen­ny o ba­ro­ko­wy pa­łac le­tni, wznie­sio­ny w oto­cze­niu na­tu­ra­li­stycz­ne­go ze­spo­łu par­ko­we­go zaj­mu­ją­ce­go prze­ciw­le­gły brzeg Wło­dzi­cy. Po śmie­rci o­sta­tnie­go przed­sta­wi­cie­la ślą­skiej li­nii ro­du Jo­han­na Ka­rla Jo­se­pha (+1771) do­bra o­dzie­dzi­czył gu­ber­na­tor Hrab­stwa Kłodz­kie­go, pru­ski ge­ne­rał ka­wa­le­rii Frie­drich Wil­helm von Götzen (+1794) z li­nii bran­den­bur­skiej. W 1866 ro­ku w pa­ła­cu Schar­fe­neck przy­szedł na świat je­go wnuk Gus­tav Adolf von Göt­zen (+1910), póź­niej­szy ko­lo­nial­ny gu­ber­na­tor Nie­miec­kiej Afry­ki Wschod­niejNiemiecka Afryka Wschodnia (niem.: Deutsch-Ostafrika) – niemiecka kolonia w środkowo-wschodniej Afryce obejmująca Tanganikę, Rwandę i Burundi. Obecnie większość tego obszaru należy do Tanzanii. Kolonia zajmowała obszar ok. 994 tys. km². .


WIDOK NA REZYDENCJĘ SCHARFENECK OD PÓŁNOCNEGO ZACHODU, 1911


ELEWACJA WSCHODNIA PAŁACU NA POCZTÓWCE Z 1929 ROKU


1876 roku ma­ją­tek Schar­fe­neck ku­pił rad­ca han­dlo­wy Hen­rik Schnei­der z Ju­go­wic, a na­stęp­nie prze­ka­zał go swe­mu sy­no­wi Ma­xo­wi Schnei­de­ro­wi. W la­tach 1917-37 pa­łac wraz z fol­war­kiem na­le­żał do Ru­dol­fa Röβ­le­ra, by po je­go śmier­ci stać się włas­noś­cią Ele­o­no­re Lil­ly Pop­pler de domo Röβ­ler (+1940) i jej mę­ża Fran­za Pop­ple­ra, pro­fe­so­ra na­uk rol­ni­czych. W tym cza­sie la­ta świet­noś­ci re­zy­den­cja mia­ła już da­wno za so­bą, jed­nak wciąż u­żyt­ko­wa­na by­ła zgo­dnie z pier­wot­nym prze­zna­cze­niem, a jej stan tech­nicz­ny był co naj­mniej za­do­wa­la­ją­cy. Po­mi­mo, że w cza­sie dru­giej woj­ny świa­to­wej ma­ją­tek nie u­cier­piał od dzia­łań zbroj­nych, to o­bec­ność ar­mii czer­wo­nej i ak­tyw­ność pol­skich sza­brow­ni­ków spo­wo­do­wa­ły, że je­go wy­po­sa­że­nie roz­kra­dzio­no, a wnę­trza u­le­gły de­wa­sta­cji. Już pol­skie Sar­ny zo­sta­ły włą­czo­ne do ma­jąt­ku za­rzą­dza­ne­go przez miej­sco­wy PGR; część re­zy­den­cjal­ną prze­zna­czo­no na mie­szka­nia ko­mu­nal­ne, a da­wny fol­wark za­mie­nio­no w ośro­dek ho­do­wla­ny. Przy­nio­sło to o­czy­wiś­cie o­pła­ka­ne sku­tki dla o­by­dwu tych miejsc (1) (2) (3), choć jesz­cze gor­sze cza­sy dla zam­ku na­de­szły wraz z li­kwi­da­cją Pań­stwo­wych Go­spo­darstw Rol­nych w 1989 ro­ku, gdy u­tra­cił on for­mal­ne­go właś­ci­cie­la, a tym sa­mym po­zba­wio­ny zos­tał ja­kiej­kol­wiek, na­wet naj­bar­dziej po­dłej o­chro­ny. W kró­tkim cza­sie roz­kra­dzio­no po­zo­sta­łoś­ci de­ko­ra­cyj­ne­go wy­stro­ju i wy­po­sa­że­nia, ru­nę­ły bel­ki stro­po­we za­le­wa­ne wo­dą z prze­cie­ka­ją­ce­go da­chu, a w pię­knej ka­pli­cy, w atmo­sfe­rze ba­ro­ko­we­go za­ci­sza mie­szkań­cy skła­do­wa­li sta­re ro­we­ry, ze­psu­te u­rzą­dze­nia AGD i in­ne gra­ty. Gdy wy­da­wa­ło się, że Sa­rny po­dzie­lą los wie­lu in­nych do­lno­śląs­kich pa­ła­ców i dwo­rów, ja­kie po woj­nie z wi­ny no­wej wła­dzy u­pa­dły i ni­gdy się nie pod­nio­sły, zna­lazł się pry­wat­ny in­wes­tor, któ­ry w 2013 ro­ku ku­pił ru­inę z za­mia­rem jej re­wi­ta­li­za­cji i od­tąd po­wo­li, lecz kon­se­kwen­tnie przy­wra­ca te­mu miej­scu da­wno u­tra­co­ny blask.


PAŁAC OD STRONY ZACHODNIEJ W LATACH 30. XX WIEKU


IMG BORDER=1 style=

SARNY W 2008 ROKU, PO LEWEJ RUINA ZABYTKOWEGO SPICHRZA



W 2010 roku przez pe­wien czas cała Pol­ska ży­ła za­ska­ku­ją­cą wia­do­moś­cią, ja­ko­by o prze­ję­cie dwo­ru Sa­rny sta­ra­ła się bry­tyj­ska fun­da­cja Sa­ve Bri­tain’s He­ri­ta­ge. Orga­ni­za­cja ta zło­żo­na z gru­py ar­chi­tek­tów, his­to­ry­ków i dzien­ni­ka­rzy a­ktyw­nie dzia­ła w ce­lu ra­to­wa­nia i ochro­ny za­byt­ków eu­ro­pej­skich, jed­nak to – co naj­bar­dziej przy­ku­wa­ło u­wa­gę me­diów - to oso­ba jej pa­tro­na, któ­rą jest ksią­żę Wa­lii Ka­rol, syn kró­lo­wej El­żbie­ty II. Do sprze­da­ży ma­jąt­ku fun­da­cji ni­gdy nie do­szło, jed­nak wbrew scep­tycz­nym o­pi­niom do­szu­ku­ją­cym się w tej in­for­ma­cji ta­niej i nie­pra­wdzi­wej sen­sa­cji, Ka­rol po­waż­nie in­te­re­so­wał się Ści­naw­ką. W tym ce­lu na­wet spo­tkał się z pol­skim mi­nis­trem kul­tu­ry, któ­ry o­bie­cał prze­ka­zać o­biekt za sym­bo­licz­ną kwo­tę w za­mian za je­go re­wi­ta­li­za­cję. Pod­le­ga­ją­ca Mi­nis­ter­stwu Rol­nic­twa Agen­cja Nie­ru­cho­moś­ci Rol­nych wy­sta­wi­ła jed­nak Sa­rny na prze­targ, co spo­wo­do­wa­ło, że An­gli­cy wy­co­fa­li się, po­nie­waż pier­wot­na u­mo­wa z ni­mi nie za­kła­da­ła ta­kiej for­my na­by­cia ma­jąt­ku. Sam po­mysł ku­pna w Pol­sce, a póź­niej re­wi­ta­li­za­cji jed­nej z daw­nych re­zy­den­cji, na­ro­dził się po wy­da­niu przy­go­to­wa­ne­go przez pol­skich i bry­tyj­skich kon­ser­wa­to­rów ra­por­tu o do­lno­śląs­kich za­byt­kach, któ­re­go ty­tuł od­da­je naj­le­piej ich stan i kon­dy­cję: Si­le­sia: The Land of Dy­ing Coun­try Hou­ses (Śląsk: kra­ina umie­ra­ją­cych pa­ła­ców).



IMG BORDER=1 style=

ZASADNICZA CZĘŚĆ ZESPOŁU DWORSKIEGO Z PAŁACEM, WIEŻĄ I KAPLICĄ


IMG BORDER=1 style=

BAROKOWY PAŁAC LETNI, WIDOK OD POŁUDNIOWEGO ZACHODU



enesansowy dwór von Rei­chen­ba­chów z 1590 ro­ku zbu­do­wa­ny zo­stał na ła­go­dnym wznie­sie­niu gó­ru­ją­cym po­nad do­li­ną rze­ki Wło­dzi­cy. Był to mu­ro­wa­ny z ka­mie­nia i ce­gły trzy­kon­dy­gna­cyj­ny gmach z dwu­kon­dy­gna­cyj­nym pod­da­szem i dwu­trak­to­wym u­kła­dem wnętrz, z któ­rych sa­le na par­te­rze kry­te by­ły skle­pie­nia­mi krzy­żo­wy­mi, wyż­sze zaś na­kry­wa­ły stro­py. Wjazd na te­ren ze­spo­łu dwor­skie­go pro­wa­dził od po­łud­nia przez zdo­bio­ny ka­mien­ny­mi por­ta­la­mi bu­dy­nek bra­mny, za­cho­wa­ny do cza­sów współ­cze­snych w zmie­nio­nej w XIX wie­ku, go­ty­zu­ją­cej for­mie. Do­mi­nan­tę pa­ła­cu sta­no­wi nad­bu­do­wa­na w 1730 ro­ku z XVI-wiecz­nej kla­tki scho­do­wej i na­kry­ta ba­ro­ko­wym he­łmem o­śmio­bocz­na wie­ża. W okre­sie póź­niej­szym gmach był wie­lo­kro­tnie prze­bu­do­wy­wa­ny, mię­dzy in­ny­mi w 1762 ro­ku wznie­sio­no dwu­kon­dy­gna­cy­jne skrzy­dło mie­szkal­ne, a w XIX stu­le­ciu zli­kwi­do­wa­no re­ne­san­so­we szczy­ty i do­sta­wio­no cha­ra­kte­ry­sty­czny por­tyk bal­ko­no­wy z ta­ra­sem, któ­ry o­be­cnie zaj­mu­je ka­wia­rnia. Ele­wa­cje mu­rów zew­nęt­rznych o­ry­gi­nal­nie po­sia­da­ły zdo­bie­nie w for­mie o­bra­mo­wań o­two­rów o­kien­nych i sgraf­fit imi­tu­ją­cych bo­nio­wa­nie. Za­bu­do­wę re­zy­den­cja­lno-go­spo­dar­czą w XVIII wie­ku u­zu­peł­niał o­to­czo­ny par­kiem ba­ro­ko­wy pa­łac le­tni o­raz bu­dyn­ki dwor­skie, wśród nich in­te­re­su­ją­cy spich­lerz z dwo­ma re­ne­san­so­wy­mi szczy­ta­mi, któ­re­go ścia­ny rów­nież po­kry­wa­ły de­ko­ra­cje sgraf­fi­to­we.




PLAN DWORU W ŚCINAWCE: 1. PAŁAC, 2. KAPLICA, 3. KRYTY GANEK Z PRZEJŚCIEM NA DZIEDZINIEC GOSPODARCZY, 4. WIEŻA


RENESANSOWY PRZEJAZD BRAMNY NA DAWNEJ RYCINIE


prze­dłu­że­niu wie­ży po 1722 ro­ku wznie­sio­no na rzu­cie e­li­psy o­ka­za­łą ka­pli­cę p.w. św. Ja­na Ne­po­mu­ce­na, któ­rą po­łą­czo­no z dwo­rem za po­śred­nic­twem łą­czni­ka po­pro­wa­dzo­ne­go na wy­so­ko­ści pier­wsze­go pię­tra. Bio­rąc pod u­wa­gę for­mę i wiel­kość, ka­pli­ca w Sar­nach jest właś­ci­wie koś­cio­łem i w prze­szłoś­ci czę­sto właś­nie tak by­ła de­fi­nio­wa­na. Ta­ką przy­na­leż­ność su­ge­ru­je też kom­po­zy­cja wie­ży głów­nej, ukształ­to­wa­na na po­cząt­ku XVIII wie­ku w ten spo­sób, aby bu­do­wla ta przy­po­mi­na­ła dzwon­ni­cę koś­ciel­ną. Wnę­trza ka­pli­cy kry­ją bar­dzo bo­ga­ty wy­strój ma­lar­ski wy­ko­na­ny przez po­cho­dzą­ce­go z Kłodz­ka Jo­han­na Fran­za Hoff­ma­na, przed­sta­wia­ją­cy o­siem scen z ży­cia i mę­czeń­skiej śmier­ci św. Ja­na Ne­po­mu­ce­na, roz­miesz­czo­nych w gli­fach o­kien­nych na ilu­zjo­nis­tycz­nych gwoź­dziach i wstąż­kach, a ta­kże wi­ze­run­ki św. Apo­lo­ni i pa­tron­ki von Göt­ze­nów - św. Bar­ba­ry. Cen­tral­ną część świą­ty­ni zaj­mu­je oł­tarz z bar­dzo rzad­kim wi­ze­run­kiem mar­twe­go świę­te­go, po­nad któ­rym wi­dnie­je kar­tusz z me­da­lio­nem i na­pi­sem DI­VU[S] IO­AN­NE[S] NE­PO­MU[K] SA[N]­CTU[S]. Cen­ne ba­ro­ko­we stiu­ki i fre­ski re­stau­ro­wa­no w la­tach 70. XX wie­ku, dzię­ki cze­mu – po­mi­mo wy­ko­rzy­sty­wa­nia ka­pli­cy w prze­szłoś­ci do ce­lów gos­po­dar­czych - w do­brym sta­nie za­cho­wa­ły się do cza­sów współ­czes­nych.


IMG  BORDER=1 style= IMG  BORDER=1 style=

IMG  BORDER=1 style= IMG  BORDER=1 style=

WNĘTRZE KAPLICY, PO PRAWEJ PLAFON POKRYTY POLICHROMIĄ APOTEOZA ŚW. JANA NEPOMUCENA (WYŻEJ)
I OŁTARZ Z PRZESTRZENNĄ POLICHROMIĄ PRZEDSTAWIAJĄCĄ WIZERUNEK MARTWEGO ŚWIĘTEGO



inicjatywy właś­ci­cie­li pa­ła­cu w 2014 ro­ku za­ło­żo­no Fun­da­cję Od­bu­do­wy Dwo­ru Sa­rny, któ­rej ce­lem sta­tu­to­wym jest re­wi­ta­li­za­cja ze­spo­łu pa­ła­co­we­go o­raz ak­tyw­ność kul­tu­ral­na zwią­za­na z o­chro­ną za­byt­ków i u­pow­sze­chnie­niem za­gad­nień zwią­za­nych z his­to­rycz­ną sztu­ką. W cią­gu pier­wszych kil­ku lat dzia­łal­no­ści od­bu­do­wa­no dach spich­le­rza, w bu­dyn­ku pa­ła­co­wym częś­cio­wo zre­kon­stru­o­wa­no po­wa­lo­ne stro­py, za­ins­ta­lo­wa­no no­wy hełm na ba­ro­ko­wej wie­ży i sta­ran­nie wy­re­mon­to­wa­no dom bra­mny, gdzie o­twar­to sty­lo­wą ka­wiar­nię. W tra­kcie dzia­łań ra­tun­ko­wych od­kry­to frag­men­ty po­li­chro­mii ścien­nych po­kry­wa­ją­cych po­miesz­cze­nia dru­gie­go pię­tra pa­ła­cu, a ta­kże re­lik­ty de­ko­ra­cji sgraf­fi­to­wej zdo­bią­ce wnę­trze XVII-wiecz­ne­go spich­le­rza. Po za­koń­cze­niu re­mon­tu, któ­re­go prze­wi­dy­wa­ny czas trwa­nia in­we­sto­rzy sza­cu­ją o­stroż­nie na dwie de­ka­dy, w pla­nach jest o­twar­cie w tym miej­scu ho­te­lu wraz z nie­wiel­kim mu­ze­um i to­wa­rzy­szą­cym mu o­środ­kiem kul­tu­ry u­kie­run­ko­wa­nym na pro­mo­cję mu­zy­ki daw­nej, ja­kiej szcze­gól­nym mi­łoś­ni­kiem jest je­den z właś­ci­cie­li dwo­ru. Dziś po­zo­sta­ją­cy na­dal w sta­nie głę­bo­kiej ru­iny zes­pół pa­ła­co­wy mo­żna o­bej­rzeć je­dy­nie z zew­nątrz, jed­nak do zwie­dza­nia u­do­stęp­nio­no ka­pli­cę św. Ja­na Ne­po­mu­ce­na, gdzie od­by­ły się już pier­wsze kon­cer­ty. W po­łud­nio­wej częś­ci zes­po­łu dwor­skie­go, od­dzie­lo­nej od częś­ci re­ne­san­so­wej ko­ry­tem rze­ki Wło­dzi­cy, stoi w to­wa­rzys­twie sta­rych dę­bów ba­ro­ko­wy Pa­łac Let­ni, w któ­rym o­bec­nie funk­cjo­nu­je pen­sjo­nat. Obiekt ten nie jest włas­noś­cią fun­da­cji.


Fundacja Odbudowy Dworu Sarny
Ścinawka Górna 40e, 57-410 Ścinawka Górna
tel. 74 814 34 16
e-mail: zarzad(at)zameksarny.pl



IMG  BORDER=1 style= IMG  BORDER=1 style=

PÓŹNORENESANSOWY PRZEJAZD BRAMNY W CZĘŚCI POŁUDNIOWEJ ZABYTKOWEGO ZESPOŁU DWORSKIEGO


IMG  BORDER=1 style= IMG  BORDER=1 style=

W PAŁACOWEJ KAWIARNI... / WIDOK NA PAŁAC OD WSCHODU, NA PIERWSZYM PLANIE KORYTO WŁODZICY



cinawka Gór­na le­ży przy dro­dze wo­je­wódz­kiej 386 łą­czą­cej Kłodz­ko z przej­ściem gra­nicz­nym pro­wa­dzą­cym do czes­kie­go Brou­mo­va. Pa­łac zaj­mu­je pół­noc­ną część o­sa­dy sto­jąc na skra­ju trzech gó­ro­two­rów - roz­po­czy­na­ją się tu­taj Gó­ry Ka­mien­ne; a koń­czą Gó­ry So­wie, w po­bli­żu zaś, na rze­ce Ści­naw­ce - za­czy­na­ją się Gó­ry Sto­ło­we. Ja­dąc w kie­run­ku gra­ni­cy gmach do­sko­na­le wi­docz­ny jest z pra­wej stro­ny. Do wsi naj­łat­wiej do­je­chać mo­żna ko­mu­ni­ka­cją PKS z No­wej Ru­dy, nie­co trud­niej z Kłodz­ka i Rad­ko­wa, skąd kur­su­je za­led­wie kil­ka au­to­bu­sów dzien­nie. Sa­mo­chód par­ku­je­my przy bu­dyn­ku bram­nym. (ma­pa zam­ków wo­je­wódz­twa)




1. J. Lamparska: Zamkowe tajemnice, Asia Press 2009
2. R. Łuczyński: Zamki, dwory i pałace w Sudetach, Wspólnota Akademicka 2008
3. M. Perzyński: Dolnośląskie zamki, dwory i pałace, WDW 2012
4. M. Perzyński: Zamki, twierdze i pałace Dolnego Śląska i Opolszczyzny, WDW 2006


IMG BORDER=1 style=

ZESPÓŁ SARNY OD ZACHODU


IMG BORDER=1 style=

WIDOK OD PÓŁNOCNEGO WSCHODU: Z PRAWEJ PAŁAC RENESANSOWY, PO LEWEJ BAROKOWY PAŁAC LETNI


W pobliżu:
Ścinawka Średnia - wieża mieszkalno obronna XIVw., ob. dwór renesansowy XVIw., 4 km
Nowa Ruda - dwór obronny XIVw., ob. barokowy pałac, 6 km
Ścinawka Dolna - renesansowy dwór XVIw., 8 km
Ratno Dolne - ruina zamku szlacheckiego XVIw., 10 km
Szalejów - ufortyfikowany kościół pw. św. Jerzego XVw., 19 km
Kłodzko - twierdza kłodzka XVII-XVIIIw., 21 km
Srebrna Góra - twierdza srebrnogórska XVIIIw., 21 km
Stary Wielisław - ufortyfikowany kościół pw. św. Katarzyny Aleksandryjskiej XVw., 26 km
Bardo Śląskie - relikty zamku książęcego XIVw., 28 km
Rudnica - ruina dworu obronnego XVIw., 28 km
Stoszowice - zamek szlachecki XIII/XIVw., przebudowany w XVIIw., 28 km
Żelazno - gotycka wieża mieszkalno-obronna XVw., 28 km



Warto zobaczyć również:


W położonych 12 kilometrów na po­łud­nie od Ści­naw­ki Wam­bie­rzy­cach wspa­nia­łą ba­ro­ko­wą ba­zy­li­kę Na­wie­dze­nia Naj­świę­tszej Ma­rii Pan­ny wznie­sio­ną w la­tach 1715-23 przez właś­ci­cie­la dwo­ru Sa­rny Jo­han­na Fran­za von Göt­ze­na. Koś­ciół zbu­do­wa­no na mu­rach świą­ty­ni u­fun­do­wa­nej za­led­wie dwa­dzieś­cia lat wcze­śniej przez hra­bie­go Da­nie­la von Osten­ber­ga z Ra­tna Dol­ne­go, któ­ra jed­nak szy­bko za­czę­ła się wa­lić i zo­sta­ła ro­ze­bra­na. Do ba­zy­li­ki, na­zy­wa­nej dol­no­śląs­ką Je­ro­zo­li­mą, pro­wa­dzą cha­rak­te­rys­ty­czne mo­nu­men­tal­ne scho­dy o trzech cią­gach i pięć­dzie­się­ciu sie­dmiu sto­pniach, sym­bo­li­zu­ją­cych su­mę lat Chrys­tusa w chwi­li śmie­rci, wie­ku Ma­ryi w chwi­li po­czę­cia o­raz iloś­ci chó­rów a­niel­skich. Ze szczy­tu scho­dów roz­ta­cza się ma­low­ni­czy wi­dok na usta­wio­ne na są­sied­nim wzgó­rzu li­czne sta­cje kal­wa­rii. Po­dzie­lo­ny na trzy czę­ści koś­ciół wzno­si się na wy­so­kość 52 met­ry, co w po­łą­cze­niu z usy­tu­o­wa­niem go po­nad po­ziom o­ko­licz­nej za­bu­do­wy spra­wia, że wy­glą­da on jak oka­za­ły pa­łac. Je­go fa­sa­da o­zdo­bio­na zo­sta­ła bo­ga­tą de­ko­ra­cją w for­mie fi­gur świę­tych o­raz scen ko­ro­na­cji Ma­ryi przez Trój­cę Świę­tą, pod któ­rą znaj­du­je się herb ce­sar­stwa Hab­sbur­gów. Utrzy­ma­ne w du­chu ba­ro­ku wnę­trze świą­ty­ni zdo­bią ma­lo­wi­dła, obra­zy i rze­źby, spoś­ród któ­rych na szcze­gól­ną u­wa­gę za­słu­gu­ją dzie­ła Ka­ro­la Se­ba­stia­na Flac­ke­ra: am­bo­na, bę­dą­ca rzeź­biar­ską kom­po­zy­cją wy­ra­ża­ją­cą sło­wa ma­ryj­ne­go hym­nu Ma­gni­fi­cat i oł­tarz głó­wny mie­szczą­cy cu­dow­ną fi­gur­kę Ma­tki Bos­kiej.


IMG

IMG

IMG

IMG

IMG

IMG

IMG

IMG

IMG

IMG

IMG

IMG





STRONA GŁÓWNA

tekst: 2019
fotografie: 2008, 2019
© Jacek Bednarek