STRONA GŁÓWNA

MINIGALERIA

MAPKI

KSIĘGA GOŚCI

DOPISZ SIĘ

KONTAKT
BAGNO

BARANÓW SANDOMIERSKI

BARCIANY

BARDO ŚLĄSKIE

BĄKOWA GÓRA

BESIEKIERY

BĘDZIN

BIERUTÓW

BIESTRZYKÓW

BOBOLICE

BODZENTYN

BOLKÓW

BORYSŁAWICE ZAMKOWE

BROCHÓW

BRODNICA

BRZEG

BYDLIN

BYSTRZYCA KŁODZKA

CHĘCINY

CHOJNICA

CHOJNIK

CIECHANÓW

CIESZÓW

CZARNY BÓR

CZERNINA

CZERSK

CZĘSTOCHOWA

CZOCHA

DRZEWICA

DĄBRÓWNO

DZIAŁDOWO

DZIERZGOŃ

GDAŃSK

GIŻYCKO

GŁOGÓW

GNIEW

GNIEWOSZÓW Z.SZCZERBA

GOLUB-DOBRZYŃ

GOŁAŃCZ

GOŁUCHÓW

GORZANÓW

GOŚCISZÓW

GÓRA

GRODZIEC

GRÓDEK

GRUDZIĄDZ

GRZĘDY

GRZMIĄCA z.ROGOWIEC

INOWŁÓDZ

JANOWICE WIELKIE z.BOLCZÓW

JANOWIEC

JAWOR

JEZIORO GÓRECKIE

KAMIENIEC ZĄBKOWICKI

KARPNIKI

KAZIMIERZ DOLNY

KĘTRZYN

KĘTRZYN - KOŚCIÓŁ

KIELCE

KLICZKÓW

KŁODZKO

KOŁO

KONARY

KONIN-GOSŁAWICE

KORZKIEW

KOWALEWO POMORSKIE

KOŹMIN WLKP.

KÓRNIK

KRAKÓW

KRAPKOWICE

KRAPKOWICE - OTMĘT

KRĘPCEWO

KRZYŻNA GÓRA

KRZYŻTOPÓR

KSIĄŻ WIELKI

KUROZWĘKI

KWIDZYN

LEGNICA

LIDZBARK WARMIŃSKI

LIPA

LUBIN

LUTOMIERSK

ŁAGÓW

ŁĘCZYCA

ŁOWICZ

MAJKOWICE

MALBORK

MAŁA NIESZAWKA

MAMERKI

MIĘDZYLESIE

MIĘDZYRZECZ

MIRÓW

MOKRSKO

MSTÓW

MYŚLENICE

NAMYSŁÓW

NIDZICA

NIEPOŁOMICE

OGRODZIENIEC (PODZAMCZE)

OJCÓW

OLEŚNICA

OLSZTYN (JURA)

OLSZTYN (WARMIA)

OLSZTYNEK

OŁAWA

OŁDRZYCHOWICE KŁODZKIE

OPOCZNO

OPOLE GÓRKA

OPOLE OSTRÓWEK

OPORÓW

OSSOLIN

OSTRĘŻNIK

OSTRÓW LEDNICKI

OSTRÓDA

OTMUCHÓW

PABIANICE

PASTUCHÓW

PIESKOWA SKAŁA

PIOTRKÓW TRYBUNALSKI

PIOTRKÓW-BYKI

PIOTROWICE ŚWIDNICKIE

PŁOCK

PŁONINA

PŁOTY

PODZAMCZE GÓRA BIRÓW

PODZAMCZE z.OGRODZIENIEC

PODZAMCZE PIEKOSZOWSKIE

POKRZYWNO

POŁCZYN-ZDRÓJ

POZNAŃ z.PRZEMYSŁAWA

POZNAŃ z.CESARSKI

PRABUTY

PROCHOWICE

PROSZÓWKA z.GRYF

PRZEWODZISZOWICE

PYZDRY

RABSZTYN

RADLIN

RADŁÓWKA

RADOM

RADZIKI DUŻE

RADZYŃ CHEŁMIŃSKI

RAJSKO

RAKOWICE WIELKIE

RATNO DOLNE

RAWA MAZOWIECKA

RESKO

ROGÓW OPOLSKI

RYBNICA

RYBNICA LEŚNA

RYCZÓW

RYDZYNA

RZĄSINY

SANDOMIERZ

SIEDLĘCIN

SIEDLISKO

SIERADZ

SIEWIERZ

SMOLEŃ

SOBKÓW

SOBOTA

SOCHACZEW

SOSNOWIEC

SREBRNA GÓRA

STARA KAMIENICA

STARE DRAWSKO

SULEJÓW

SZAMOTUŁY

SZCZECIN

SZTUM

SZYDŁÓW

SZYMBARK

ŚWIDWIN

ŚWIECIE n.WISŁĄ

ŚWIEBODZIN

ŚWIECIE k.LEŚNEJ

ŚWINY

TORUŃ

TORUŃ z.DYBÓW

TUCZNO

TYNIEC

UDÓRZ

UJAZD k.TOMASZOWA

UJAZD KRZYŻTOPÓR

UNIEJÓW

URAZ

WAŁBRZYCH z.KSIĄŻ

WAŁBRZYCH z.STARY KSIĄŻ

WAŁBRZYCH z.NOWY DWÓR

WARSZAWA z.KRÓLEWSKI

WARSZAWA z.UJAZDOWSKI

WĄBRZEŹNO

WĘGORZEWO

WIELICZKA

WIELKA WIEŚ

WIERZBNA

WITKÓW WIELKI

WLEŃ

WOJNOWICE

WOJSŁAWICE

WROCŁAW

WROCŁAW LEŚNICA

WYSZYNA

ZAGÓRZE ŚLĄSKIE

ZĄBKOWICE ŚLĄSKIE

ZBĄSZYŃ

ZŁOTORIA k.TORUNIA

ŹRÓDŁA

ŻAGAŃ

ŻARY

ŻELAZNO

ŻMIGRÓD


ZAMEK SIELECKI W SOSNOWCU



ierwszą murowaną budowlą obronną na terenie tworzącej dziś dzielnicę Sosnowca dawnej osady Siedlecz wzniósł prawdopodobnie Piotr z Sielca w drugiej połowie XIV wieku. Z roku 1403 pochodzi udokumentowana wzmianka potwierdzająca istnienie we wsi kamiennej siedziby, którą w 1430 roku określano już mianem fortalicjum. Nie znamy jej pierwotnej formy, choć zapewne w początkowych latach funkcjonowania było to założenie jednoskrzydłowe, być może spełniające rolę strażnicy obronnej powiązanej strategicznie z położoną nieopodal twierdzą w Będzinie. Źródła milczą na temat średniowiecznego zamku. Powszechnie wiadomo jedynie, że w pierwszej połowie XV stulecia wieś trzymał Bodzanta herbu Szeliga, a od 1465 jej właścicielem był królewski dworzanin Jakub Duch z Dębna. Potem Sielec znalazł się w rękach Grzegorza z Morawicy, od którego w 1487 wykupił go Kazimierz Jagiellończyk, choć nie wiadomo dziś, czy transakcja dotyczyła tylko gołej wsi, czy wraz z chłopami król przejął również warownię. Następne sto lat owiane jest mgiełką tajemnicy i dopiero w roku 1567 lokalne dokumenty wymieniają nowego właściciela Sielca - przedsiębiorcę górniczego Walentego Minora. Ród Minorów zajmuje szczególne miejsce w historii sieleckiego przybytku, bowiem jeden z jego przedstawicieli, Sebastian Minor z Przybysławic na miejscu starej warowni lub w bezpośrednim jej sąsiedztwie wzniósł nowy gmach, któremu nadał charakter czteroskrzydłowej renesansowej rezydencji otoczonej fosą z elementami obronnymi w postaci drewnianego mostu zwodzonego oraz rozmieszczonych na każdym z naroży kwadratowych w planie baszt. Budowę zamku zakończono w roku 1620, co upamiętnia zachowana w kaplicy tablica z tą właśnie datą i herbem Minorów Półkozicem.


BASZTA POŁUDNIOWO-WSCHODNIA

ZAMEK OD STRONY POŁUDNIOWEJ


olejnymi, po Minorach, gospodarzami Sielca byli Modrzejewscy i Męgoborscy. W czasach Stanisława Augusta Poniatowskiego rezydencja należała do płk Michała Żulińskiego, a potem do szambelana dworu królewskiego Jordana Stojewskiego, który w 1802 sprzedał wieś pruskiemu generałowi kawalerii von Oye Schimmelpfenningowi. Po śmierci generała jego wdowa w 1814 roku upłynniła lokalne dobra księciu pszczyńskiemu Ludwikowi Anhalt-Coethen von Pless. Dziesięć lat później zameczek strawił pożar, co zmusiło księcia do jego kosztownej naprawy, przy okazji której dokonano poważnych zmian w dotychczasowej formie budowli - w oparciu o przygotowane przez Józefa Heintza plany wyburzono wówczas skrzydło wschodnie oraz zasypano fosy usuwając tym samym ostatnie cechy obronne i nadając całości charakter pałacowy z obszernym folwarkiem i założonym wokół zespołem parkowym. W 1836 klucz sielecki objęła siostrzenica Ludwika - Charlotta von Stolberg-Wernigerode, od niej zaś w 1856 zamek kupił hrabia Andrzej Renard ze Strzelec Opolskich, przeznaczając go dla swego syna Jana Regarda, piastującego funkcję sekretarza poselstwa królewsko-pruskiego w Wiedniu. Po śmierci Jana w 1874 roku dobra odziedziczyła jego żona Wilhelmina, potem ich córka Joanna Maria, zaś po niej zajęły je siostrzenice królewskiego dyplomaty: hrabina Mortimer von Tschirssky Renard oraz hrabina Eufemia v. Eulenburg Prassen. W 1884 zawiązała się górniczo-przemysłowa spółka Gwarectwo hr. Renarda z siedzibą w sieleckim pałacu, który odtąd aż do II wojny światowej pełnił reprezentacyjną rolę firmowego biurowca. Po "wyzwoleniu" umieszczono tutaj administrację kopalni Sosnowiec i czasowe Muzeum Górnictwa, a od roku 1980 nowy właściciel, Zjednoczone Huty Szkła Gospodarczego i Technicznego Vitropol po generalnym remoncie urządziły w budynku Centralną Wzorcownię Szkła Współczesnego. Kiedy komuna upadła, zamek adaptowano na salę ślubów USC, restaurację oraz kompleks konferencyjny, jednak ze względu na jego bardzo zły stan w 1995 zaprzestano jakiejkolwiek działalności i obiekt zamknięto. Kilka lat później Rada Miasta rozpoczęła gruntowną renowację zabytku, połączoną z badaniami archeologicznymi, której szczęśliwe zakończenie w roku 2002 dało początek nowej inicjatywie w postaci otwartego tutaj Sosnowieckiego Centrum Sztuki.


ZAMEK NA PRZEDWOJENNEJ WIDOKÓWCE...




...I W LATACH 80-YCH PRZED REMONTEM



drestaurowana kosztem blisko 6 milionów złotych rezydencja pełni obecnie funkcje kulturalne, a w jej murach (jak wspomniałem) mieści się siedziba Sosnowieckiego Centrum Kultury - Zamek Sielecki, promującego współczesną sztukę polską. Na zamku czynne są bezpłatne wystawy malarstwa, rzeźby, witrażu oraz wszelkich form użytkowych, organizowane są też koncerty muzyki klasycznej lub jazzowej, spotkania z ciekawymi ludźmi (z cyklu Rozmowy w dobrym stylu), mitingi literackie i filozoficzne, prezentacje młodych twórców, biesiady jarmarczne, nawet pokazy mody (Artystyczne fascynacje sosnowieckich kreatorów mody). Centrum Kultury prowadzi również działalność komercyjną, wynajmując wnętrza do celów konferencyjnych, oferując lekcje rysunku i malarstwa oraz historii sztuki, a także wystawiając na sprzedaż wybrane dzieła i związane tematycznie wydawnictwa oraz pamiątki. Prawdopodobnie w skrzydle północnym gmachu mieści się wystawa poświęcona historii miasta Sosnowca i zamku sieleckiego z odkrywkami archeologicznymi świadczącymi o jego średniowiecznym rodowodzie, jednak ze względu na niekorzystny splot zdarzeń nie mogłem sprawdzić tego osobiście. Podziwiając współczesny wygląd odnowionej rezydencji, która dziś lśni i błyszczy, należy też wspomnieć o jej makabrycznym otoczeniu. Obiekt jest wręcz wciśnięty pomiędzy gierkowską, rozsypującą się halę sportową-lodowisko, odrapane smutne bloki oraz hałaśliwe w okresie letnim kąpielisko. Koszmarne zestawienie. Pozostaje tylko pogratulować komuszym urbanistom interesującego konceptu i współczuć wyrzutów sumienia na starość.


Sosnowieckie Centrum Sztuki - Zamek Sielecki
ul. Zamkowa 2
41-211 Sosnowiec
tel/fax. (0-32) 266 38 42, 297 90 76, 269 30 27
centrum@zameksielecki.pl




DZIEDZINIEC

FASADA PÓŁNOCNA



amek znajduje się na północno-wschodnim skraju rozległego, miejscami ślicznego, a miejscami kompletnie zaniedbanego Parku Sieleckiego. Z uwagi na położone w jego sąsiedztwie blokowisko dojazd jest łatwy: autobusem nr 723, 808 (przyst. Sielec Zamkowa) lub 35 (Żeromskiego/Parkowa) albo tramwajem linii 15, 21 i 27 (przy basenach). Dla tych, którzy nie zrazili się jeszcze do poziomu usług realizowanych przez PKP informacja, że po wyjściu z jednego z najładniejszych polskich dworców (Sosnowiec Główny) należy skręcić w lewo i potem cały czas prosto wzdłuż drogi: dojście zajmuje ok. 25 minut. Zmotoryzowanym donoszę, że w okolicach zamku znajduje się duża ilość darmowych miejsc parkingowych. (mapa) (2004)


NA DZIEDZIŃCU




Będzin - zamek królewski XIVw., ok. 7 km
Siemianowice Śląskie - zamek-pałac Donnersmarcków XVIIIw., ok. 14 km
Siewierz - ruina zamku biskupiego XVw., ok. 21 km



STRONA GŁÓWNA