STRONA GŁÓWNA

ZA GRANICĄ

MINIGALERIA

MAPKI

KSIĘGA GOŚCI

LITERATURA

KONTAKT
BARANÓW SANDOMIERSKI

BARCIANY

BARDO ŚLĄSKIE

BĄKOWA GÓRA

BESIEKIERY

BĘDZIN

BIERUTÓW

BIESTRZYKÓW

BOBOLICE

BOBROWNIKI

BODZENTYN

BOLESTRASZYCE

BOLKÓW

BORYSŁAWICE ZAMKOWE

BROCHÓW

BRODNICA

BRZEG

BUKOWIEC

BYDLIN

BYSTRZYCA KŁODZKA

CHĘCINY

CHOJNICA

CHOJNIK

CIECHANÓW

CIESZÓW

CIESZYN

CZARNY BÓR

CZERNA

CZERNINA

CZERSK

CZĘSTOCHOWA

CZOCHA

CZORSZTYN

DĄBRÓWNO

DRZEWICA

DZIAŁDOWO

DZIERZGOŃ

FREDROPOL (KORMANICE)

GDAŃSK

GIŻYCKO

GLIWICE

GŁOGÓW

GNIEW

GNIEWOSZÓW Z.SZCZERBA

GOLUB-DOBRZYŃ

GOŁAŃCZ

GOLCZEWO

GOŁUCHÓW

GOŚCISZÓW

GÓRA

GRODZIEC

GRÓDEK

GRUDZIĄDZ

GRZĘDY

GRZMIĄCA z.ROGOWIEC

INOWŁÓDZ

JANOWICE WIELKIE z.BOLCZÓW

JANOWIEC

JAWOR

JEZIORO GÓRECKIE

KAMIENIEC ZĄBKOWICKI

KAMIENNA GÓRA

KARPNIKI

KAZIMIERZ DOLNY

KĘTRZYN

KĘTRZYN - KOŚCIÓŁ

KIELCE

KLICZKÓW

KŁODZKO

KOŁO

KONARY

KONIN-GOSŁAWICE

KORZKIEW

KOWALEWO POMORSKIE

KOŹMIN WLKP.

KÓRNIK

KRAKÓW

KRAPKOWICE

KRAPKOWICE - OTMĘT

KRASICZYN

KRĘPCEWO

KRUSZWICA

KRZYŻNA GÓRA

KRZYŻTOPÓR

KSIĄŻ WIELKI

KUROZWĘKI

KWIDZYN

LEGNICA

LIDZBARK WARMIŃSKI

LIPA

LUBIN

LUTOMIERSK

ŁAGÓW

ŁĘCZYCA

ŁOWICZ

MAJKOWICE

MALBORK

MAŁA NIESZAWKA

MIĘDZYLESIE

MIĘDZYRZECZ

MIRÓW

MOKRSKO

MOSZNA

MSTÓW

MUSZYNA

MYŚLENICE

NAMYSŁÓW

NIEDZICA

NIDZICA

NIEMCZA

NIEPOŁOMICE

NOWY SĄCZ

NOWY WIŚNICZ

ODRZYKOŃ

OGRODZIENIEC (PODZAMCZE)

OJCÓW

OLEŚNICA

OLSZTYN (JURA)

OLSZTYN (WARMIA)

OLSZTYNEK

OŁAWA

OŁDRZYCHOWICE KŁODZKIE

OPOCZNO

OPOLE GÓRKA

OPOLE OSTRÓWEK

OPORÓW

OSSOLIN

OSTRĘŻNIK

OSTRÓDA

OSTRÓW LEDNICKI

OTMUCHÓW

PABIANICE

PANKÓW

PASTUCHÓW

PIESKOWA SKAŁA

PIOTRKÓW TRYBUNALSKI

PIOTRKÓW-BYKI

PIOTROWICE ŚWIDNICKIE

PŁAKOWICE

PŁOCK

PŁONINA

PŁOTY

PODZAMCZE z.OGRODZIENIEC

PODZAMCZE PIEKOSZOWSKIE

POKRZYWNO

POŁCZYN-ZDRÓJ

POZNAŃ

PRABUTY

PROCHOWICE

PROSZÓWKA z.GRYF

PRZEMYŚL

PRZEWODZISZOWICE

PSZCZYNA

PYZDRY

RABSZTYN

RACIĄŻEK

RADŁÓWKA

RADOM

RADZIKI DUŻE

RADZYŃ CHEŁMIŃSKI

RAJSKO

RAKOWICE WIELKIE

RATNO DOLNE

RAWA MAZOWIECKA

RESKO

ROGÓW OPOLSKI

ROŻNÓW ZAMEK DOLNY

ROŻNÓW ZAMEK GÓRNY

RYBNICA

RYBNICA LEŚNA

RYCZÓW

RYDZYNA

RYTWIANY

RZĄSINY

SANDOMIERZ

SANOK

SIEDLĘCIN

SIEDLISKO

SIERADZ

SIERAKÓW

SIEWIERZ

SMOLEŃ

SOBKÓW

SOBOTA

SOCHACZEW

SOSNOWIEC

SREBRNA GÓRA

STARA KAMIENICA

STARE DRAWSKO

STARY SĄCZ

STRZELCE OPOLSKIE

SULEJÓW

SZAMOTUŁY

SZCZECIN

SZTUM

SZUBIN

SZYDŁÓW

SZYMBARK

ŚCINAWKA GÓRNA

ŚWIDWIN

ŚWIEBODZIN

ŚWIECIE n.WISŁĄ

ŚWIECIE k.LEŚNEJ

ŚWINY

TORUŃ

TORUŃ z.DYBÓW

TUCZNO

TYNIEC

UDÓRZ

UJAZD k.TOMASZOWA

UJAZD KRZYŻTOPÓR

UNIEJÓW

URAZ

WAŁBRZYCH z.KSIĄŻ

WAŁBRZYCH z.STARY KSIĄŻ

WAŁBRZYCH z.NOWY DWÓR

WARSZAWA z.KRÓLEWSKI

WARSZAWA z.UJAZDOWSKI

WĄBRZEŹNO

WENECJA

WĘGIERKA

WĘGORZEWO

WIELICZKA

WIELKA WIEŚ

WIERZBNA

WITKÓW

WLEŃ

WOJNOWICE

WOJSŁAWICE

WROCŁAW

WROCŁAW LEŚNICA

WYSZYNA

ZAGÓRZ

ZAGÓRZE ŚLĄSKIE

ZAŁUŻ

ZĄBKOWICE ŚLĄSKIE

ZBĄSZYŃ

ZŁOTORIA k.TORUNIA

ŹRÓDŁA

ŻAGAŃ

ŻARY

ŻELAZNO

ŻMIGRÓD


IMG BORDER=1 style=

ZAMEK UJAZDOWSKI W WARSZAWIE, WIDOK OD WSCHODU



mie­jscu, w któ­rym stoi o­bec­nie Za­mek Ujaz­dow­ski, już w XIII wieku fun­kcjo­no­wał dre­wnia­ny gród ksią­żąt ma­zo­wie­ckich. No­sił on na­zwę Jaz­dów i peł­nił fun­kcję cen­tral­ne­go ośrod­ka wła­dzy w ca­łym re­gio­nie. Po znisz­cze­niach, bę­dą­cych skut­kiem na­jaz­dów wojsk li­tew­skich, na prze­ło­mie XIII i XIV stu­le­cia dwór księ­cia prze­niósł się na te­re­ny o­sa­dy War­szo­wa, na­to­miast Jaz­dów prze­kształ­co­ny zo­stał na let­nią re­zy­den­cję wład­cy. Gdy w ro­ku 1526 Ma­zo­wsze wcie­lo­ne zo­sta­ło do Ko­ro­ny, wszedł on w skład do­mi­nium Zy­gmun­ta Sta­re­go, a po jego śmie­rci na­le­żał do kró­lo­wej Bo­ny. By­ło to w tym cza­sie wciąż dre­wnia­ne za­ło­że­nie, któ­re pod­da­ne zo­sta­ło mo­der­ni­za­cji za pa­no­wa­nia Ste­fa­na Ba­to­re­go i An­ny Ja­giel­lon­ki. Wa­rto wspo­mnieć, że pod o­bec­ność pa­ry kró­lew­skiej mia­ło miej­sce w Jaz­do­wie nie­co­dzien­ne wy­da­rze­nie: z oka­zji za­ślu­bin pod­kan­cle­rze­go wiel­kie­go ko­ron­ne­go Ja­na Za­moy­skie­go z Kry­sty­ną Ra­dzi­wił­łów­ną, w dniu 12 sty­cznia 1578 od­by­ła się tu­taj pre­mie­ra dra­ma­tu tra­gi­zu­ją­ce­go Ja­na Ko­cha­now­skie­go pod ty­tu­łem Od­pra­wa po­słów grec­kich. Ja­ko skrypt sce­na­riu­sza po­słu­żył wów­czas o­ry­gi­nal­ny rę­ko­pis au­to­ra, po któ­ry kró­lew­ski po­sła­niec je­chać mu­siał do sa­me­go Czar­no­la­su.


FRAGMENT PANORAMY WARSZAWY Z ZAMKIEM UJAZDOWSKIM (PIERWSZY Z LEWEJ) NA SZTYCHU E. DAHLBERGA Z DZIEŁA S. PUFFENDORFA
DE REBUS A CAROLO GUSTAVO GESTIS, 1656


ELEWACJA WSCHODNIA ZAMKU UJAZDOWSKIEGO, OKOŁO 1720


rew­nia­na re­zy­den­cja w Jaz­do­wie fun­kcjo­no­wa­ła do pier­wszej po­ło­wy XVII stu­le­cia. Do­pie­ro w ro­ku 1624 król Zyg­munt III Wa­za na­ka­zał wznieść w jej po­bli­żu mu­ro­wa­ny pa­łac na pla­nie kwa­dra­tu z czte­re­ma wie­ża­mi, dzie­dziń­cem ar­ka­do­wym i log­gią wi­do­ko­wą od stro­ny Wi­sły. Auto­rem pro­jek­tu no­we­go za­ło­że­nia był je­den z dwóch ar­chi­tek­tów kró­lew­skich: Gio­van­ni Bat­tis­ta Tre­va­no lub Ma­te­usz Cas­tel­li. Za pa­no­wa­nia Wła­dy­sła­wa IV ukształ­to­wa­ła się osz­częd­na for­ma za­mku kon­tras­tu­ją­ca z bo­ga­ty­mi, wy­po­sa­żo­ny­mi w li­czne dzie­ła sztu­ki wnęt­rza­mi. Pod­czas na­ja­zdu szwedz­kie­go w la­tach 50. XVII wie­ku pa­łac Ujaz­dow­ski prze­zna­czył na swą kwa­te­rę król Szwe­cji Ka­rol Gu­staw, co nie uch­ro­ni­ło go od znisz­czeń spo­wo­do­wa­nych ce­lo­wą de­wa­sta­cją ze stro­ny wojsk o­ku­pa­cyj­nych do­ko­na­ną tuż przed wy­co­fa­niem się ze sto­li­cy. W dru­giej po­ło­wie XVII stu­le­cia w Ujaz­do­wie przez kró­tki czas dzia­ła­ła men­ni­ca, a nas­tęp­nie de­cy­zją sej­mu prze­szedł on na włas­ność ro­du Lu­bo­mir­skich, w po­sia­da­niu któ­re­go znaj­do­wał się przez ko­lej­nych osiem­dzie­siąt lat. Z ini­cja­ty­wy no­wych wła­ści­cie­li wy­bit­ny ar­chi­tekt Tyl­man z Ga­me­ren prze­kształ­cił su­ro­we do­tąd za­ło­że­nie w pysz­ną ba­ro­ko­wą re­zy­den­cję. Zmia­ny wy­stro­ju zam­ku i je­go oto­cze­nia kon­ty­nu­o­wał Au­gust II Mo­cny, za pa­no­wa­nia któ­re­go zbu­do­wa­no bie­gną­cy w stro­nę Wi­sły Ka­nał Pia­se­czyń­ski o­raz tak zwa­ną Dro­gę Kal­wa­ryj­ską.


WIDOK KOSZAR UJAZDOWSKICH OD WSCHODU NA OBRAZIE Z. VOGLA, 1789


WIZERUNEK ZAMKU W LATACH 1895-1900


1766 ro­ku pa­łac w Ujaz­do­wie ku­pił Sta­nis­ław Au­gust Po­nia­tow­ski i wkrót­ce po tej tran­sak­cji roz­po­czął ko­lej­ną je­go prze­bu­do­wę, za­tru­dnia­jąc w tym ce­lu naj­lep­szych w kra­ju ar­chi­tek­tów: Do­mi­ni­ka Mer­li­nie­go o­raz Fran­cisz­ka Smu­gle­wi­cza. Z wo­li kró­la prac re­no­wa­cyj­nych jed­nak nie u­koń­czo­no, a sie­dzi­ba w 1784 ro­ku prze­ka­za­na zo­sta­ła do u­żyt­ku Gwar­dii Pie­szej Li­tew­skiej. W la­tach od 1809 do 1939 gmach pe­łnił fun­kcję szpi­ta­la woj­sko­we­go. Pod­czas dzia­łań wo­jen­nych 1944-45 za­mek zo­stał spa­lo­ny, a tuż po woj­nie de­cy­zją pol­skie­go-rus­kie­go mar­szał­ka Ko­stii Ro­kos­sow­skie­go ru­i­nę ro­ze­bra­no, by na jej fun­da­men­tach zbu­do­wać Uni­wer­sy­tet Mar­ksiz­mu-Le­ni­niz­mu. Sza­lo­ny pro­jekt mar­szał­ka szczę­śli­wie nie wszedł w ży­cie, uda­ło się na­to­miast do­pro­wa­dzić do od­bu­do­wy zam­ku, któ­rą zre­a­li­zo­wa­no w la­tach 1974-85. W re­zul­ta­cie po­wsta­ła bu­do­wla na­wią­zu­ją­ca for­mą do daw­nej re­zy­den­cji Wa­zów.


ZAMEK NA ZDJĘCIU LOTNICZYM, LATO 1944


PO ZNISZCZENIACH II WOJNY ŚWIATOWEJ



d 1985 ro­ku go­spo­da­rzem zam­ku jest Cen­trum Sztu­ki Współ­czes­nej, in­sty­tu­cja kul­tu­ry zaj­mu­ją­ca się wy­sta­wia­niem i pro­pa­go­wa­niem sztu­ki a­wan­gar­do­wej, nie­ste­ty czę­sto ta­kiej, któ­rą zro­zu­mieć po­tra­fi tyl­ko sam jej au­tor i ewen­tu­al­nie grup­ka do­pin­gu­ją­cych mu bliskich znajomych. Po­nad­to w jed­nej z sal w pół­noc­no-za­chod­niej basz­cie mie­ści się nie­wiel­kie Mu­ze­um Zam­ku i Szpi­ta­la Woj­sko­we­go na Ujaz­do­wie. Fun­kcjo­nu­je tu­taj rów­nież bi­blio­te­ka, ki­no o­raz re­stau­ra­cja.


Centrum Sztuki Współczesnej Zamek Ujazdowski
Jazdów 2, 00–467 Warszawa
tel.: 22 628 12 71 wew. 135
e-mail: info(at)u-jazdowski.pl

Godziny otwarcia / Cennik



W TRAKCIE ODBUDOWY ZAMKU W UJAZDOWIE, DRUGA POŁOWA LAT 70. XX WIEKU



amek Ujaz­dow­ski stoi przy ul. Jaz­dów, w blis­kim są­siedz­twie Par­ku Ła­zien­kow­skie­go i kil­ka­set me­trów na za­chód od sta­dio­nu Le­gii. Od cen­trum War­sza­wy od­da­lo­ny jest o 3,5 ki­lo­me­tra, więc mo­żna urzą­dzić stąd pie­szą wy­ciecz­kę a­trak­cyj­nym trak­tem Ale­je Ujaz­dow­skie – No­wy Świat – Kra­kow­skie Przed­mieś­cie. Oso­by ko­rzy­sta­ją­ce z me­tra po­win­ny wy­siąść na sta­cji Po­li­tech­ni­ka. Przy zam­ku znaj­du­je się par­king.
(ma­pa zam­ków wo­je­wódz­twa)



W pobliżu:
Warszawa - zamek królewski XIV-XVIIIw., 4 km
Warszawa - zamek Ostrogskich XVIw., przebudowany, 3 km
Czersk - ruina zamku książęcego XIVw., 35 km



STRONA GŁÓWNA

tekst: 2002
fotografie: 2010
© Jacek Bednarek