|
|
|
ZAMEK W OTMĘCIE - RUINA BASZTY
|
|
 ak wynika z niezbyt pewnych danych murowany zamek obronny zbudowany został w XV stuleciu z inicjatywy rodziny Strzelów herbu Kotowicz, właścicieli Otmętu w okresie 1316-1514. Wzniesiono go na korzeniu starszej formy warownej, prawdopodobnie średniowiecznego dworu obronnego, którego powstanie legendy łączą z rycerskim zakonem templariuszy. W czasach nowożytnych zameczek należał do wielu nie powiązanych ze sobą rodzin śląskich i był wielokrotnie przekształcany. W 1514 od wspomnianych wyżej Strzelów wykupił go Łukasz Buchta herbu Odrowąż, zaś po nim majątkiem zarządzał najstarszy z jego synów Joachim Buchta Bilicki - za rządów tych tych dwojga obiekt przebudowano na styl renesansowy.
|
|
WIDOK ZAMKU I KOŚCIOŁA Z POŁOWY XVIII WIEKU NA RYCINIE F.B. WERNERA
|
|
ODROWĄŻ
|
 Właściciel Otmętu Łukasz Buchta szczycił się herbem Odrowąż, jednym z najznamienitszych i najpopularniejszych w średniowiecznej Polsce. Herb ów pochodził prawdopodobnie z terenu Moraw, gdzie używano go już w X stuleciu. W Polsce zaczęto posługiwać się nim w wieku XIV - herbem Odrowąż legitymowało się 207 linii rodów szlacheckich. Polski genealog Kasper Niesiecki w swym XVIII-wiecznym herbiarzu w ten oto sposób wyjaśnił pochodzenie herbu: Mąż jeden sławny w Morawie, w cudzej ziemi z pogany o sztukę strzelał z łuku potem z nimi za pasy chodził i dziwnych sztuk rycerskich z sobą próbowali. On poganin widząc, że nań szczęścia z mocy nic miał, przed monarchą krainy onej znając łaskę pańską; dla tego że mu się z każdym nieprzyjacielem fortunnie w potrzebach zdarzało, chcąc i nad onym górę otrzymać, o szczudłki z nim przed cesarzem czynić chciał. On z gniewu mając to sobie za zelżywość uchwycił go za gębę która mu z wąsem oderwawszy, na strzałę wetknął i ukazał panu, który wzgardziwszy onym oszpeconym poganinem, dał temu za wieczny upominek onej jego zwierzchności nad nim strzałę przez wąs przewleczoną i nazwał go Odrzywąs, aż per corruptionem sermonis [przez skażenie mowy wymawiają] Odrowąż po ten wiek.
|
|
|
|
|
|
FRAGMENT MURU WSCHODNIEGO Z BASZTĄ
|
|
 roku 1603 zmarł Jerzy Buchta, ostatni męski potomek właścicieli Otmętu. Wdowa po nim, Judyta Czettritz, wyszła ponownie za mąż za Jana Moryca von Roeden z Krapkowic i wkrótce potem sprzedała stary zamek, który odtąd niczym niechciany prezent wędrował z rąk do rąk. Należał m.in. do hrabiego von Pueckler, Thunów, Larischów, Opperdorfów czy Martinich. Zmiany te najwyraźniej mu nie służyły, bo już w 1. połowie XVIII wieku część jego materii wykorzystano przy remoncie stojącej po sąsiedzku świątyni. Wtedy też parafia w Otmęcie odkupiła za sumę 2.400 talarów od Magdaleny von Larisch wschodnią wieżę zamkową, włączając ją w obręb zabudowy kościelnej. Po tym wydarzeniu dawna rycerska siedziba nigdy nie odzyskała utraconej świetności. Opuszczona ostatecznie na początku XIX stulecia z czasem przekształciła się w malowniczą ruinę.
|
|
Nazwa osady rybackiej Otmęt wywodzi się od wyrazu odmęt określającego otchłań, głęboką, wzburzoną wodę. W 1223 wieś wzmiankowana była jako Ocnant, zaś z roku 1302 pochodzi zniemczona nazwa Othmant.
|
|
|
POCZTÓWKA Z OKRESU MIĘDZYWOJNIA
|
|
 amek nie był nigdy przedmiotem badań terenowych, nie wiemy więc, jak dokładnie wyglądał i jakie miał szczegółowe rozplanowanie. Prawdopodobnie było to założenie składające się z murów obronnych na planie nieregularnego wieloboku, z jednopiętrowym domem głównym stojącym przy murze północnym, z drugim budynkiem południowym i z wieżą bramną wstawioną w pd. wsch. narożnik obwodu warownego. Walory obronne zamku podkreślała dobudowana w XVI wieku półokrągła, otwarta na dziedziniec basteja, wysunięta w kierunku zachodnim.
|
|
RUINA NA POCZTÓWCE Z 1940 ROKU
|
|
 ozostałości zamku, jakie zachowały się do czasów współczesnych to: mur obronny z półkolistą basteją, relikty budynków mieszkalnych, a także spore fragmenty wieży narożnej. Całość stoi zamknięta i opuszczona - prawdopodobnie stanowi własność szpitala lub kościoła, z którymi sąsiaduje. Nie ma możliwości oficjalnego wejścia na teren ruin, stąd pozostaje jedynie oglądnięcie ich z zewnątrz: od wschodu obiekt sąsiaduje z pomalowanym na żółto kościółkiem Wniebowzięcia NMP, od zachodu zaś otula go niewielki park. Tam też dojrzeć można najwięcej - mur nie jest wysoki i łatwo się po nim wspiąć. Zameczek w okresie letnim przesłania intensywna szata roślinna, dlatego najlepiej przyjechać tutaj zimą.
|
|
WIDOK NA ZAMEK OD STRONY KOŚCIOŁA
|
BASTEJA W CZĘŚCI ZACHODNIEJ
|
|
 uinka znajduje się na terenie Otmętu, przed laty samodzielnej osady, dziś dzielnicy Krapkowic, na wysokiej skarpie nad Odrą. Jadąc od strony starych Krapkowic tuż za rzeką skręcamy w lewo szukając ulic: Mickiewicza lub ks. Franciszka Duszy, warto przy tym kierować się na wieżę stojącego po sąsiedzku kościoła. Miejsc parkingowych w okolicy pod dostatkiem, najbliższa stacja kolejowa mieści się w oddalonym o 5 km Gogolinie. (2006)
|
|
1. I. T. Kaczyńscy: Zamki w Polsce południowej, Muza SA 1999
2. L. Kajzer, J. Salm, S. Kołodziejski: Leksykon zamków w Polsce, Arkady 2001
3. A. R. Sypek: Zamki i obiekty warowne od Opola do Żywca, Almapress 2006
4. internet
|
|
MUR ZACHODNI Z SIATKĄ
|
KOŚCIÓŁ WNIEBOWZIĘCIA NMP
|
|
Krapkowice - zamek szlachecki XVIIw., ok. 3 km
Rogów Opolski - renesansowy zamek Rogoyskich XVI/XVIIw., ok. 10 km
Głogówek - zamek Oppersdorffów XVIw., ok. 20 km
Moszna - pałac eklektyczny (zwany zamkiem) XIXw., ok. 21 km
Prószków - zamek szlachecki XVIw., ok. 22 km
Strzelce Opolskie - ruina zamku książąt piastowskich XIVw., ok. 24 km
Chrzelice - zamek joannitów XIIIw., przebudowany, ok. 26 km
Kędzierzyn-Koźle - pozostałości zamku Piastów kozielskich XIVw., ok. 25 km
Opole - pozostałości zamku książęcego XIIIw., ok. 27 km
Opole Górka - relikty zamku książęcego XIVw., ok. 27 km
|
|
