STRONA GŁÓWNA

ZA GRANICĄ

MINIGALERIA

MAPKI

KSIĘGA GOŚCI

LITERATURA

KONTAKT
BARANÓW SANDOMIERSKI

BARCIANY

BARDO ŚLĄSKIE

BĄKOWA GÓRA

BESIEKIERY

BĘDZIN

BIERUTÓW

BIESTRZYKÓW

BOBOLICE

BOBROWNIKI

BODZENTYN

BOLESTRASZYCE

BOLKÓW

BORYSŁAWICE ZAMKOWE

BROCHÓW

BRODNICA

BRZEG

BUKOWIEC

BYDLIN

BYSTRZYCA KŁODZKA

CHĘCINY

CHOJNICA

CHOJNIK

CIECHANÓW

CIESZÓW

CIESZYN

CZARNY BÓR

CZERNA

CZERNINA

CZERSK

CZĘSTOCHOWA

CZOCHA

CZORSZTYN

DĄBRÓWNO

DRZEWICA

DZIAŁDOWO

DZIERZGOŃ

FREDROPOL (KORMANICE)

GDAŃSK

GIŻYCKO

GLIWICE

GŁOGÓW

GNIEW

GNIEWOSZÓW Z.SZCZERBA

GOLUB-DOBRZYŃ

GOŁAŃCZ

GOLCZEWO

GOŁUCHÓW

GOŚCISZÓW

GÓRA

GRODZIEC

GRÓDEK

GRUDZIĄDZ

GRZĘDY

GRZMIĄCA z.ROGOWIEC

INOWŁÓDZ

JANOWICE WIELKIE z.BOLCZÓW

JANOWIEC

JAWOR

JEZIORO GÓRECKIE

KAMIENIEC ZĄBKOWICKI

KAMIENNA GÓRA

KARPNIKI

KAZIMIERZ DOLNY

KĘTRZYN

KĘTRZYN - KOŚCIÓŁ

KIELCE

KLICZKÓW

KŁODZKO

KOŁO

KONARY

KONIN-GOSŁAWICE

KORZKIEW

KOWALEWO POMORSKIE

KOŹMIN WLKP.

KÓRNIK

KRAKÓW

KRAPKOWICE

KRAPKOWICE - OTMĘT

KRASICZYN

KRĘPCEWO

KRUSZWICA

KRZYŻNA GÓRA

KRZYŻTOPÓR

KSIĄŻ WIELKI

KUROZWĘKI

KWIDZYN

LEGNICA

LIDZBARK WARMIŃSKI

LIPA

LUBIN

LUTOMIERSK

ŁAGÓW

ŁĘCZYCA

ŁOWICZ

MAJKOWICE

MALBORK

MAŁA NIESZAWKA

MIĘDZYLESIE

MIĘDZYRZECZ

MIRÓW

MOKRSKO

MOSZNA

MSTÓW

MUSZYNA

MYŚLENICE

NAMYSŁÓW

NIEDZICA

NIDZICA

NIEMCZA

NIEPOŁOMICE

NOWY SĄCZ

NOWY WIŚNICZ

ODRZYKOŃ

OGRODZIENIEC (PODZAMCZE)

OJCÓW

OLEŚNICA

OLSZTYN (JURA)

OLSZTYN (WARMIA)

OLSZTYNEK

OŁAWA

OŁDRZYCHOWICE KŁODZKIE

OPOCZNO

OPOLE GÓRKA

OPOLE OSTRÓWEK

OPORÓW

OSSOLIN

OSTRĘŻNIK

OSTRÓDA

OSTRÓW LEDNICKI

OTMUCHÓW

PABIANICE

PANKÓW

PASTUCHÓW

PIESKOWA SKAŁA

PIOTRKÓW TRYBUNALSKI

PIOTRKÓW-BYKI

PIOTROWICE ŚWIDNICKIE

PŁAKOWICE

PŁOCK

PŁONINA

PŁOTY

PODZAMCZE z.OGRODZIENIEC

PODZAMCZE PIEKOSZOWSKIE

POKRZYWNO

POŁCZYN-ZDRÓJ

POZNAŃ

PRABUTY

PROCHOWICE

PROSZÓWKA z.GRYF

PRZEMYŚL

PRZEWODZISZOWICE

PSZCZYNA

PYZDRY

RABSZTYN

RACIĄŻEK

RADŁÓWKA

RADOM

RADZIKI DUŻE

RADZYŃ CHEŁMIŃSKI

RAJSKO

RAKOWICE WIELKIE

RATNO DOLNE

RAWA MAZOWIECKA

RESKO

ROGÓW OPOLSKI

ROŻNÓW ZAMEK DOLNY

ROŻNÓW ZAMEK GÓRNY

RYBNICA

RYBNICA LEŚNA

RYCZÓW

RYDZYNA

RYTWIANY

RZĄSINY

SANDOMIERZ

SANOK

SIEDLĘCIN

SIEDLISKO

SIERADZ

SIERAKÓW

SIEWIERZ

SMOLEŃ

SOBKÓW

SOBOTA

SOCHACZEW

SOSNOWIEC

SREBRNA GÓRA

STARA KAMIENICA

STARE DRAWSKO

STARY SĄCZ

STRZELCE OPOLSKIE

SULEJÓW

SZAMOTUŁY

SZCZECIN

SZTUM

SZUBIN

SZYDŁÓW

SZYMBARK

ŚCINAWKA GÓRNA

ŚWIDWIN

ŚWIEBODZIN

ŚWIECIE n.WISŁĄ

ŚWIECIE k.LEŚNEJ

ŚWINY

TORUŃ

TORUŃ z.DYBÓW

TUCZNO

TYNIEC

UDÓRZ

UJAZD k.TOMASZOWA

UJAZD KRZYŻTOPÓR

UNIEJÓW

URAZ

WAŁBRZYCH z.KSIĄŻ

WAŁBRZYCH z.STARY KSIĄŻ

WAŁBRZYCH z.NOWY DWÓR

WARSZAWA z.KRÓLEWSKI

WARSZAWA z.UJAZDOWSKI

WĄBRZEŹNO

WENECJA

WĘGIERKA

WĘGORZEWO

WIELICZKA

WIELKA WIEŚ

WIERZBNA

WITKÓW

WLEŃ

WOJNOWICE

WOJSŁAWICE

WROCŁAW

WROCŁAW LEŚNICA

WYSZYNA

ZAGÓRZ

ZAGÓRZE ŚLĄSKIE

ZAŁUŻ

ZĄBKOWICE ŚLĄSKIE

ZBĄSZYŃ

ZŁOTORIA k.TORUNIA

ŹRÓDŁA

ŻAGAŃ

ŻARY

ŻELAZNO

ŻMIGRÓD


IMG BORDER=1 style=

JEDYNE ZACHOWANE, SKROMNE RELIKTY ZAMKU RYCERSKIEGO W KONARACH



istoria fun­kcjo­no­wa­nia za­mku w Ko­na­rach by­ła krót­ka, ale bu­rzli­wa, choć brak mia­ro­daj­nych źró­deł nie po­zwa­la je­dno­zna­cznie o­kre­ślić cza­su i oko­li­czno­ści je­go u­pa­dku. Wzniósł go za­pe­wne Go­wo­rek lub Się­gniew Słu­pe­cki he­rbu Ra­wa, być mo­że już w pier­wszej po­ło­wie XIV stu­le­cia, ja­ko ry­cer­ską sie­dzi­bę klu­cza ma­jąt­ko­we­go ro­du Słu­pe­ckich peł­nią­cych za­cne fun­kcje pu­blicz­ne w śre­dnio­wiecz­nej Pol­sce Ka­zi­mie­rza Wiel­kie­go. Po Się­gnie­wie Ko­na­ry prze­szły w po­sia­da­nie je­go sy­na Gro­ta i tu­taj - kie­ru­jąc się Ro­czni­ka­mi Ja­na Dłu­go­sza - zbli­ża­my się już do ko­ńca o­po­wie­ści, bo­wiem we­dług te­go kro­ni­ka­rza w ro­ku 1403 Grot wszedł w za­targ są­sie­dzki z ka­szte­la­nem Ja­nem Os­so­liń­skim, za­koń­czo­ny tra­gicz­ną śmie­rcią te­go dru­gie­go. Do­ko­na­na zbro­dnia mia­ła spo­wo­do­wać in­ter­wen­cję kró­la Wła­dy­sła­wa Ja­gieł­ły, któ­ry ska­zał Gro­ta na wy­gna­nie, sam za­mek zaś miał być zrów­na­ny z zie­mią w ra­mach przy­kła­du dla nie­przes­trze­ga­ją­cych u­sta­lo­ne­go po­rzą­dku i opor­nych.



WROTA PIEKIEŁ

Według miej­sco­wej le­gen­dy Grot Słu­pe­cki nie zo­stał wy­gna­ny z za­mku, lecz w nim zgi­nął po nie­u­da­nej pró­bie u­cie­czki przez zam­ko­wą wie­żę. Je­go brat zaś pró­bu­jąc ra­to­wać skó­rę wszedł w pakt z dia­błem za­prze­da­jąc mu swą du­szę, dzię­ki cze­mu spo­rzą­dzo­ną przez pie­kiel­ne mo­ce pod­zie­mną dro­gą u­ciekł z oble­ga­nej wa­ro­wni na Wę­gry, do­kąd za­brał ze so­bą ko­szto­wno­ści zdo­by­te na słab­szych są­sia­dach i wę­dro­wnych kup­cach. Po­do­bno dro­ga ta wciąż ist­nie­je, ty­lko wej­ście doń za­sy­pał gruz. Stąd chy­ba przez miej­sco­wych ru­iny za­mku ko­nar­skie­go na­zy­wa­ne są wro­ta­mi pie­kieł.



IMG BORDER=1 style=

WZGÓRZE ZAMKOWE, WIDOK OD STRONY DROGI


rawdziwość po­wyż­szej re­la­cji bu­dzi je­dnak u czę­ści hi­sto­ry­ków spo­re wą­tpli­wo­ści. Nie ma pe­wno­ści, że te­go ty­pu wy­pra­wa ka­rna w ogó­le mia­ła miej­sce, oraz że do­szło do zbu­rze­nia za­mku Słu­pe­ckich w wy­ni­ku je­go o­blę­że­nia. Na­wet w ta­kim przy­pa­dku na­le­ży przy­jąć ja­ko je­dną z hi­po­tez za­ło­że­nie, iż wa­ro­wnię od­bu­do­wa­no i uży­tko­wa­no jesz­cze przez kil­ka stu­le­ci. W cza­sach no­wo­żyt­nych wła­ści­cie­la­mi ma­jąt­ku Ko­na­ry by­li m.in. Soł­ty­ko­wie, Ko­cha­now­scy, Kra­siń­scy, Go­niew­scy i Ga­wroń­scy. Je­szcze w XIX wie­ku wi­docz­ne by­ły o­ka­za­łe fra­gmen­ty mu­rów zam­ko­wych, któ­re os­ta­tecz­nie za­wa­li­ły się pod o­strza­łem dział ro­syj­skich w cza­sie pier­wszej wo­jny świa­to­wej.



Wio­sną 1915 ro­ku w oko­li­cach wsi Ko­na­ry ro­ze­gra­ła się krwa­wa bi­twa, w któ­rej wzię­li u­dział le­gio­ni­ści 1. Bry­ga­dy pod do­wódz­twem Jó­ze­fa Pił­sud­skie­go. Po­tycz­ka ta - ja­ko fra­gment wię­kszej o­pe­ra­cji zwa­nej bi­twą pod Opa­to­wem - z naj­więk­szym na­si­le­niem to­czo­na by­ła od 16 do 25 ma­ja, na­stę­pnie prze­ciw­ni­cy prze­szli do dzia­łań po­zy­cyj­nych pro­wa­dzo­nych z prze­rwa­mi do ko­ńca czer­wca. Wal­czą­cy po stro­nie au­stro-wę­gier­skiej, oko­pa­ni przez po­nad mie­siąc na wzgó­rzu zam­ko­wym pol­scy o­broń­cy o­strze­li­wa­ni by­li przez dzia­ła 75. i 83. ro­syj­skiej Dy­wi­zji Pie­cho­ty. Po­nad 100 le­gio­ni­stów zgi­nę­ło, wie­lu też od­nio­sło ra­ny w efek­cie o­strza­łu i star­cia o las w oko­li­cach wsi Ko­zi­nek, gdzie bo­ha­ter­stwem wy­ka­zał się sierż. Cza­der­ski, któ­ry wraz z pię­cio­oso­bo­wą gru­pą prze­darł się na ty­ły wro­ga, a na­stę­pnie śmia­łą szar­żą do­pro­wa­dził do pod­da­nia się od­dzia­łu li­czą­ce­go po­nad 100 żoł­nie­rzy ro­syj­skich. Za ten od­wa­żny czyn od­zna­czo­ny zo­stał or­de­rem Vir­tu­ti Mi­li­ta­ri V kla­sy.



RUINA ZAMKU W OKRESIE MIĘDZYWOJENNYM



e względu na brak wia­ry­go­dnych źró­deł nie­zwy­kle tru­dno jest scha­ra­kte­ry­zo­wać da­wną fo­rmę ar­chi­tek­to­nicz­ną za­mku. Nie pro­wa­dzo­no tu­taj jak do­tych­czas ba­dań wy­ko­pa­lis­ko­wych, a po­dej­mo­wa­na z rza­dka a­ma­tor­ska dzia­łal­ność po­znaw­cza przy­nio­sła e­fekt w po­sta­ci od­sło­nię­cia led­wie po­je­dyn­cze­go skle­pie­nia pi­wnic. Gmach zo­stał wznie­sio­ny za­pe­wne w sty­lu go­tyc­kim, na co wska­zu­je u­kład od­kry­tej ko­mo­ry piw­nicz­nej. Był to ra­czej ze­spół zwa­rty, o skrom­nej ku­ba­tu­rze, po­sa­do­wio­ny na li­tej ska­le i wznie­sio­ny z miej­sco­we­go pia­skow­ca, cio­sa­ne­go ka­mie­nia o­raz ce­gieł. Być mo­że za­mek po­sia­dał wie­żę.


PLAN ZACHOWANEJ PIWNICY ZAMKOWEJ WG A. MARAŚKIEWICZ



W roku 1525 właś­ci­cie­lem za­mku lub je­go ru­in zo­stał Piotr Ko­cha­now­ski - oj­ciec wiel­kie­go po­ety re­ne­san­su Ja­na Ko­cha­now­skie­go. Zie­mię w Ko­na­rach ku­pił za­pe­wne od Sta­ni­sła­wa Słu­pe­ckie­go, ka­szte­la­na lu­bel­skie­go, choć ta­ka tran­sa­kcja nie ma je­dno­znacz­ne­go po­twier­dze­nia w źró­dłach. Piotr był zdo­lnym go­spo­da­rzem; po ro­dzi­cach o­dzie­dzi­czył część Cza­rno­la­su, ale wkró­tce po­sze­rzył swe wło­ści o Sy­cy­nę, Ba­rycz, Che­chły, Stry­ko­wi­ce i Ko­na­ry. Pe­łniąc u­rząd sę­dzie­go san­do­mier­skie­go by­wał czę­stym go­ściem w tych o­ko­li­cach. Być mo­że za­glą­da­li tu też je­go sy­no­wie, któ­rych miał sie­dmiu.: Ja­na, Pio­tra, Mi­ko­ła­ja, An­drze­ja, Kas­pra, Ja­ku­ba i Sta­ni­sła­wa. Po je­go śmie­rci w 1547 ro­ku dzie­ci po­dzie­li­ły się spu­ściz­ną, przy czym w Ko­na­rach naj­pra­wdo­po­do­bniej o­siadł Ka­sper, od 1566 peł­nią­cy fun­kcję pi­sa­rza ziem­skie­go san­do­mier­skie­go.



IMG BORDER=1 style=

IMG BORDER=1 style=

GOTYCKIE SKLEPIENIE PIWNICY I NAZIEMNE FRAGMENTY MURÓW PRZYZIEMIA



ladowe po­zo­sta­ło­ści wa­row­nej bu­do­wli zaj­mu­ją za­le­sio­ny les­so­wy cy­pel, od­cię­ty od re­szty wzgó­rza po­prze­czną, głę­bo­ką fo­są. Na pła­szczy­źnie wierz­cho­łka za­cho­wa­ły się nie­zbyt już czy­tel­ne re­li­kty, głó­wnie bu­dyn­ku mie­szkal­ne­go z od­kry­tą w okre­sie mię­dzy­wo­jen­nym pi­wni­cą. Ca­ły te­ren jest sil­nie po­ro­śnię­ty i tru­dny do pe­ne­tra­cji, szcze­gól­nie w okre­sie le­tnim, gdy zie­leń eks­plo­du­je, a akty­wne w tym cza­sie ko­ma­ry znie­chę­ca­ją do dłuż­szych o­glę­dzin.



ozostałości zamku znaj­du­ją się na wzgó­rzu, w od­da­le­niu od za­bu­do­wań. Z cen­trum wsi o­bie­ra­my kurs na Szcze­gli­ce, a na­stęp­nie – gdy dro­ga do Szcze­glic skrę­ca w le­wo - kon­ty­nu­uje­my ja­zdę pro­sto, już po na­wierz­chni szu­tro­wej. Kil­ka­set me­trów za przy­dro­żną fi­gur­ką mie­ści się po­se­sja, a przy niej ta­bli­ca z in­for­ma­cją o za­mku. Za bu­dyn­kiem tym skrę­ca­my w pra­wo i kie­ru­je­my się - już na pie­cho­tę - wzdłuż bu­dyn­ków go­spo­dar­czych. Po chwi­li wy­ła­nia nam się wi­dok na są­sie­dnią gó­rę zam­ko­wą. Do ru­in pro­wa­dzi cza­rny szlak ro­we­ro­wy. (mapa zamków)





1. L. Kajzer, J. Salm, S. Kołodziejski: Leksykon zamków w Polsce, Arkady 2001
2. A. R. Sypek: Zamki i warownie ziemi sandomierskiej, Trio 2003


IMG BORDER=1 style=

TABLICA Z INFORMACJĄ O ZAMKU - TUTAJ ZOSTAWIAMY SAMOCHÓD I DALEJ IDZIEMY PIESZO



W pobliżu:
Ujazd - ruina zamku Krzyżtopór, 8 km
Ossolin - relikty zamku magnackiego XVIIw., 11 km
Rytwiany - relikty zamku rycerskiego XIVw., 25 km
Tudorów - relikty zamku rycerskiego XIVw., 27 km
Rembów - relikty zamku rycerskiego XIVw., 28 km
Szydłów - ruina zamku królewskiego XIVw., 29 km
Kurozwęki - zamek rycerski XIVw., przebudowany w stylu barokowym, 30 km
Międzygórz - relikty zamku królewskiego XIVw., 30 km


Warto zobaczyć również:


IMG

W pobliskim Klimontowie ma­je­sta­ty­czną ko­le­gia­tę św. Jó­ze­fa z XVII-XVIII wie­ku wznie­sio­ną z fun­da­cji Je­rze­go Os­so­liń­skie­go. Zbu­do­wa­na na pla­nie e­li­psy świą­ty­nia na­le­ży do gro­na naj­ory­gi­nal­niej­szych bu­do­wli te­go o­kre­su w Pol­sce, swą fo­rmą ści­śle na­wią­zu­jąc do ar­chi­te­ktu­ry we­ne­ckiej St. Ma­ria de la Sa­lu­te.

IMG

Dawny klasztor do­mi­ni­ka­nów o­raz koś­ciół pw. św. Ja­cka, wznie­sio­ne w 1. po­ło­wie XVII wie­ku przez Zbi­gnie­wa Os­so­liń­skie­go. Po osta­tniej wo­jnie w za­bu­do­wa­niach kla­sztor­nych mie­ści­ła się szko­ła, obec­nie cze­ka­ją one na za­go­spo­da­ro­wa­nie (2008).



STRONA GŁÓWNA

tekst: 2013
fotografie: 2008
© Jacek Bednarek