STRONA GŁÓWNA

ZA GRANICĄ

MINIGALERIA

MAPKI

KSIĘGA GOŚCI

KONTAKT
BARANÓW SANDOMIERSKI

BARCIANY

BARDO ŚLĄSKIE

BĄKOWA GÓRA

BESIEKIERY

BĘDZIN

BIERUTÓW

BIESTRZYKÓW

BOBOLICE

BODZENTYN

BOLKÓW

BORYSŁAWICE ZAMKOWE

BROCHÓW

BRODNICA

BRZEG

BYDLIN

BYSTRZYCA KŁODZKA

CHĘCINY

CHOJNICA

CHOJNIK

CIECHANÓW

CIESZÓW

CZARNY BÓR

CZERNA

CZERNINA

CZERSK

CZĘSTOCHOWA

CZOCHA

DĄBRÓWNO

DOBKÓW

DRZEWICA

DZIAŁDOWO

DZIERZGOŃ

GDAŃSK

GIŻYCKO

GŁOGÓW

GNIEW

GNIEWOSZÓW Z.SZCZERBA

GOLUB-DOBRZYŃ

GOŁAŃCZ

GOŁUCHÓW

GOŚCISZÓW

GÓRA

GRODZIEC

GRÓDEK

GRUDZIĄDZ

GRZĘDY

GRZMIĄCA z.ROGOWIEC

INOWŁÓDZ

JANOWICE WIELKIE z.BOLCZÓW

JANOWIEC

JAWOR

JEZIORO GÓRECKIE

KAMIENIEC ZĄBKOWICKI

KARPNIKI

KAZIMIERZ DOLNY

KĘTRZYN

KĘTRZYN - KOŚCIÓŁ

KIELCE

KLICZKÓW

KŁODZKO

KOŁO

KONARY

KONIN-GOSŁAWICE

KORZKIEW

KOWALEWO POMORSKIE

KOŹMIN WLKP.

KÓRNIK

KRAKÓW

KRAPKOWICE

KRAPKOWICE - OTMĘT

KRĘPCEWO

KRUSZWICA

KRZYŻNA GÓRA

KRZYŻTOPÓR

KSIĄŻ WIELKI

KUROZWĘKI

KWIDZYN

LEGNICA

LIDZBARK WARMIŃSKI

LIPA

LUBIN

LUTOMIERSK

ŁAGÓW

ŁĘCZYCA

ŁOWICZ

MAJKOWICE

MALBORK

MAŁA NIESZAWKA

MIĘDZYLESIE

MIĘDZYRZECZ

MIRÓW

MOKRSKO

MOSZNA

MSTÓW

MYŚLENICE

NAMYSŁÓW

NIDZICA

NIEPOŁOMICE

OGRODZIENIEC (PODZAMCZE)

OJCÓW

OLEŚNICA

OLSZTYN (JURA)

OLSZTYN (WARMIA)

OLSZTYNEK

OŁAWA

OŁDRZYCHOWICE KŁODZKIE

OPOCZNO

OPOLE GÓRKA

OPOLE OSTRÓWEK

OPORÓW

OSSOLIN

OSTRĘŻNIK

OSTRÓDA

OSTRÓW LEDNICKI

OTMUCHÓW

PABIANICE

PANKÓW

PASTUCHÓW

PIESKOWA SKAŁA

PIOTRKÓW TRYBUNALSKI

PIOTRKÓW-BYKI

PIOTROWICE ŚWIDNICKIE

PŁAKOWICE

PŁOCK

PŁONINA

PŁOTY

PODZAMCZE z.OGRODZIENIEC

PODZAMCZE PIEKOSZOWSKIE

POKRZYWNO

POŁCZYN-ZDRÓJ

POZNAŃ

PRABUTY

PROCHOWICE

PROSZÓWKA z.GRYF

PRZEWODZISZOWICE

PYZDRY

RABSZTYN

RACIĄŻEK

RADLIN

RADŁÓWKA

RADOM

RADZIKI DUŻE

RADZYŃ CHEŁMIŃSKI

RAJSKO

RAKOWICE WIELKIE

RATNO DOLNE

RAWA MAZOWIECKA

RESKO

ROGÓW OPOLSKI

RYBNICA

RYBNICA LEŚNA

RYCZÓW

RYDZYNA

RZĄSINY

SANDOMIERZ

SIEDLĘCIN

SIEDLISKO

SIERADZ

SIEWIERZ

SMOLEŃ

SOBKÓW

SOBOTA

SOCHACZEW

SOSNOWIEC

SREBRNA GÓRA

STARA KAMIENICA

STARE DRAWSKO

STRZELCE OPOLSKIE

SULEJÓW

SZAMOTUŁY

SZCZECIN

SZTUM

SZYDŁÓW

SZYMBARK

ŚWIDWIN

ŚWIEBODZIN

ŚWIECIE n.WISŁĄ

ŚWIECIE k.LEŚNEJ

ŚWINY

TORUŃ

TORUŃ z.DYBÓW

TUCZNO

TYNIEC

UDÓRZ

UJAZD k.TOMASZOWA

UJAZD KRZYŻTOPÓR

UNIEJÓW

URAZ

WAŁBRZYCH z.KSIĄŻ

WAŁBRZYCH z.STARY KSIĄŻ

WAŁBRZYCH z.NOWY DWÓR

WARSZAWA z.KRÓLEWSKI

WARSZAWA z.UJAZDOWSKI

WĄBRZEŹNO

WENECJA

WĘGORZEWO

WIELICZKA

WIELKA WIEŚ

WIERZBNA

WITKÓW

WLEŃ

WOJNOWICE

WOJSŁAWICE

WROCŁAW

WROCŁAW LEŚNICA

WYSZYNA

ZAGÓRZE ŚLĄSKIE

ZĄBKOWICE ŚLĄSKIE

ZBĄSZYŃ

ZŁOTORIA k.TORUNIA

ŹRÓDŁA

ŻAGAŃ

ŻARY

ŻELAZNO

ŻMIGRÓD


IMG BORDER=1 style=

RUINA ZAMKU W BYDLINIE NA WZGÓRZU ŚW. KRZYŻA, STAN PRZED RENOWACJĄ



istoria powstania skromnego zameczku w Bydlinie z uwagi na niedostępność źródeł ginie w mrokach dziejów, trudno więc o jednoznaczne określenie, kiedy oraz przez kogo obiekt został zbudowany. Istnieje nawet opinia, że budowla ta nigdy nie była zamkiem i od początku do końca pełniła przede wszystkim funkcje sakralne. Po raz pierwszy castrum w Bydlinie wzmiankowano w dokumentach z 1398 roku - w tym czasie stanowiło ono ważne ogniwo w systemie obronnym na pograniczu polsko-śląskim. Jego właścicielami byli wtedy Pełka i Niemierza, bratankowie Niemierzy herbu Śmiara, któremu czasami przypisuje się fundację murowanego założenia. Według niektórych badaczy fortyfikacja przez pewien czas należała też do jednego z nieślubnych synów króla Kazimierza Wielkiego i kobiety o imieniu Cudka. Mężczyźni ci mieli na imię: Jan, Niemierza i Pełka, a zbieżność imion sugeruje, że być może wymienieni wcześniej bracia to właśnie kazimierzowscy synowie. W latach 1398-1400 pretensje do zamku zgłaszali bracia Klemens i Zbigniew z Łapanowa oraz Klemens z Lubczy, kanonik krakowski. W końcu XV stulecia Bydlin przeszedł w ręce rodu Szczepanowskich, później dziedzicami byli tutaj Brzeziccy, a następnie Bonarowie, którzy na początku XVI wieku przebudowali warownię na kościółek.


REKONSTRUKCJA ZAMKU WG B.DREJEWICZ
ŹRÓDŁO: R. SYPEK ZAMKI I OBIEKTY WAROWNE JURY KRAKOWSKO-CZĘSTOCHOWSKIEJ


o Bonarach wieś weszła w skład jurydyki Jana Firleja i ten - jako żarliwy luteranin, a potem kalwinista - przekształcił wspomniany kościół w zbór. Jednak już w 1594 jego syn Mikołaj zwrócił budowlę katolikom, przeprowadził jej renowację i nadał nazwę Świętego Krzyża. W okresie tym dokonano rozbiórki muru obwodowego z wieżą bramną, zamurowano pierwotne okienka i zreorganizowano wnętrza. W roku 1655 kościółek został spalony przez idące na Częstochowę wojska szwedzkie gen. Mullera von der Luhnen i choć odbudowano go z inicjatywy Męcińskich w latach 30. XVIII stulecia, powtarzające się napady rabunkowe, zaniedbania i pożary doprowadziły do tego, że z czasem podupadł i został opuszczony, a w wieku XIX był już ruiną. W 1989 przeprowadzono na terenie ruin badania archeologiczne, owocem których jest odnaleziony w sąsiedztwie fundamentów okalającego budynek główny muru obronnego denar Ludwika Węgierskiego z 1370 roku, a także monety Zygmunta III i Jana Kazimierza Wazy oraz duża ilość ceramiki naczyniowej i kafli piecowych. Ponadto pod budynkiem mieszkalnym odkopano trzy krypty grobowe z ludzkimi szczątkami.


IMG BORDER=1 style=

POŁUDNIOWA FASADA KAMIENICY, STAN PRZED RENOWACJĄ



BITWA POD KRZYWOPŁOTAMI

W miesiącach zimowych, gdy na drzewach brak liści, ze wzgórza zamkowego w kierunku pn.zach. widać wieś Krzywopłoty, a kierunku pn.wsch. - wieś Załęże. Obszar usytuowany między nimi był miejscem krwawej bitwy legionów polskich pod dowództwem komendanta Trojanowskiego z wojskami carskimi w dniach 17. i 18. listopada 1914. Legioniści okopali się na wzgórzu Św. Krzyża, we wsi Bydlin i w sąsiednich Krzywopłotach, natomiast Rosjanie zajęli swe pozycje w leśnych ostępach koło Smolenia i Domaniewic. W wyniku toczonej ze zmiennym szczęściem bitwy obydwie strony poniosły znaczne straty; na 440 żołnierzy Polacy mieli 177 zabitych i rannych. Na pobliskim cmentarzu wznosi się wysoki na siedem metrów kamienny krzyż, ozdobiony na cokole symbolami legionów.



IMG BORDER=1 style=
IMG BORDER=1 style=

WIZUALIZACJE ZAMKU Z OKRESU ŚREDNIOWEICZA (WYŻEJ) I PO PRZEBUDOWIE NA ZBÓR PROTESTANCKI



ierwotne założenie obronne składało się z wysokiego budynku na planie prostokąta (11x24 metry), wzniesionego z miejscowego wapienia. Gmach ten był oskarpowany na narożach, a średnia grubość murów wynosiła około 2,3 metra. Prawdopodobnie posiadał on co najmniej trzy kondygnacje z dwoma pomieszczeniami na każdym piętrze. Wejście do budynku mieszkalnego ulokowano na wysokości 2,5 metra - prowadził do niego drewniany ganek. Na prawo od wejścia znajdowało się pomieszczenie z dużymi sklepionymi oknami, na lewo zaś - jedno albo dwa pomieszczenia. Oprócz okien w ścianach od strony stromej skarpy występują wąskie okienka strzelnicze - istnieje przypuszczenie, że mogła to być pozostałość urządzenia toaletowego. W drugiej fazie budowy, zapewne jeszcze w XIV wieku, dostawiono mur obwodowy z wieżą bramną w południowo-wschodniej części, wydzielający od południa dziedziniec. Całość założenia otaczała fosa oraz kamienno-ziemny wał, ponadto od północy zamek chroniony był przez stromą skarpę i rozległe podmokłe tereny. W czasie przebudowy warowni na kościół w XVI stuleciu zamurowano pierwotne otwory okienne oraz drzwiowe i podzielono jednoprzestrzenne wnętrze budowli głównej na trzy wydzielone pomieszczenia. W połowie jej długości wzniesiono ścianę tworząc w ten sposób osobne prezbiterium i nawę. Od zachodu nawę tą ograniczono murkiem formułując wąską salkę, która pełniła zapewne jakąś funkcję pomocniczą - być może była to kruchta lub kaplica. Wybito również dodatkowe nowe okna od strony dziedzińca.



PLAN ZAMKU Z XIV WIEKU:
1. BUDYNEK MIESZKALNY, 2. MUR OBRONNY, 3. WIEŻA BRAMNA, 4. SKARPA



o naszych czasów zachowały się potężne postrzępione fragmenty murów kamienicy zamkowej, ukryte w ziemi fundamenty murów obwodowych i rowy po fosie. W 2009 roku mur południowy budynku mieszkalnego zawalił się, jednak już w 2012 odbudowano go w ramach prac obejmujących między innymi oczyszczenie pod ciśnieniem murów, osadzenie obluzowanych kamieni z powrotem w murze i uzupełnienie spoin oraz usunięcie roślinności porastającej koronę murów i wewnętrzny obrys kamienicy. Wyremontowano także schody prowadzące do ruin wraz z towarzyszącą im balustradą. Zamek jest dostępny do zwiedzania - u podnóża wzniesienia, na którym stoi, znajduje się drewniana tablica z opisem jego historii. Fotografie przedstawione na tej stronie prezentują stan zabytku latem 2009 roku, sprzed katastrofy budowlanej i przed rozpoczęciem prac remontowych.


IMG  BORDER=1 style= IMG  BORDER=1 style=

IMG  BORDER=1 style= IMG  BORDER=1 style=

RUINA W ROKU 2009 BYŁA ZAŚMIECONA I POROŚNIĘTA ROŚLINNOŚCIĄ. W 2012 JEJ STAN ULEGŁ ZNACZNEJ POPRAWIE.



ydlin leży około 10 km na północny wschód od Olkusza. Od warownii w Smoleniu i Ryczowie oddalony jest o 6 km, czyli nie więcej, niż jedną godzinę marszu. Dojechać można tutaj komunikacją PKS bezpośrednio z pobliskiego Wolbromia lub Pilicy. Ruina stoi w północnej części wsi, obok cmentarza, po lewej stronie drogi prowadzącej do Dłużca. (mapa)
(2013, fotografie z 2009)





1. M. Antoniewicz: Zamki na Wyżynie Krakowsko-Częstochowskiej...
2. B. Guerquin: Zamki w Polsce, Arkady 1984
3. I. T. Kaczyńscy: Zamki w Polsce południowej, Muza SA 1999
4. L. Kajzer, J. Salm, S. Kołodziejski: Leksykon zamków w Polsce, Arkady 2001
5. R. Sypek: Zamki i obiekty warowne Jury Krakowsko-Częstochowskiej
6. J. Zinkow: Orle gniazda i warownie jurajskie, Sport i Turystyka 1977
7. Małopolska na weekend - przewodnik turystyczny Pascal 2000


IMG BORDER=1 style=

KILKA MIESIĘCY PO WYKONANIU TEJ FOTOGRAFII ŚCIANA POŁUDNIOWA ZAMKU CZĘŚCIOWO ZAWALIŁA SIĘ.
ZREKONSTRUOWANO JĄ W ROKU 2012.



Warto zobaczyć również:


IMG

Położony u podnóża góry zamkowej niewielki cmentarz, na którym znajduje się zabytkowa kaplica cmentarna oraz zbiorowa mogiła 46 legionistów poległych w bitwie pod Krzywopłotami.

IMG

Około 10 km w kierunku pd.zach. największy w Polsce obszar lotnych piasków zwany Pustynią Błędowską o długości 10 i szerokości 4 km. Dziś pustnia w przeważającej części jest już porośnięta drzewostanem, jednak wciąż zachowały się rozległe strefy odsłonięte. Najciekawszy widok na piaski pustyni oferuje punkt widokowy we wsi Chechło, a najbardziej efektowną panoramę - taras widokowy w Kluczach.



Ryczów - ruina strażnicy królewskiej XIVw., 6 km
Smoleń - ruina zamku rycerskiego XIVw., 6 km
Podzamcze - ruina zamku Ogrodzieniec XIV-XVIw., 10 km
Pilica - zamek Toporczyków XIVw., przebudowany, 10 km
Rabsztyn - ruina zamku królewskiego XIVw., 10 km
Udórz - relikty zamku rycerskiego XIVw., 12 km (piechotą), 20 km samochodem




STRONA GŁÓWNA