ZAMEK A.D. 2003 (FOT. WITOLD GUTKOWSKI)
WIDOCZNA TUTAJ BASZTA BRAMNA OBECNIE PRZYKRYTA JEST DACHEM

amek w Bobolicach zbudowany został w połowie XIV wieku z inicjatywy Kazimierza Wielkiego jako kolejna warownia strzegąca południowej granicy Państwa Polskiego. W roku 1370 z okazji swej koronacji Ludwik Węgierski nadał ją Władysławowi Opolczykowi w zamian za popieranie jego planów dynastycznych, ten z kolei przekazał Bobolice w ręce Węgra, Andrzeja Sahony z Barlabas. Dzierżawcy twierdzy, spiskując na boku z Krzyżakami, okazali się nielojalni wobec polskiej korony, w związku z czym niezadowolony Władysław Jagiełło w 1396 najechał ziemie Opolczyka i zbrojnie przejął zamek wraz z okolicznymi włościami. W końcu XIV i w XV wieku władali nim m.in. Szafrańcowie, Trestkowie, Krezowie, a później Chodakowscy, Męcińscy i Myszkowscy. Nie zawsze dziedziczenie warowni odbywało się łagodnie. Ciekawy przypadek miał miejsce w roku 1427, po śmierci Anny, córki pierwszego prywatnego właściciela zamku - Andrzeja Sahony. Wówczas to majątkiem bobolickim podzielili się Stanisław Szafraniec z Młodziejowic herbu Starykoń, syn Anny z pierwszego małżeństwa, oraz drugi jej małżonek - Mściwój z Wierzchowiska herbu Lis wraz z dziećmi: Mściwojem, Andrzejem, Dorotą, Anną, Elżbietą i Katarzyną. Obydwie strony zobowiązały się podzielić zamkiem po połowie, z czasem doszło jednak do gorących sporów. Wewnątrz budowli własność obu stron konfliktu znaczyły jakieś zapory, które w 1441 roku syn Mściwoja, Andrzej z Wierzchowiska - z pomocą trzydziestu szlachty oraz setką pomocników mierniejszej kondycji - wyłamał, rabując bydło i zboże z części przynależnej przyrodniemu bratu.

WIDOK RUIN ZAMKU W POŁOWIE XIX WIEKU WG K. STRONCZYŃSKIEGO

ntegralność zamku przywrócona została cztery lata po tym przykrym incydencie, gdy podkomorzy krakowski Piotr Szafraniec wykupił od Lisów z Wierzchowiska prawa do zamieszkanej przez nich połowy twierdzy oraz dóbr w najbliższym otoczeniu. Szybkie pozbycie się przez Szafrańców zamku, a także częste w drugiej połowie XV wieku zmiany właścicieli nie spowodowały już więcej podziałów skalnej warowni. Początki upadku budowli datuje się na rok 1587, w którym najechał i zdobył ją pretendent do polskiego tronu arcyksiążę austriacki Maksimilian Habsburg. O wiele gorzej z zamkiem obeszli się Szwedzi, którzy w 1657 zdobyli go i spalili, grabiąc wcześniej jego wnętrza. Od tego czasu następowała szybka degradacja królewskiego gmachu. W roku 1683 jego stan był już tak zły, że ciągnący ze swymi wojskami pod Wiedeń Jan III Sobieski, podczas postoju w Bobolicach wolał spać pod namiotem, niż ryzykować nocleg w sypiącym się budynku. W XVIII wieku zrujnowany zamek kupili Męcińscy z zamiarem (jak się później okazało niezrealizowanej) odbudowy. W roku 1882 - w wyniku parcelacji - ziemię, na której stałe opuszczone już mury, otrzymała chłopska rodzina. Ich spadkobiercy sprzedali ruinę w 1999 Dariuszowi i Jarosławowi Laseckim, którzy zdecydowali o częściowej jej rekonstrukcji.

REKONSTRUKCJA WAROWNI WG B.DREJEWICZ

W 2002 ROKU ZAMEK BYŁ PLACEM BUDOWY

arowny zamek ulokowano na skalistym wzgórzu (360 m n.p.m.) i zbudowano z miejscowego białego wapienia. Pierwotnie zajmował on tylko centralną część wzniesienia. Na najwyższym, północnym cyplu znajdowała się cylindryczna wieża, obok niej stał budynek mieszkalny. Prawdopodobnie w XV wieku system obronny wzmocniły półkoliste baszty. Do zamku górnego przylegało od południa i zachodu podzamcze, do którego wjazd prowadził od strony wschodniej. Podzamcze było opasane murem obwodowym, całość zaś otaczała sucha fosa, nad którą przerzucono zapewne zwodzony most prowadzący do piętrowej wieży bramnej. XVI-wieczna modernizacja polegała na likwidacji gotyckiej wieży, w wyniku czego cały zamek górny składał się z co najmniej dwukondygnacyjnego budynku mieszkalnego. W przyziemiach zapewne pomieszczono kuchnię, piekarnię, spiżarnię i skarbiec, piętra przeznaczono na izby mieszkalne i reprezentacyjne komnaty. Podczas próby odbudowy warowni w XVIII wieku powiększono otwory okienne, co w dużym stopniu zatarło jej średniowieczny charakter.

PLAN ZAMKU W BOBOLICACH:
1. WIEŻA, 2. DOM MIESZKALNY, 3. BASTEJA, 4. DZIEDZINIEC,
5. BRAMA, 6. MUR OBWODOWY (ZREKONSTRUOWANY)