|
|
|
owstanie zamku w Książu związane jest z prywatną inicjatywą biskupa krakowskiego Piotra Myszkowskiego, osobistego przyjaciela Jana Kochanowskiego, któremu słynny poeta zadedykował swoje Psalmy Dawidowe. Budowę rezydencji prowadzono w latach 1585-95 według planów i pod czujnym nadzorem królewskiego architekta z Florencji Santi Gucciego. Fundatorem był wspomniany już Piotr, a po jego śmierci prace finansował również Piotr, starosta chęciński i bratanek biskupa. Rodzina Myszkowskich zamieszkiwała wcześniej na jurajskim zamku Mirów, który posiadał wprawdzie doskonałe walory obronne, ale ze względu na przestarzałą konstrukcję i militarny charakter nie zapewniał odpowiedniej wygody. Fakt ten stanowił prawdopodobnie bezpośrednią przyczynę, dla której pod koniec XVI wieku rozpoczęli oni budowę rodowej rezydencji w Książu Wielkim. Z uwagi na miejsce pochodzenia jej mieszkańców, z czasem rezydencja ta nazwana została Mirowem.
|
|
ZAMEK W XIX WIEKU NA RYCINIE NAPOLEONA ORDY
|
|
udowla terminuje wprawdzie pod definicją zamek, ale prawdopodobnie od samego jej początku pełniła tylko funkcje rezydencjalne. W pierwszej połowie XVIII stulecia obiekt wraz z tytułem margrabiów Gonzaga-Myszkowskich przeszedł na własność rodu Wielopolskich herbu Starykoń. W okresie powstania kościuszkowskiego obrabowały go i zdewastowały oddziały carskie. Zniszczenia były na tyle rozległe, że na przełomie XVIII i XIX stulecia ówczesny właściciel, hrabia Franciszek Wielopolski rozpoczął przebudowę siedziby w stylu neogotyckim. Zawiłości losu sprawiły, że udało się zrealizować tylko część wykonanej przez architekta Fryderyka Augusta Stilera dokumentacji. Książ był zamieszkany do 1945. Po zniszczeniach z okresu drugiej wojny światowej wyremontowano go, a w 1949 w zabytkowej budowli umieszczono szkołę.
|
|
PLAN ZAŁOŻENIA PAŁACOWEGO:
1. PAŁAC, 2. PAWILONY, 3. TRAWNIK, 4. SKARPA, 5. BASTION
|
|
amek nie zachował się w pierwotnym kształcie i stylu. Początkowo budowla w dolnej części pokryta była rustyką, natomiast w górnej wieńczył ją dekoracyjny szczyt. Gmach otoczono nowożytnymi fortyfikacjami bastionowymi, tworzącymi w ten sposób nawiązujące stylem do włoskich pałaców wiejskich założenie tzw. palazzo in fortezza. W kolejnych wiekach zwarta bryła nabrała cech barokowych, a po neogotyckiej przebudowie Wielopolskiego otrzymała wygląd zbliżony do dzisiejszego. Wielopolski usunął renesansowe szczyty, imitujący wieżę środkowy ryzalit podwyższono o jedno piętro, a całość ozdobiono neoklasycystycznymi wazonami i gotyckim krenelażem. Do budynku pałacowego z dwóch stron przylegały niewielkie pawilony, z których jeden obejmował bibliotekę, a drugi kaplicę. Dookoła rozpościerał się obszerny park-ogród porośnięty tradycyjnym drzewostanem.
|
|
JEDEN Z KILKU PROJEKTÓW PRZEBUDOWY PAŁACU W KSIĄŻU WIELKIM
|
|
becnie zwany Polskim Akropolem pałac ma trzy wysokie kondygnacje. Z czasów dawnych zachowało się wiele detali renesansowych, m.in. sklepienia oraz portale i obramowania okienne, a z pierwotnego systemu obronnego przetrwała jedna kurtyna wraz ze strzelnicami i resztkami bastionu. Zamek położony jest na wzniesieniu we wschodniej części miasta, po lewej stronie drogi nr 7 prowadzącej z Kielc do Krakowa. Aktualnie mieści się w nim Liceum Ogólnokształcące oraz Zespół Szkół Rolniczych. Po lekcjach jest to bardzo ciche i niezmiernie urocze miejsce. (mapa) (2003)
|
|
1. B. Guerquin: Zamki w Polsce, Arkady 1984
2. I. T. Kaczyńscy: Zamki w Polsce południowej, Muza SA 1999
3. L. Kajzer, J. Salm, S. Kołodziejski: Leksykon zamków w Polsce, Arkady 2001
|
|
PAŁAC Z OBYDWU STRON WYGLĄDA NIEMAL BLIŹNIACZO
|
|
Miechów - klasztor obronny XIV-XVIIw., ok. 13 km
Krzelów - pozostałości zamku szlacheckiego XIII/XIVw., ok. 18 km
Prandocin - kościół obronny XII-XVw., ok. 26 km
Janowiczki - pozostałości zamku szlacheckiego XIVw., ok. 28 km
Wysocice - kościół obronny XII-XIIIw., ok. 30 km
|
|