RUINA ZAMKU ROGOWIEC NA 5 MINUT PRZED ULEWĄ

oczątki zamku Rogowiec sięgają końca XIII stulecia i związane są z fundacją księcia świdnicko-jaworskiego Bolka I. Usytuowane na trudno dostępnej skale założenie obronne służyć miało utrwalaniu władzy zwierzchniej na bardzo słabo jeszcze zaludnionych terenach górskich, wraz z twierdzami Radosno, Grodno i Nowy Dwór stanowiło też lokalną linię umocnień przy południowej granicy księstwa. Najstarsze źródłowe wzmianki dotyczące Rogowca zachowały się w dokumentach klasztoru cysterskiego w Krzeszowie - dwukrotnie (1292, 1299) wymieniają one Reinsko Schoff'a jako urzędującego na zamku miejscowego kasztelana. Na początku XIV wieku warownię prawdopodobnie opanowali i przez jakiś czas trzymali rycerze-rozbójnicy, w 1353 z pewnością należała ona już jednak do księcia, bowiem w roku tym panujący wówczas Bolko II Mały zapisał ją swojej bratanicy Annie, świeżo poślubionej cesarzowi i królowi Czech Karolowi IV. Zapis ten mógł mieć charakter czysto formalny, ponieważ w latach kolejnych zamkiem wciąż zarządzali książęcy dworzanie, m.in. w 1361-74 rezydował tutaj ochmistrz dworu świdnickiego Mikołaj Bolcze, pochodzący z rodu właścicieli zamku Bolczów w Rudawach Janowickich. W 1392 roku po śmierci księżnej Agnieszki (wdowy po Bolku II) skalna twierdza przeszła pod panowanie czeskie, a w XV wieku stanowiła siedzibę rodów rycerskich, których przedstawiciele nierzadko trudnili się rozbojem, wśród nich byli m.in. wzmiankowany w 1420 Franz Pogarell i niesławni bracia Hans i Niklas Schellendorf, właściciele zamków Książ oraz Radosno. W 1483 na rozkaz zmęczonego licznymi skargami na Schellendorfów króla Czech Macieja Korwina zbójeckie gniazdo zostało wysadzone w powietrze przez słynnego królewskiego pacyfikatora Georga von Stein (który później objął wspomniany Książ), a następnie rozebrane przez okolicznych mieszkańców z czasem popadło w całkowitą ruinę.

ŚCIEŻKA PROWADZĄCA NA SZCZYT WZNIESIENIA

SKALNA ŚCIANA OD STRONY WSCHODNIEJ
SEPARUJE ZAMEK WYSOKI OD PRZEDZAMCZA

siążęca warownia zbudowana została z łamanego kamienia na skalnym wyniesieniu o wysokości 862 m n.p.m. W jej skład wchodził tzw. zamek górny, międzymurze oraz zamek dolny. Zamek górny, ulokowany na nieregularnym plateau, posiadał kształt zbliżony do trójkąta o powierzchni około 700 m2, na którego zachodnim wierzchołku stała okrągła wieża ostatniej nadziei (bergfried) o średnicy około 10 i grubości murów przyziemia 3,6m. XIII-wieczne założenie tworzył ponadto dwuskrzydłowy budynek mieszkalny o wymiarach 8,5x15 i 10x17 m, przystawiony do kurtyny północnej oraz wschodniej. W XIV stuleciu na miejscu skrzydła wschodniego powstała czworoboczna wieża mieszkalna (o bokach 9,2x11), wzmocniono też obwód obronny, wznosząc dodatkowo w jego północno-wschodnim narożu półokrągłą basteję. Druga linia umocnień znajdowała się na tzw. zamku niskim, gdzie obok murów obwodowych zidentyfikowano dwie baszty, budynek bramny oraz wapiennik.

PLAN RUIN ZAMKU ROGOWIEC:
1. ZAMEK WYSOKI, 2. WIEŻA CYLINDRYCZNA, 3. WIEŻA MIESZKALNA,
4. ZAMEK NISKI, 5. BASZTA NA ZAMKU NISKIM

a zachowane do czasów nam współczesnych relikty książęcego założenia składają się odsłonięte przez badaczy kawałeczki murów obwodowych, nikłe pozostałości baszt oraz fragment cylindrycznej wieży o wysokości około 3 metrów. Nie ma tego wiele, ale tak naprawdę w tym przypadku szczególną magię miejsca tworzą nie szczątki warowni, lecz ich usytuowanie - Rogowiec jest bowiem najwyżej położonym zamkiem w Polsce i jestem przekonany, że żaden inny obiekt w tym kulejącym kraju nie oferuje równie wspaniałych warunków dla smakowania wybornych krajobrazów. Ze szczytu wzniesienia (870 m n.p.m.) rozpościera się wspaniała, ujmująca panorama Gór Suchych (od południa) i Wałbrzyskich (od północy), na tyle atrakcyjna, że mimo dużej odległości od lokalnej cywilizacji atmosfera potrafi być gęsta, szczególnie w ciepłe niedzielne popołudnia, kiedy tłoczą się tutaj grupki szczęśliwych zdobywców z aparatem cyfrowym w jednej ręce i z parasolką w drugiej.

POZOSTAŁOŚCI WSCHODNIEGO MURU OBWODOWEGO

GÓRY WAŁBRZYSKIE W PRZEDDESZCZOWEJ SZARZYŹNIE
NAJWYŻSZY SZCZYT TO BOROWA GÓRA (853 m n.p.m.)

ogowiec położony jest na wąskim zalesionym przesmyku skalnym, łączącym Góry Wałbrzyskie z Kamiennymi, około 1,5 km na zachód od wsi Grzmiąca. Istnieje kilka alternatywnych sposobów, aby się tam dostać i przy okazji zaliczyć przyjemny spacer. Z Wałbrzycha prowadzi szlak żółty, który przy Przełęczy Koziej przechodzi w niebieski. Jest to łatwa droga, z wyjątkiem długiego, bardzo stromego zejścia, wymagającego mocnych nóg, silnych rąk i dobrej jakości butów (ja swoje adidaski podarłem). Czas przejścia szlakiem: około 2-2,5 godz. Z Jedliny Zdroju wiedzie szlak czerwony, również łagodny, w końcowym podejściu łączy się on z niebieskim i wtedy potrzeba włożyć odrobinę wysiłku. Około 3 km na zachód od Rogowca funkcjonuje popularne schronisko Andrzejówka - prowadzi stamtąd szlak niebieski, czerwony oraz żółty. Jest to droga zdecydowanie najłatwiejsza i najbardziej popularna, do położonej na wysokości 800 m n.p.m. Andrzejówki dojechać bowiem można samochodem, a później z cyfrówką i parasolką w przeciągu dwóch godzin zwiedzić zamek i wrócić. (mapka) (2005)

1. M. Chorowska: Rezydencje średniowieczne na Śląsku, OFPWW 2003
2. B. Guerquin: Zamki w Polsce, Arkady 1984
3. L. Kajzer, J. Salm, S. Kołodziejski: Leksykon zamków w Polsce, Arkady 2001

WIDOK NA ROGOWIEC Z POŁOŻONEGO JESZCZE WYŻEJ JELEŃCA (902 m n.p.m.)

Rybnica Leśna - ruina zamku Radosno XIVw., ok. 4 km
Wałbrzych - pozostałości zamku Nowy Dwór XIVw., ok. 10 km
Zagórze Śląskie - ruina zamku książęcego Grodno XIV/XVIw., ok. 15 km
Grzędy - pozostałości zamku książęcego Konradów XIVw., ok. 20 km