STRONA GŁÓWNA

MINIGALERIA

MAPKI

KSIĘGA GOŚCI

DOPISZ SIĘ

KONTAKT
BAGNO

BARANÓW SANDOMIERSKI

BARCIANY

BARDO ŚLĄSKIE

BĄKOWA GÓRA

BESIEKIERY

BĘDZIN

BIERUTÓW

BIESTRZYKÓW

BISKUPIN

BOBOLICE

BODZENTYN

BOLKÓW

BORYSŁAWICE ZAMKOWE

BROCHÓW

BRODNICA

BRZEG

BYDLIN

BYSTRZYCA KŁODZKA

CHĘCINY

CHOJNICA

CHOJNIK

CIECHANÓW

CIESZÓW

CZARNY BÓR

CZERNINA

CZERSK

CZĘSTOCHOWA

CZOCHA

DĄBRÓWNO

DRZEWICA

DZIAŁDOWO

DZIERZGOŃ

GDAŃSK

GIŻYCKO

GŁOGÓW

GNIEW

GNIEWOSZÓW Z.SZCZERBA

GOLUB-DOBRZYŃ

GOŁAŃCZ

GOŁUCHÓW

GORZANÓW

GOŚCISZÓW

GÓRA

GRODZIEC

GRÓDEK

GRUDZIĄDZ

GRZĘDY

GRZMIĄCA z.ROGOWIEC

INOWŁÓDZ

JANOWICE WIELKIE z.BOLCZÓW

JANOWIEC

JAWOR

JEZIORO GÓRECKIE

KAMIENIEC ZĄBKOWICKI

KARPNIKI

KAZIMIERZ DOLNY

KĘTRZYN

KĘTRZYN - KOŚCIÓŁ

KIELCE

KLICZKÓW

KŁODZKO

KOŁO

KONARY

KONIN-GOSŁAWICE

KORZKIEW

KOWALEWO POMORSKIE

KOŹMIN WLKP.

KÓRNIK

KRAKÓW

KRAPKOWICE

KRAPKOWICE - OTMĘT

KRĘPCEWO

KRUSZWICA

KRZYŻNA GÓRA

KRZYŻTOPÓR

KSIĄŻ WIELKI

KUROZWĘKI

KWIDZYN

LEGNICA

LIDZBARK WARMIŃSKI

LIPA

LUBIN

LUTOMIERSK

ŁAGÓW

ŁĘCZYCA

ŁOWICZ

MAJKOWICE

MALBORK

MAŁA NIESZAWKA

MIĘDZYLESIE

MIĘDZYRZECZ

MIRÓW

MOKRSKO

MSTÓW

MYŚLENICE

NAMYSŁÓW

NIDZICA

NIEPOŁOMICE

OGRODZIENIEC (PODZAMCZE)

OJCÓW

OLEŚNICA

OLSZTYN (JURA)

OLSZTYN (WARMIA)

OLSZTYNEK

OŁAWA

OŁDRZYCHOWICE KŁODZKIE

OPOCZNO

OPOLE GÓRKA

OPOLE OSTRÓWEK

OPORÓW

OSSOLIN

OSTRĘŻNIK

OSTRÓDA

OSTRÓW LEDNICKI

OTMUCHÓW

PABIANICE

PASTUCHÓW

PIESKOWA SKAŁA

PIOTRKÓW TRYBUNALSKI

PIOTRKÓW-BYKI

PIOTROWICE ŚWIDNICKIE

PŁOCK

PŁONINA

PŁOTY

PODZAMCZE GÓRA BIRÓW

PODZAMCZE z.OGRODZIENIEC

PODZAMCZE PIEKOSZOWSKIE

POKRZYWNO

POŁCZYN-ZDRÓJ

POZNAŃ z.PRZEMYSŁAWA

POZNAŃ z.CESARSKI

PRABUTY

PROCHOWICE

PROSZÓWKA z.GRYF

PRZEWODZISZOWICE

PYZDRY

RABSZTYN

RADLIN

RADŁÓWKA

RADOM

RADZIKI DUŻE

RADZYŃ CHEŁMIŃSKI

RAJSKO

RAKOWICE WIELKIE

RATNO DOLNE

RAWA MAZOWIECKA

RESKO

ROGÓW OPOLSKI

RYBNICA

RYBNICA LEŚNA

RYCZÓW

RYDZYNA

RZĄSINY

SANDOMIERZ

SIEDLĘCIN

SIEDLISKO

SIERADZ

SIEWIERZ

SMOLEŃ

SOBKÓW

SOBOTA

SOCHACZEW

SOSNOWIEC

SREBRNA GÓRA

STARA KAMIENICA

STARE DRAWSKO

SULEJÓW

SZAMOTUŁY

SZCZECIN

SZTUM

SZYDŁÓW

SZYMBARK

ŚWIDWIN

ŚWIEBODZIN

ŚWIECIE n.WISŁĄ

ŚWIECIE k.LEŚNEJ

ŚWINY

TORUŃ

TORUŃ z.DYBÓW

TUCZNO

TYNIEC

UDÓRZ

UJAZD k.TOMASZOWA

UJAZD KRZYŻTOPÓR

UNIEJÓW

URAZ

WAŁBRZYCH z.KSIĄŻ

WAŁBRZYCH z.STARY KSIĄŻ

WAŁBRZYCH z.NOWY DWÓR

WARSZAWA z.KRÓLEWSKI

WARSZAWA z.UJAZDOWSKI

WĄBRZEŹNO

WENECJA

WĘGORZEWO

WIELICZKA

WIELKA WIEŚ

WIERZBNA

WITKÓW

WLEŃ

WOJNOWICE

WOJSŁAWICE

WROCŁAW

WROCŁAW LEŚNICA

WYSZYNA

ZAGÓRZE ŚLĄSKIE

ZĄBKOWICE ŚLĄSKIE

ZBĄSZYŃ

ZŁOTORIA k.TORUNIA

ŹRÓDŁA

ŻAGAŃ

ŻARY

ŻELAZNO

ŻMIGRÓD


ZAMEK W UNIEJOWIE WIDOK OD STRONY PARKU



ajstarsze zachowane dokumenty wzmiankujące castrum w Uniejowie pochodzą z 1339 roku i odnoszą się do opisu zniszczeń spowodowanych przez najazd krzyżacki latem 1331 roku. Opis ten dotyczy drewnianej jeszcze warowni wzniesionej przypuszczalnie w XII wieku przez nieznanych dziś fundatorów. Budowę murowanego zamku łączyć można z osobą arcybiskupa gnieźnieńskiego Jarosława Bogorii ze Skotnik, współpracownika króla Kazimierza Wielkiego i wybitnego budowniczego, z którego inicjatywy powstały warownie w Łowiczu, Opatówku pod Kaliszem i w Kamieniu na Krajnie. Wystawiony w latach 1350-1365 obiekt stanowić miał uzupełnienie systemu kazimierzowskich twierdz granicznych, broniąc wraz z Łęczycą, Sieradzem i Kołem dostępu do centrum państwa od północy i północnego-zachodu. Posiadał więc on wybitnie militarny charakter, co nie uratowało go jednak przed zdobyciem i splądrowaniem w roku 1381 przez Bernarda z Grabowa, zbrojnie domagającego się zaległego spadku po swoim bracie, staroście uniejowskim Pełce. W połowie XV stulecia zamek poddano gruntownej przebudowie i dodatkowo ufortyfikowano, co i tym razem nie przeszkodziło w zajęciu go w 1492 roku przez znanego wielkopolskiego szlachtę Wawrzyńca Kośmidra Gruszczyńskiego z Iwanowic, toczącego z arcybiskupem Zbigniewem Oleśnickim prywatną wojnę o Koźmin. W tym czasie budowla prócz zadań rezydencjalnych i obronnych pełniła też funkcję kościelnego archiwum oraz biblioteki - w Uniejowie odbywały się zjazdy duchowieństwa, a w trakcie wojny trzynastoletniej na zamku trzymano cenne kosztowności i relikwie. Ponadto mieściło się tu więzienie dla innowierców i nieposłusznych księży, ale nie tylko. Jednym ze świeckich lokatorów owego przybytku był gdański rzeźbiarz Hans Brandt skazany w 1485 za ucieczkę z pieniędzmi, jakie otrzymał od Zbigniewa Oleśnickiego tytułem zlecenia na wykonanie nagrobka św. Wojciecha dla katedry w Gnieźnie. Nierzetelny artysta schronił się w Prusach, gdzie został złapany, a następnie osadzony w uniejowskim więzieniu, w którym chcąc niechcąc swe dzieło ukończył.


FASADA PÓŁNOCNA ZAMKU, PRZYJACIEL LUDU 1843




W początkowym okresie istnienia zamku jedną z jego podstawowych funkcji była ochrona skarbów kościoła gnieźnieńskiego zabezpieczanych tu podczas zawieruchy wojennej. Do początku XVI wieku warownia chroniła dobra kościelne aż dziesięć razy. W roku 1454, kiedy wybuchła wojna z Zakonem Krzyżackim, zwana później wojną 13-letnią, skarb ten pomieszczony w kilku skrzyniach składał się m.in. z sześciu bogato zdobionych ornatów, kilku drogich kap darowanych przez monarchów, monstrancji, kielichów liturgicznych, drogich kamieni, pastorałów, czterech bryłek złota, ksiąg liturgicznych oraz z tego, co było najważniejsze: relikwii świętych. Spośród owych relikwii najbardziej cenne były: głowa i ręka św. Wojciecha, głowa św. Gereona, ręka św. Stanisława, a także relikwie jedenastu dziewic - towarzyszek św. Urszuli męczennicy.




ZAMEK NA RYCINIE K. STRONCZYŃSKIEGO Z POŁOWY XIX STULECIA


1525 roku zamek spłonął. Dziesięć lat zajęła staroście Stanisławowi z Gomolina jego odbudowa, podczas której staroświecki gotyk zastąpiono szatą renesansową, a charakter obronny ustąpił wymaganiom rezydencjalnym. Ostatecznie większą część swych warownych cech obiekt zgubił w 1. połowie XVII wieku. Należał on wówczas do biskupów: Jana Wężyka (1627-39) i Macieja Łubieńskiego (1641-52), i to głównie z ich inicjatywy nadano mu nową formę wczesnobarokowej rezydencji. Niewielkie remonty, spowodowane przede wszystkim zniszczeniami potopu szwedzkiego i wojną domową króla ze Stanisławem Lubomirskim, prowadzone były w Uniejowie jeszcze przez biskupa Krzysztofa Antoniego Szembeka w połowie XVIII stulecia, choć swe podstawowe znaczenie siedziby prymasów zamek utracił już pod koniec wieku XVII, kiedy duchowni książęta przenieśli swe dwory do Łowicza i Skierniewic. Po sekularyzacji dóbr kościelnych przez władze pruskie w 1796 roku znaczna część warowni została opuszczona i dopiero w 1836 rząd carski przekazał ją, wraz z tytułem hrabiego, estońskiemu generałowi Karolowi Toll, rzekomo w nagrodę za zasługi w tłumieniu powstania listopadowego. Nowy właściciel prawdopodobnie nigdy do zamku nie przyjechał. Osiadł tu jego syn Aleksander, który dokonał niezbędnych remontów i modnie ukształtował romantyczny zespół parkowy. Rodzina Aleksandra pokochała nowe pielesze, częściowo się spolonizowała i pozostawała w Uniejowie do końca I wojny światowej (jeden z jej członków zginął nawet w Powstaniu Warszawskim). W dwudziestoleciu międzywojennym w murach zamkowych funkcjonował pensjonat i szkoła, a podczas okupacji wykorzystywano je jako magazyn zboża, węgla i soli, która wżarła się w cegły i do dziś niszczy ich strukturę. W latach 1956-67 gmach wyremontowano, a następnie adaptowano początkowo na archiwum, później na zespół hotelowo-gastronomiczny i tę funkcję pełni on do dziś.


RODZINA TOLLÓW I ICH ZAMEK NA FOTOGRAFIACH Z POCZĄTKÓW XX WIEKU




W inwentarzu archidiecezji gnieźnieńskiej z 1685 roku zapisano: "Dojście od zamku do miasta prowadziło poprzez zwodzony most na Warcie i drugi most przez fosę. Z dziedzińca po lewej stronie prowadziło wejście do piwnic, gdzie przechowywano trunki; również wejście do izby skarbowej. I z niej do skarbca - dalej po prawej stronie wejście do spiżarni, spichlerza oraz do kuchni. Na pierwsze piętro prowadziły dębowe schody, znajdowały się tam po jednej stronie dwa pokoje i alkierz - po drugiej pokój i izba stołowa. Na drugim piętrze sala, a z niej wejście do pokoi narożnych; po przeciwnej stronie dwa pokoje oraz kaplica, z której przejście gankiem do wieży mającej zegar, dwie kopuły z blachy i krzyż".




ZAMEK NA POCZTÓWKACH Z LAT 60-YCH XX WIEKU



amek arcybiskupów gnieźnieńskich zbudowano na zachodnim brzegi rzeki Warty, na sztucznie usypanym kopcu ziemnym, kilkadziesiąt metrów od jej obecnego koryta. Pierwotna warownia Jarosława Skotnickiego zajmuje centralną partię obecnego założenia. Składała się ona z czworobocznego obwodu murów (23x29 metrów) z przelotem bramnym (1) od południa, przylegającego do zachodniej kurtyny trzypiętrowego domu mieszkalnego (2), do którego od strony dziedzińca dostawiono kaplicę (3), oraz z cylindrycznej wieży (4) ulokowanej na zewnątrz w połowie kurtyny wschodniej. Licząca 9 metrów średnicy i wysoka na 25 metrów wieża stanowiła podstawowy element obronny tego niewielkiego założenia o całkowitej powierzchni ca. 700 metrów2. W połowie XV stulecia do zachodniego skrzydła dostawiono w narożach dwie czworoboczne, trzypiętrowe wieże mieszkalne (5). Na miejscu dawnego wjazdu zbudowano czworoboczną wieżę bramną (6), całość zaś otoczono niskim murem tworzącym międzymurze (7) o szerokości 6,5 metra. Powierzchnia zamku wzrosła do 1350 metrów2 - w jej skład wchodziły wówczas dwie wieże mieszkalne, budynek bramny, wieża ostatniej nadziei (stołp) oraz dom z kaplicą.



REKONSTRUKCJA ZAMKU PO ROZBUDOWIE Z POŁOWY XV WIEKU


odczas realizowanej przez Stanisława z Gomolina przebudowy, w okresie 1525-1534 wzniesiono gmach w kształcie litery L (8), łączący przejazd bramny z wieżą główną, którą nadbudowano o kolejną kondygnację. W nowym budynku umieszczono m.in. kaplicę zamkową z piękną polichromią, częściowo zachowaną do czasów obecnych. Sto lat później zabudowano przestrzeń międzymurza (9) pomiędzy wieżą południowo-zachodnią a basztą bramną i ujednolicono barokową bryłę powstałego tym sposobem skrzydła południowego. Bramę wjazdową przyozdobiono barokowym portalem tworząc z niej element dominujący w elewacji południowej. Odtąd zamek składał się z trzech skrzydeł mieszkalnych oraz trzech wież. Po zniszczeniach z czasów XVII-wiecznych konfliktów zbrojnych jego bryła nie uległa już zasadniczym zmianom. Istotne przekształcenia wprowadzili tu dopiero Tollowie, którzy kazali rozebrać łączący narożne wieże mieszkalne mur zachodni, stawiając na jego miejscu klasycystyczny taras ze schodami (10) na osi parku.


PLAN ZAMKU W UNIEJOWIE
KOLOR CZARNY PRZEDSTAWIA ZARYS ZAMKU ŚREDNIOWIECZNEGO




ZAMEK W UNIEJOWIE


Najdawniejszą częścią zamku jest wieża w stylu XIV wieku wzniesiona; budowa jej jest okrągła, wsparta trzema czworokątnymi szkarpami, w których wnętrzu umieszczone były schody na różne jej piętra prowadzące. Równej dawności jest część mieszkalna, dotykająca wieży. Tu mieści się owa kaplica błogosławionego Bogumiła, która teraz urządzona jest na mieszkanie dla służby. Z czasów starostwa Stanisława Gomolińskiego pozostały wewnętrzne mury otaczające dziedziniec, dziś na stajnie zamienione, jako tem przekonywa znajdująca się tutaj kamienna tablica, u góry mająca herb Jelita, a na niej następujący napis wypukłem głoskami: Stanislao de Gomolin Morio Siradiensis terrae generali protunue capilaneo existente arx restaurata. Anno Domini 1534. Z zewnętrznej części zamku, która w tymże czasie była wzniesioną, dolna zaledwie część murów pozostała, górna zaś gdzie były urządzone strzelnice od dawna jest zwaloną. Do epoki arcybiskupa wężyka odnosi się południowa i zachodnia strona zamku, gdzie teraz są główne mieszkalne pokoje. Mają one budowę prostą, styl nowo włoski, a nad bramą wielką mieści się marmurowa tablica z herbem Wąż i napisem łacińskim, którego dla zbytniej wysokości trudno odczytać, rok tylko 1638 i nazwisko Wężyka są wyraźne.

Tygodnik Ilustrowany, 1860




CHROMOLITOGRAFIA NA PODSTAWIE RYCINY Z. KOSTRZEWSKIEGO Z 1860 ROKU



amek w Uniejowie jest jedną z najlepiej zachowanych budowli obronnych na terenie województwa łódzkiego i jednym z nielicznych tego typu obiektów w Polsce, które przez cały okres istnienia były użytkowane. W wyniku czterech dużych akcji budowlanych pierwotna surowość jego formy uległa z czasem zatarciu, wciąż jednak dostrzec tutaj można pierwiastki średniowieczne w postaci ciasnego dziedzińca i gotyckiej wieży, a we wnętrzach - nieco młodszej, ale równie klimatycznej sklepionej kolebkowo kaplicy ozdobionej freskami z przedstawieniem św. Wojciecha, Chrystusa i Matki Boskiej. Od wielu lat zamek użytkowany jest przez Radę Naczelną Zrzeszenia Studentów Polskich i pełni rolę ośrodka konferencyjno-szkoleniowego i hotelu. W odrębnej jego części funkcjonuje restauracja. Obiekt udostępniony jest do zwiedzania w ograniczonym zakresie, na pewno jednak nie codziennie - w tej kwestii najlepiej pytać się personelu. Bez ograniczeń dostępny jest dziedziniec i 37-hektarowy park, w którym rośnie 60 gatunków drzew i krzewów, niekiedy egzotycznych, jak cyprysik, kłęk kanadyjski i platan. Każdego roku w pierwszy weekend lipca organizowany jest w Uniejowie Wielki Turniej Rycerski.


Zamek w Uniejowie
99-210 Uniejów, ul. Zamkowa 2
tel. (063) 28 88 950
termy@uniejow.pl




PORTAL BRAMNY
ZE ŚLADAMI GOTYCKICH OKIEN

WIEŻA OSTATNIEJ NADZIEI



amek położony jest na lewym brzegu Warty, w pobliżu mostu na trasie 72. Jadący z kierunku Turku powinni tuż przed mostem skręcić w lewo. Nadjeżdżający od strony Łodzi, Łęczycy, Koła oraz Łasku na rondzie w Uniejowie powinni kierować się na Turek i za mostem skręcić w prawo w uliczkę prowadzącą na przyzamkowy parking. Droga dojazdowa do zameczku jest dobrze oznakowana. Dojście z Rynku ul. Ogrodową i Turecką, a następnie przerzuconą przez rzekę kładką dla pieszych. Do Uniejowa dojechać można autobusem PKS, najlepiej z Łodzi lub Turku - połączenia praktycznie co godzinę. Brak połączenia kolejowego. (mapa) (2008)



1. B. Guerquin: Zamki w Polsce, Arkady 1984
2. I. T. Kaczyńscy: Zamki w Polsce północnej i środkowej, Muza SA 1999
3. L. Kajzer, J. Salm, S. Kołodziejski: Leksykon zamków w Polsce, Arkady 2001
4. L. Kajzer: Zamki i dwory obronne w Polsce centralnej, Wydawnictwo DiG 2004
5. P. Machlański, J. Podolska: Uniejów. Spacerownik po regionie, dodatek GW 2008


WIDOK ZAMKU Z MOSTU NA WARCIE

JESZCZE JEDNO SPOJRZENIE
- TYM RAZEM OD FRONTU




Besiekiery - ruina zamku rycerskiego XV/XVIw., ok. 28 km
Łęczyca - zamek królewski XIVw., częściowo w ruinie, ok. 32 km
Koło - ruina zamku królewskiego XIVw., ok. 34 km
Borysławice Zamkowe - ruina zamku możnowładczego XVw., ok. 36 km



STRONA GŁÓWNA