STRONA GŁÓWNA

ZA GRANICĄ

MINIGALERIA

MAPKI

KSIĘGA GOŚCI

LITERATURA

KONTAKT
BARANÓW SANDOMIERSKI

BARCIANY

BARDO ŚLĄSKIE

BĄKOWA GÓRA

BESIEKIERY

BĘDZIN

BIERUTÓW

BIESTRZYKÓW

BOBOLICE

BOBROWNIKI

BODZENTYN

BOLESTRASZYCE

BOLKÓW

BORYSŁAWICE ZAMKOWE

BROCHÓW

BRODNICA

BRZEG

BUKOWIEC

BYDLIN

BYSTRZYCA KŁODZKA

CHĘCINY

CHOJNICA

CHOJNIK

CIECHANÓW

CIESZÓW

CIESZYN

CZARNY BÓR

CZERNA

CZERNINA

CZERSK

CZĘSTOCHOWA

CZOCHA

CZORSZTYN

DĄBRÓWNO

DRZEWICA

DZIAŁDOWO

DZIERZGOŃ

FREDROPOL (KORMANICE)

GDAŃSK

GIŻYCKO

GLIWICE

GŁOGÓW

GNIEW

GNIEWOSZÓW Z.SZCZERBA

GOLUB-DOBRZYŃ

GOŁAŃCZ

GOLCZEWO

GOŁUCHÓW

GOŚCISZÓW

GÓRA

GRODZIEC

GRÓDEK

GRUDZIĄDZ

GRZĘDY

GRZMIĄCA z.ROGOWIEC

INOWŁÓDZ

JANOWICE WIELKIE z.BOLCZÓW

JANOWIEC

JAWOR

JEZIORO GÓRECKIE

KAMIENIEC ZĄBKOWICKI

KAMIENNA GÓRA

KARPNIKI

KAZIMIERZ DOLNY

KĘTRZYN

KĘTRZYN - KOŚCIÓŁ

KIELCE

KLICZKÓW

KŁODZKO

KOŁO

KONARY

KONIN-GOSŁAWICE

KORZKIEW

KOWALEWO POMORSKIE

KOŹMIN WLKP.

KÓRNIK

KRAKÓW

KRAPKOWICE

KRAPKOWICE - OTMĘT

KRASICZYN

KRĘPCEWO

KRUSZWICA

KRZYŻNA GÓRA

KRZYŻTOPÓR

KSIĄŻ WIELKI

KUROZWĘKI

KWIDZYN

LEGNICA

LIDZBARK WARMIŃSKI

LIPA

LUBIN

LUTOMIERSK

ŁAGÓW

ŁĘCZYCA

ŁOWICZ

MAJKOWICE

MALBORK

MAŁA NIESZAWKA

MIĘDZYLESIE

MIĘDZYRZECZ

MIRÓW

MOKRSKO

MOSZNA

MSTÓW

MUSZYNA

MYŚLENICE

NAMYSŁÓW

NIEDZICA

NIDZICA

NIEMCZA

NIEPOŁOMICE

NOWY SĄCZ

NOWY WIŚNICZ

ODRZYKOŃ

OGRODZIENIEC (PODZAMCZE)

OJCÓW

OLEŚNICA

OLSZTYN (JURA)

OLSZTYN (WARMIA)

OLSZTYNEK

OŁAWA

OŁDRZYCHOWICE KŁODZKIE

OPOCZNO

OPOLE GÓRKA

OPOLE OSTRÓWEK

OPORÓW

OSSOLIN

OSTRĘŻNIK

OSTRÓDA

OSTRÓW LEDNICKI

OTMUCHÓW

PABIANICE

PANKÓW

PASTUCHÓW

PIESKOWA SKAŁA

PIOTRKÓW TRYBUNALSKI

PIOTRKÓW-BYKI

PIOTROWICE ŚWIDNICKIE

PŁAKOWICE

PŁOCK

PŁONINA

PŁOTY

PODZAMCZE z.OGRODZIENIEC

PODZAMCZE PIEKOSZOWSKIE

POKRZYWNO

POŁCZYN-ZDRÓJ

POZNAŃ

PRABUTY

PROCHOWICE

PROSZÓWKA z.GRYF

PRZEMYŚL

PRZEWODZISZOWICE

PSZCZYNA

PYZDRY

RABSZTYN

RACIĄŻEK

RADŁÓWKA

RADOM

RADZIKI DUŻE

RADZYŃ CHEŁMIŃSKI

RAJSKO

RAKOWICE WIELKIE

RATNO DOLNE

RAWA MAZOWIECKA

RESKO

ROGÓW OPOLSKI

ROŻNÓW ZAMEK DOLNY

ROŻNÓW ZAMEK GÓRNY

RYBNICA

RYBNICA LEŚNA

RYCZÓW

RYDZYNA

RYTWIANY

RZĄSINY

SANDOMIERZ

SANOK

SIEDLĘCIN

SIEDLISKO

SIERADZ

SIERAKÓW

SIEWIERZ

SMOLEŃ

SOBKÓW

SOBOTA

SOCHACZEW

SOSNOWIEC

SREBRNA GÓRA

STARA KAMIENICA

STARE DRAWSKO

STARY SĄCZ

STRZELCE OPOLSKIE

SULEJÓW

SZAMOTUŁY

SZCZECIN

SZTUM

SZUBIN

SZYDŁÓW

SZYMBARK

ŚCINAWKA GÓRNA

ŚWIDWIN

ŚWIEBODZIN

ŚWIECIE n.WISŁĄ

ŚWIECIE k.LEŚNEJ

ŚWINY

TORUŃ

TORUŃ z.DYBÓW

TUCZNO

TYNIEC

UDÓRZ

UJAZD k.TOMASZOWA

UJAZD KRZYŻTOPÓR

UNIEJÓW

URAZ

WAŁBRZYCH z.KSIĄŻ

WAŁBRZYCH z.STARY KSIĄŻ

WAŁBRZYCH z.NOWY DWÓR

WARSZAWA z.KRÓLEWSKI

WARSZAWA z.UJAZDOWSKI

WĄBRZEŹNO

WENECJA

WĘGIERKA

WĘGORZEWO

WIELICZKA

WIELKA WIEŚ

WIERZBNA

WITKÓW

WLEŃ

WOJNOWICE

WOJSŁAWICE

WROCŁAW

WROCŁAW LEŚNICA

WYSZYNA

ZAGÓRZ

ZAGÓRZE ŚLĄSKIE

ZAŁUŻ

ZĄBKOWICE ŚLĄSKIE

ZBĄSZYŃ

ZŁOTORIA k.TORUNIA

ŹRÓDŁA

ŻAGAŃ

ŻARY

ŻELAZNO

ŻMIGRÓD


IMG BORDER=1 style=

ZAMEK ROGOWIEC, POZOSTAŁOŚCI WIEŻY OSTATNIEJ OBRONY



o­cząt­ki zam­ku Ro­go­wiec się­ga­ją przy­pusz­czal­nie os­tat­nich dwóch de­kad XIII stu­le­cia i w pow­szech­nej o­pi­nii ko­ja­rzo­ne są z fun­da­cją Bol­ka I Su­ro­we­go (+1301), wład­cy księs­twa świd­nic­ko-ja­wor­skie­go. Usy­tu­o­wa­ne wy­so­ko w gó­rach na trud­no dos­tęp­nej ska­le za­ło­że­nie o­bron­ne słu­żyć mia­ło utr­wa­la­niu wła­dzy zwierz­chniej na bar­dzo sła­bo za­lud­nio­nych te­re­nach gór­skich, wraz z wa­row­nia­mi Grod­no, No­wy Dwór, a być może Ra­dos­no, two­rzy­ło też li­nię u­moc­nień wzdłuż po­łud­nio­wej, umow­nej jesz­cze wte­dy, gra­ni­cy księs­twa. War­to do­dać, że w po­bli­żu zam­ku, do­li­ną rze­ki Ryb­nej pro­wa­dził w śred­nio­wie­czu szlak han­dlo­wy ze Świd­ni­cy do czes­kie­go Na­cho­du. Je­go gór­ska część zwa­na Gór­ną Dro­gą wio­dła przez Gó­ry Wał­brzys­kie i So­wie, a da­lej przez Gó­ry Su­che Prze­łę­czą Trzech Do­lin do Mie­ro­szo­wa, mo­że­my więc z du­żym praw­do­po­do­bień­stwem przy­jąć, że sto­ją­ce w jej po­bli­żu for­ty­fi­ka­cje (Grod­no, Ra­dos­no, Ro­go­wiec) słu­ży­ły tak­że za­bez­pie­cze­niu czy wręcz kon­tro­li ru­chu na tym szla­ku. W do­ku­men­tach klasz­to­ru cys­ter­sów w Krze­szo­wie pod da­tą 8 wrześ­nia 1292 za­cho­wał się za­pis, któ­ry wy­mie­nia Rein­sko Schwenc­ken­fel­dta ja­ko u­rzę­du­ją­ce­go Horn­berch Cas­tel­la­nus. Jest to naj­star­sza zna­na nam wzmian­ka źród­ło­wa na te­mat zam­ku Ro­go­wiec.


GÓRA ZAMKOWA Z RUINĄ ROGOWCA, STALORYT L. RICHTERA Z LAT 40. XIX WIEKU


'WIDOK NA ŚNIEŻKĘ Z GÓRY ZAMKOWEJ', RYCINA F. VOGLA Z 1850 ROKU


a po­cząt­ku XIV stu­le­cia wa­row­nię praw­do­po­dob­nie o­pa­no­wa­li i przez ja­kiś czas trzy­ma­li ry­ce­rze-roz­bój­ni­cyRaubritter – niem. rycerz rozbójnik. Określenie raubritter, które pojawiło się dopiero w XVIII-wiecznych niemieckich romansach rycerskich, oznacza rycerzy lub osoby z rycerskiego rodu, trudniące się napadami, szczególnie na przejeżdżających w pobliżu ich zamku kupców i podróżnych. W Polsce przyjęło się na równi z polską nazwą rycerz rozbójnik, wskutek powszechnej opinii, że zwłaszcza średniowieczne Niemcy dotknięte były tą plagą. . W 1353 z pew­noś­cią na­le­ża­ła ona już jed­nak do księ­cia, bo­wiem w ro­ku tym na zjeź­dzie mo­nar­chów w Wied­niu pa­nu­ją­cy wów­czas Bol­ko II Ma­ły (+1368) za­pi­sał ją swej bra­ta­ni­cy An­nie świd­nic­kiej (+1362), poś­lu­bio­nej kró­lo­wi czes­kie­mu Ka­ro­lo­wi IV (+1378). W jej imie­niu zam­kiem za­rzą­dza­li ksią­żę­cy dwo­rza­nie, m.in. w la­tach 1361-1374 kasz­te­la­nem Ro­gow­ca był och­mistrz dwo­ru świd­nic­kie­go Ni­co­laus de Bol­cze po­cho­dzą­cy z ro­du właś­ci­cie­li zam­ku Bol­czów w Ru­da­wach Ja­no­wic­kich. W 1392 ro­ku po śmier­ci wdo­wy po Bol­ku II księż­nej Ag­niesz­ki za­mek prze­szedł pod pa­no­wa­nie czes­kie, tym sa­mym stra­cił swe stra­te­gicz­ne zna­cze­nie, ja­kie miał, do­pó­ki ist­nia­ła gra­ni­ca mię­dzy władz­twem Pias­tów Śląs­kich a Cze­cha­mi. Wkrót­ce prze­ka­za­no go ja­ko len­no w pry­wat­ne rę­ce ro­dów ry­cer­skich. Wed­ług tra­dy­cji pod­czas wo­jen hu­syc­kichWojny husyckie – wojny religijne toczone pomiędzy husytami a katolickimi Luksemburgami w Królestwie Czech w latach 1419–1436. Były one prowadzone przez czeskich husytów (głównie taborytów i sierotki) przeciwko krucjatom organizowanym przez cesarza Zygmunta Luksemburskiego przy poparciu papiestwa. Początkiem wojen husyckich stało się powstanie przeciwko obwinionemu za śmierć Jana Husa Zygmuntowi Luksemburskiemu, który po Wacławie IV odziedziczył tron czeski. Wojny husyckie osłabiły pozycję Kościoła katolickiego i feudałów niemieckich w Czechach, przygotowały grunt dla idei reformacji w Europie. zos­tał zdo­by­ty i zde­was­to­wa­ny, a póź­niej zaj­mo­wa­li go m.in. Franz von Po­ga­rell o­raz nies­ław­ni bra­cia Hans i Ni­ko­laus Schel­len­dorf, właś­ci­cie­le zam­ków Książ oraz Ra­dos­no, wie­lo­krot­nie os­kar­ża­ni o zbroj­ne na­jaz­dy i na­pa­dy na kon­wo­je ku­piec­kie. Z ich o­bec­noś­cią moż­na wią­zać pew­ne in­wes­ty­cje, ja­kie po­czy­nio­no na gó­rze zam­ko­wej w ce­lu pod­nie­sie­nia o­bron­noś­ci wa­row­ni, jed­nak dziś nie jes­teś­my w sta­nie jed­noz­nacz­nie o­kreś­lić cha­rak­te­ru i ska­li pro­wa­dzo­nych wów­czas prac. W rę­kach Schel­len­dor­fów Ro­go­wiec po­zos­ta­wał aż do swo­je­go u­pad­ku w 1482 ro­ku (albo w 1497), kie­dy w kon­sek­wen­cji licz­nych skarg na zbó­jec­ką dzia­łal­ność je­go miesz­kań­ców u­legł on pod na­po­rem wy­pra­wy od­we­to­wej re­a­li­zo­wa­nej przez od­dzia­ły kró­lew­skie do­wo­dzo­ne przez Ge­or­ga von Stein (+1497). Być mo­że do zdo­by­cia zam­ku u­ży­to wów­czas bro­ni pal­nej, na co wska­zu­ją od­kry­te pod­czas wy­ko­pa­lisk ar­che­o­lo­gicz­nych frag­men­ty kul ar­mat­nich i ha­kow­ni­cy. Znisz­czo­na wa­row­nia by­ła w ko­lej­nych la­tach roz­bie­ra­na przez miesz­kań­ców wsi i z cza­sem po­pad­ła w cał­ko­wi­tą ru­i­nę. Od XVI wie­ku o­ko­licz­ne do­bra wraz z zam­kiem sta­no­wi­ły włas­ność Ho­ber­gów (póź­niej Hoch­ber­gów) z Ksią­ża, któ­rzy za su­mę 10,000 kop czes­kich gro­szy na­by­li je od kró­la Czech Wła­dys­ła­wa Ja­giel­loń­czy­ka (+1516).


RUINA NA POCZTÓWCE Z 1898 ROKU


'POZDROWIENIA Z ROGOWCA', 1909



NAZEWNICTWO ZAMKU NA PRZESTRZENI WIEKÓW

* 1292 - Hornberch Castellanus
* 1318 - Hornsburg
* 1392 - Domschloss, Heinzetempel
* 1747 - Horn Schloss
* 1825 - Hornschloss
* 1918 - Hornberg
* 1945 - Rogowiec



IMG BORDER=1 style=

WIDOK NA ROGOWIEC Z POŁOŻONEGO WYŻEJ JELEŃCA (902 m n.p.m.)



a­mek zbu­do­wa­no z ła­ma­ne­go, nie­ob­ro­bio­ne­go ka­mie­nia, na skal­nym wy­nie­sie­niu o wy­so­koś­ci 870 me­trów n.p.m. Naj­star­szą częś­cią za­ło­że­nia jest u­lo­ko­wa­ny na szczy­cie wzgó­rza za­mek wy­so­ki z pla­nem zbli­żo­nym do trój­ką­ta o bo­kach 20x30 met­rów, w któ­re­go za­chod­nim wierz­choł­ku sta­nę­ła cy­lin­drycz­na wie­ża os­tat­niej o­bro­ny, tzw. berg­fried o śred­ni­cy o­ko­ło 10 met­rów i gru­boś­ci mu­rów przy­zie­mia prze­kra­cza­ją­cej miej­sca­mi 3,5 met­ra. Przes­trzeń miesz­kal­ną two­rzył zaj­mu­ją­cy po­łud­nio­wo-wschod­nią część zes­po­łu dwu­skrzy­dło­wy bu­dy­nek o wy­mia­rach 10x17 met­rów, opar­ty o kur­ty­nę sta­no­wią­cą wschod­ni od­ci­nek ka­mien­nej li­nii u­moc­nień, któ­rych mu­ry li­czy­ły od 1 met­ra gru­boś­ci nad za­chod­nią prze­paś­cią do 2,5 met­ra na po­zos­ta­łych od­cin­kach. W XIV stu­le­ciu na miej­scu ro­ze­bra­ne­go do­mu wschod­nie­go wznie­sio­no no­wy, o wy­mia­rach 7x15 met­rów, z wy­ku­tą w ska­le skle­pio­ną piw­ni­cą, do­kąd od po­łud­nia pro­wa­dził mu­ro­wa­ny ko­ry­tarz po­chyl­ni. Bu­dy­nek ten mógł od stro­ny dzie­dziń­ca po­sia­dać kon­struk­cję ry­glo­wą, a tak­że u­lo­ko­wa­ną w po­bli­żu pół­noc­no-wschod­nie­go na­roż­ni­ka ob­wo­du o­bron­ne­go cy­lin­drycz­ną klat­kę scho­do­wą. Być mo­że rów­no­cześ­nie z mo­der­ni­za­cją za­bu­do­wy zam­ku wy­so­kie­go u­moc­nio­no stok wzgó­rza bu­du­jąc w je­go po­łud­nio­wym sek­to­rze po­łą­czo­ne wa­łem dwie basz­ty i wie­żę bram­ną o wy­mia­rach wew­nętrz­nych 2x2 met­ry. Os­tat­nia fa­za roz­wo­ju wa­row­ni nas­tą­pi­ła przy­pusz­czal­nie w po­ło­wie XV wie­ku i przy­nios­ła wy­bu­rze­nie do­mu miesz­kal­ne­go na zam­ku wy­so­kim i zas­tą­pie­nie go wie­żą o wy­mia­rach zew­nętrz­nych 9,2 x 11 met­rów. Po­nad­to nie­mal dwu­krot­nie po­więk­szo­no ku­ba­tu­rę po­łud­nio­wej wie­ży bram­nej, a ca­łość o­to­czo­no dru­gą li­nią ka­mien­nych u­moc­nień.


PLAN ZAMKU ROGOWIEC WG A. BOGUSZEWICZ: 1. ZAMEK WYSOKI, 2. CYLINDRYCZNA WIEŻA, 3. DOM MIESZKALNY,
4. XIV-WIECZNA WIEŻA MIESZKALNA, 5. BASZTA BRAMNA, 6. ZAMEK NISKI



śród za­cho­wa­nych do cza­sów nam współ­czes­nych re­lik­tów zam­ku wy­od­ręb­nić mo­że­my od­sło­nię­te przez stu­den­tów Uni­wer­sy­te­tu Wroc­ław­skie­go fun­da­men­ty do­mu miesz­kal­ne­go, częś­cio­wo zre­kon­stru­o­wa­ne frag­men­ty mu­ru ob­wo­do­we­go, ni­kłe re­lik­ty baszt o­raz dol­ne par­tie cy­lin­drycz­nej wie­ży o wy­so­koś­ci do 3 met­rów. Ca­łość pre­zen­tu­je się skrom­nie, jed­nak w tym przy­pad­ku szcze­gól­ną ma­gię miej­sca two­rzą nie ru­i­ny wa­row­ni, lecz ich usy­tu­o­wa­nie - Ro­go­wiec jest bo­wiem naj­wy­żej po­ło­żo­nym zam­kiem w Pol­sce o­fe­ru­ją­cym wy­śmie­ni­te su­dec­kie kra­jo­bra­zy. Ze szczy­tu gó­ry (870 m n.p.m.) roz­poś­cie­ra się uj­mu­ją­ca pa­no­ra­ma Gór Wał­brzys­kich od pół­no­cy, ma­low­ni­czych o­ko­lic Unis­ła­wa Śląs­kie­go od za­cho­du o­raz nie­co prze­sło­nię­te drze­wos­ta­nem wi­do­ki na po­ło­żo­ne po wschod­niej stro­nie Ro­gow­ca Gó­ry So­wie. Wstęp na te­ren ruin wol­ny.


IMG  BORDER=1 style= IMG  BORDER=1 style=

IMG  BORDER=1 style= IMG  BORDER=1 style=

IMG  BORDER=1 style= IMG  BORDER=1 style=

NA ZAMKU ROGOWIEC



ogo­wiec u­sy­tu­o­wa­ny jest na wąs­kim za­le­sio­nym przes­my­ku skal­nym wzno­szą­cym się stro­mo po­nad do­li­nę rze­ki Ryb­nej od­dzie­la­ją­cej Gó­ry Wał­brzys­kie od Gór Ka­mien­nych, oko­ło 1,5 km na za­chód od wsi Grzmią­ca. Ist­nie­je kil­ka al­ter­na­tyw­nych spo­so­bów, aby się tam dos­tać i przy oka­zji za­li­czyć przy­jem­ny spa­cer. Z Wał­brzy­cha pro­wa­dzi szlak żół­ty, któ­ry na Prze­łę­czy Ko­ziej prze­cho­dzi w szlak nie­bies­ki. Jest to łat­wa dro­ga, przez­na­czo­na rów­nież dla ro­we­rów gór­skich, z wy­jąt­kiem dłu­gie­go, stro­me­go zej­ścia w do­li­nę Ryb­nej, wy­ma­ga­ją­ce­go moc­nych nóg, sil­nych rąk i do­brej ja­koś­ci bu­tów. Czas przej­ścia: o­ko­ło 2,5 godz. Z Je­dli­ny Zdro­ju wie­dzie szlak czer­wo­ny, rów­nież ła­god­ny, w koń­co­wym po­dej­ściu łą­czy się on ze szla­kiem nie­bies­kim i od te­go miej­sca po­ziom trud­noś­ci nie­co wzras­ta. Oko­ło 3 km na za­chód od zam­ku funk­cjo­nu­je po­pu­lar­ne schro­nis­ko An­drze­jów­ka - pro­wa­dzi stam­tąd szlak nie­bies­ki, czer­wo­ny o­raz żół­ty. Jest to dro­ga zde­cy­do­wa­nie naj­łat­wiej­sza (ale wciąż nie dla wóz­ków spa­ce­ro­wych) i naj­bar­dziej po­pu­lar­na, do po­ło­żo­nej na wy­so­koś­ci 800 m n.p.m. An­drze­jów­ki do­je­chać bo­wiem moż­na sa­mo­cho­dem, a nas­tęp­nie w prze­cią­gu dwóch-trzech go­dzin zwie­dzić ru­i­ny i wró­cić. (ma­pa zam­ków)





1. M. Chorowska: Rezydencje średniowieczne na Śląsku, OFPWW 2003
2. L. Kajzer, J. Salm, S. Kołodziejski: Leksykon zamków w Polsce, Arkady 2001
3. J. Lamparska: Zamkowe tajemnice, Asia-Press 2009
4. R. Łuczyński: Chronologia dziejów Dolnego Śląska, Atut 2006


IMG  BORDER=1 style= IMG  BORDER=1 style=

IMG  BORDER=1 style= IMG  BORDER=1 style=

NA GÓRZE: WIDOK Z ROGOWCA NA PARK KRAJOBRAZOWY SUDETÓW WAŁBRZYSKICH
PONIŻEJ: KOPALNIA MALEFIRU W RYBNICY ORAZ WIDOK NA ŚNIEŻKĘ


W pobliżu:
Rybnica Leśna - ruina zamku Radosno XIVw., 4 km
Wałbrzych - pozostałości zamku Nowy Dwór XIVw., 10 km
Zagórze Śląskie - ruina zamku książęcego Grodno XIV/XVIw., 15 km
Grzędy - pozostałości zamku książęcego Konradów XIVw., 20 km



STRONA GŁÓWNA

tekst: 2019
fotografie: 2007, 2018
© Jacek Bednarek