STRONA GŁÓWNA

ZA GRANICĄ

MINIGALERIA

MAPKI

KSIĘGA GOŚCI

LITERATURA

KONTAKT
BARANÓW SANDOMIERSKI

BARCIANY

BARDO ŚLĄSKIE

BĄKOWA GÓRA

BESIEKIERY

BĘDZIN

BIERUTÓW

BIESTRZYKÓW

BOBOLICE

BODZENTYN

BOLKÓW

BORYSŁAWICE ZAMKOWE

BROCHÓW

BRODNICA

BRZEG

BYDLIN

BYSTRZYCA KŁODZKA

CHĘCINY

CHOJNICA

CHOJNIK

CIECHANÓW

CIESZÓW

CZARNY BÓR

CZERNA

CZERNINA

CZERSK

CZĘSTOCHOWA

CZOCHA

DĄBRÓWNO

DOBKÓW

DRZEWICA

DZIAŁDOWO

DZIERZGOŃ

GDAŃSK

GIŻYCKO

GŁOGÓW

GNIEW

GNIEWOSZÓW Z.SZCZERBA

GOLUB-DOBRZYŃ

GOŁAŃCZ

GOŁUCHÓW

GOŚCISZÓW

GÓRA

GRODZIEC

GRÓDEK

GRUDZIĄDZ

GRZĘDY

GRZMIĄCA z.ROGOWIEC

INOWŁÓDZ

JANOWICE WIELKIE z.BOLCZÓW

JANOWIEC

JAWOR

JEZIORO GÓRECKIE

KAMIENIEC ZĄBKOWICKI

KARPNIKI

KAZIMIERZ DOLNY

KĘTRZYN

KĘTRZYN - KOŚCIÓŁ

KIELCE

KLICZKÓW

KŁODZKO

KOŁO

KONARY

KONIN-GOSŁAWICE

KORZKIEW

KOWALEWO POMORSKIE

KOŹMIN WLKP.

KÓRNIK

KRAKÓW

KRAPKOWICE

KRAPKOWICE - OTMĘT

KRĘPCEWO

KRUSZWICA

KRZYŻNA GÓRA

KRZYŻTOPÓR

KSIĄŻ WIELKI

KUROZWĘKI

KWIDZYN

LEGNICA

LIDZBARK WARMIŃSKI

LIPA

LUBIN

LUTOMIERSK

ŁAGÓW

ŁĘCZYCA

ŁOWICZ

MAJKOWICE

MALBORK

MAŁA NIESZAWKA

MIĘDZYLESIE

MIĘDZYRZECZ

MIRÓW

MOKRSKO

MOSZNA

MSTÓW

MYŚLENICE

NAMYSŁÓW

NIDZICA

NIEMCZA

NIEPOŁOMICE

OGRODZIENIEC (PODZAMCZE)

OJCÓW

OLEŚNICA

OLSZTYN (JURA)

OLSZTYN (WARMIA)

OLSZTYNEK

OŁAWA

OŁDRZYCHOWICE KŁODZKIE

OPOCZNO

OPOLE GÓRKA

OPOLE OSTRÓWEK

OPORÓW

OSSOLIN

OSTRĘŻNIK

OSTRÓDA

OSTRÓW LEDNICKI

OTMUCHÓW

PABIANICE

PANKÓW

PASTUCHÓW

PIESKOWA SKAŁA

PIOTRKÓW TRYBUNALSKI

PIOTRKÓW-BYKI

PIOTROWICE ŚWIDNICKIE

PŁAKOWICE

PŁOCK

PŁONINA

PŁOTY

PODZAMCZE z.OGRODZIENIEC

PODZAMCZE PIEKOSZOWSKIE

POKRZYWNO

POŁCZYN-ZDRÓJ

POZNAŃ

PRABUTY

PROCHOWICE

PROSZÓWKA z.GRYF

PRZEWODZISZOWICE

PYZDRY

RABSZTYN

RACIĄŻEK

RADŁÓWKA

RADOM

RADZIKI DUŻE

RADZYŃ CHEŁMIŃSKI

RAJSKO

RAKOWICE WIELKIE

RATNO DOLNE

RAWA MAZOWIECKA

RESKO

ROGÓW OPOLSKI

RYBNICA

RYBNICA LEŚNA

RYCZÓW

RYDZYNA

RZĄSINY

SANDOMIERZ

SIEDLĘCIN

SIEDLISKO

SIERADZ

SIEWIERZ

SMOLEŃ

SOBKÓW

SOBOTA

SOCHACZEW

SOSNOWIEC

SREBRNA GÓRA

STARA KAMIENICA

STARE DRAWSKO

STRZELCE OPOLSKIE

SULEJÓW

SZAMOTUŁY

SZCZECIN

SZTUM

SZYDŁÓW

SZYMBARK

ŚWIDWIN

ŚWIEBODZIN

ŚWIECIE n.WISŁĄ

ŚWIECIE k.LEŚNEJ

ŚWINY

TORUŃ

TORUŃ z.DYBÓW

TUCZNO

TYNIEC

UDÓRZ

UJAZD k.TOMASZOWA

UJAZD KRZYŻTOPÓR

UNIEJÓW

URAZ

WAŁBRZYCH z.KSIĄŻ

WAŁBRZYCH z.STARY KSIĄŻ

WAŁBRZYCH z.NOWY DWÓR

WARSZAWA z.KRÓLEWSKI

WARSZAWA z.UJAZDOWSKI

WĄBRZEŹNO

WENECJA

WĘGORZEWO

WIELICZKA

WIELKA WIEŚ

WIERZBNA

WITKÓW

WLEŃ

WOJNOWICE

WOJSŁAWICE

WROCŁAW

WROCŁAW LEŚNICA

WYSZYNA

ZAGÓRZE ŚLĄSKIE

ZĄBKOWICE ŚLĄSKIE

ZBĄSZYŃ

ZŁOTORIA k.TORUNIA

ŹRÓDŁA

ŻAGAŃ

ŻARY

ŻELAZNO

ŻMIGRÓD


IMG BORDER=1 style=

POZOSTAŁOŚCI ZAMKU KSIĄŻĘCEGO W BARDZIE



po­bli­żu miej­sco­wo­ści Bar­do praw­do­po­dob­nie ist­nia­ły w śre­dnio­wie­czu dwa zam­ki. Pierw­szy z nich zlo­ka­li­zo­wa­no na miej­scu drew­nia­ne­go gro­du gra­nicz­ne­go, póź­niej kasz­te­lań­skie­go, wzmian­ko­wa­ne­go po raz pierw­szy w 1096 roku. We­dług ba­da­czy gród ten sta­no­wi­ło wie­lo­czło­no­we za­ło­że­nie z od­ręb­ną sie­dzi­bą kasz­te­la­na od­se­pa­ro­wa­ną od resz­ty ze­spo­łu ka­mien­nym mur­kiem o sze­ro­ko­ści 1 me­tra oraz głę­bo­kim na 5 me­trów i sze­ro­kim na me­trów 15 pa­ro­wem lub fo­są. W roku 1299 wójt Zię­bic i Ząb­ko­wic Her­man Re­ichen­ba­ch (we­dług in­nych Bol­ko I) od­sprze­dał miej­sce po nie­ist­nie­ją­cej już kasz­te­la­nii cy­ster­som z po­bli­skie­go Ka­mień­ca Ząb­ko­wic­kie­go, któ­rzy być mo­że do koń­ca XVI stu­le­cia użyt­ko­wa­li je jako fol­wark. Dru­gi za­mek w Bar­dzie po­wstał na tzw. su­ro­wym ko­rze­niu z ini­cja­ty­wy księ­cia Ber­nar­da Świd­nic­kie­go­ (zm. 1326) jego młod­sze­go bra­ta Bol­ka II Zię­bic­kie­go­ lub — co jest już mniej praw­do­po­dob­ne — kró­la cze­skie­go Ja­na Luk­sem­bur­skie­go­. Nie zna­na jest chro­no­lo­gia śre­dnio­wiecz­nej wa­row­ni, nie za­cho­wa­ły się rów­nież żad­ne wzmian­ki po­zwa­la­ją­ce choć­by w za­ry­sie na­kre­ślić hi­sto­rię zam­ku i zwią­za­ne z nim wy­da­rze­nia. Obiekt po­wstał za­pew­ne z my­ślą o funk­cji straż­ni­cy u wrót do Pol­ski na szla­ku ko­mu­ni­ka­cyj­nym łą­czą­cym Pra­gę z Wro­cła­wiem, być mo­że speł­niał też za­da­nia ksią­żę­cej ko­mo­ry cel­nej. Oko­ło po­ło­wy XIV stu­le­cia za­mek mógł przejść w dro­dze sprze­da­ży, za­sta­wu lub jako len­no w rę­ce pry­wat­ne. Jego upa­dek wią­że się z pro­wa­dzo­ny­mi w okre­sie 1419–34 woj­na­mi hu­syc­ki­mi, pod­czas któ­rych zo­stał on spa­lo­ny i opusz­czo­ny albo bez­po­śred­nio po tych wy­da­rze­niach, albo do­pie­ro pod ko­niec XV wie­ku. Nie­dłu­go po­tem oko­licz­ni miesz­kań­cy ro­ze­bra­li mury, a dzie­ła znisz­cze­nia do­ko­na­ło trzę­sie­nie zie­mi z dn. 24 sierp­nia 1598, w wy­ni­ku któ­re­go część muru ob­wo­do­we­go osu­nę­ła się po stro­mych zbo­czach gó­ry, spa­da­jąc wraz z jej po­tęż­ny­mi frag­men­ta­mi do rze­ki, co spo­wo­do­wa­ło gwał­tow­ne spię­trze­nie wody i nie­mal cał­ko­wi­te za­la­nie mia­sta.

REKONSTRUKCJA ZAMKU W XIV WIEKU WG J.SALMA


prze­cią­gu kil­ku ko­lej­nych stu­le­ci po­zo­sta­ło­ści wa­row­ni zo­sta­ły w na­tu­ral­ny spo­sób po­kry­te gru­bą war­stwą hu­mu­su le­śne­go, na któ­rym z cza­sem wy­rósł wy­so­ko­pien­ny la­sek mie­sza­ny. Pa­mięć o niej jed­nak za­cho­wa­ła się i już w XIX wie­ku prze­pro­wa­dzo­no tu son­da­żo­we pe­ne­tra­cje od­sła­nia­ją­ce część wie­ży i bli­żej nie­okre­ślo­nej stud­ni. Peł­ne ba­da­nia wy­ko­pa­li­sko­we, a na­stęp­nie pra­ce kon­ser­wa­tor­skie na zam­ku mia­ły miej­sce w la­tach 1982–91. Prze­ba­da­no wte­dy bli­sko 2/3 jego po­wierzch­ni, od­sła­nia­jąc oko­ło 50 ty­się­cy przed­mio­tów, któ­rych od­kry­cie rzu­ci­ło wię­cej świa­tła na ży­cie miesz­kań­ców zam­ku i po­ziom ich kul­tu­ry ma­te­rial­nej. Wśród od­grze­ba­nych za­byt­ków więk­szość sta­no­wi­ła ce­ra­mi­ka na­czy­nio­wa oraz rze­czy wy­ko­na­ne z me­ta­lu w po­sta­ci gwoź­dzi, gro­tów, pod­ków, okuć, strze­mion, sprzą­czek, ostróg. W piw­ni­cy jed­ne­go z po­miesz­czeń zna­le­zio­no 12 srebr­nych gro­szy pra­skich Jana Luk­sem­bur­czy­ka (XIV wiek), od­kry­to tak­że wy­ro­by wy­ko­na­ne z ko­ści (ko­ści do gry, fu­jar­ka) oraz frag­men­ty 2 fi­gu­rek ce­ra­micz­nych. W trak­cie tych prac uczy­tel­nio­ny zo­stał za­rys mu­rów ob­wo­do­wych, wie­ży i bu­dyn­ków miesz­kal­nych, a ca­ły te­ren upo­rząd­ko­wa­no i przy­go­to­wa­no dla ru­chu tu­ry­stycz­ne­go.


IMG  BORDER=1 style= IMG  BORDER=1 style=

SKRZYDŁO PÓŁNOCNE Z USYTUOWANĄ W NAROŻU PN.WSCH. OKRĄGŁĄ BASTEJĄ



arow­ny za­mek wy­bu­do­wa­no na roz­le­głej pół­ce stro­me­go zbo­cza do­mi­nu­ją­ce­go nad do­li­ną Nysy Kłodz­kiej wzgó­rza (zwa­ne­go dziś Gó­rą Kal­wa­rią) na wy­so­ko­ści ok. 350 me­trów n.p.m. Pół­kę tą od­dzie­lo­no od sto­ku głę­bo­kim na 3–6 me­trów i sze­ro­kim na 8–10 me­trów wy­ku­tym w ska­le ro­wem. Nie­re­gu­lar­ny za­rys zam­ku gór­ne­go o po­wierzch­ni ok. 500 me­tró­w2 zbli­żo­ny był do owa­lu i wy­ni­kał z ukształ­to­wa­nia te­re­nu, na któ­rym go zbu­do­wa­no. Cen­tral­ne za­ło­że­nie ota­czał ka­mien­ny mur ob­wo­do­wy o dłu­go­ści 10 me­trów i śred­niej gru­bo­ści 2,2 me­tra, z ulo­ko­wa­ną w jego po­łu­dnio­wo­-w­schod­niej par­tii bra­mą o sze­ro­ko­ści 1,9 me­tra. We wschod­niej czę­ści dzie­dziń­ca wznie­sio­no cy­lin­drycz­ną wie­żę ostat­niej na­dziei o śred­ni­cy ze­wnętrz­nej 10 me­trów i gru­bo­ści mu­rów w przy­zie­miu wy­no­szą­cej 4 me­try. Pier­wot­na wy­so­kość wie­ży, po­dob­nie jak mu­rów ob­wo­do­wych, po­zo­sta­je nie­zna­na.


PLAN RUIN ZAMKU


pół­noc­no­-za­chod­niej czę­ści ze­spo­łu sku­pi­ła się część miesz­kal­na, na któ­rą skła­da­ły się (co naj­mniej) trzy wol­no sto­ją­ce bu­dyn­ki, przy czym je­den z nich od­zna­czał się grub­szy­mi ścia­na­mi i mógł być wie­żą. Bu­dyn­ki te przy­le­ga­ły do ob­wo­du muru obron­ne­go i być mo­że w przy­zie­miu po­łą­czo­ne by­ły wspól­nym ko­ry­ta­rzem. Pod­sta­wo­wy su­ro­wiec bu­dow­la­ny sta­no­wił ka­mień (pia­sko­wiec, gra­nit, ga­bro) łu­pa­ny albo jed­no­stron­nie ob­ra­bia­ny, łą­czo­ny za­pra­wą wa­pien­ną z do­dat­kiem tłucz­nia lub pia­sku. W od­le­gło­ści oko­ło 30 me­trów od zam­ku wła­ści­we­go znaj­du­je się wznie­sie­nie o po­wierzch­ni 300 me­tró­w2. Na pod­sta­wie wy­ko­pa­lisk stwier­dzo­no, że mie­ścił się tam plac bu­do­wy, na któ­rym ob­ra­bia­no ma­te­ria­ły uży­te do wzno­sze­nia mu­rów, a tak­że przy­go­to­wy­wa­no za­pra­wę; być mo­że póź­niej w miej­scu tym funk­cjo­no­wa­ło drew­nia­ne pod­zam­cze.



REKONSTRUKCJA ZAMKU WG CZ.FRANCKE, J.LODOWSKIEGO I E.NIEMCZYK


MAKIETA ZAMKU W BARDZIE, EKSPOZYCJA MUZEUM ARCHEOLOGICZNEGO WE WROCŁAWIU



efek­cie dzia­łań kon­ser­wa­tor­skich za­mek w Bar­dzie uzy­skał za­cho­wa­ną do dziś for­mę uczy­tel­nio­ne­go ob­wo­du mu­rów obron­nych (nie­peł­ne­go), bu­dyn­ków miesz­kal­nych z frag­men­ta­mi skle­pień oraz po­ro­śnię­tej tra­wą wie­ży w po­sta­ci mur­ka do wy­so­ko­ści oko­ło 1 me­tra. Po­mi­mo, że nie­wie­le z nie­go po­zo­sta­ło, to za­cho­wa­ne fun­da­men­ty po­zwa­la­ją ła­two zo­rien­to­wać się, jak za­mek wy­glą­dał przed wie­ka­mi, a jego usy­tu­owa­nie wy­so­ko w gó­rach, w środ­ku lasu i z da­le­ka od uciąż­li­wych sku­pisk ludz­kich spra­wia, że zam­ko­wa gó­ra to peł­ne po­zy­tyw­ne­go kli­ma­tu, ci­che i z re­gu­ły od­lud­ne miej­sce. Ide­al­ne na ro­man­tycz­ny spa­cer, wzru­sza­ją­ce wy­zna­nie mi­ło­ści, albo — że tak się wy­ra­żę — inne czyn­no­ści o bar­dziej kon­kret­nym cha­rak­te­rze.:-)


IMG  BORDER=1 style= IMG  BORDER=1 style=

IMG  BORDER=1 style= IMG  BORDER=1 style=

FUNDAMENTY BUDYNKÓW MIESZKALNYCH i WIEŻY



ardo Ślą­skie po­ło­żo­ne jest 10 km na pół­noc od Kłodz­ka, przy tra­sie nr 8 pro­wa­dzą­cej do Wro­cła­wia. Ru­ina zam­ku znaj­du­je się w nie­wiel­kiej od­le­gło­ści od sta­cji ko­le­jo­wej Bar­do Śl. Głów­ne, na wzgó­rzu zwa­nym Gó­rą Kal­wa­rią. Po wyj­ściu z bu­dyn­ku dwor­co­we­go na­le­ży po­szu­kać wzro­kiem mo­nu­men­tal­ne­go krzy­ża, sto­ją­ce­go wy­so­ko na urwi­sku skal­nym i skie­ro­wać się w tam­tą stro­nę. Kil­ka­set me­trów da­lej za­czy­na się nie­bie­ski szlak tu­ry­stycz­ny pro­wa­dzą­cy ma­low­ni­czym wą­wo­zem, gdzie wy­ty­czo­no dro­gę krzy­żo­wą z za­byt­ko­wy­mi ka­plicz­ka­mi. Po­mię­dzy VII a VIII sta­cją na drze­wie wisi dro­go­wskaz z na­pi­sem ZA­MEK — wów­czas na­le­ży skrę­cić w lewo pod ką­tem ok. 150 stop­ni i przejść jesz­cze 100 me­trów. Ca­łe po­dej­ście zaj­mu­je nie wię­cej niż 20–25 mi­nut. Pod wzgó­rzem znaj­du­je się płat­ny par­king. (mapa zamków)
(2014, fotografie z 2005)





1. B. Guerquin: Zamki w Polsce, Arkady 1984
2. L. Kajzer, J. Salm, S. Kołodziejski: Leksykon zamków w Polsce, Arkady 2001
3. J. Lodowski: Badania, rekonstrukcja i konserwacja odkrytych reliktów zamku rycerskiego w Górach Bardzkich koło Barda


IMG  BORDER=1 style= IMG  BORDER=1 style=

IMG  BORDER=1 style= IMG  BORDER=1 style=

DROGA KRZYŻOWA



Kamieniec Ząbkowicki - zamek neogotycki XIXw., 10 km
Kłodzko - Twierdza Kłodzka, 11 km
Srebrna Góra - twierdza XVIIIw., 12 km
Stoszowice - zamek XVIIw., przebudowany, 12 km
Ząbkowice Śląskie - ruina zamku książęcego XVIw., 12 km
Rudnica - relikty zamku XVII-XIXw., 14 km



STRONA GŁÓWNA



PENSJONAT VILLA GRETA
DOLNY ŚLĄSK, SUDETY


CHATA 'ALE LIPA'
NOCLEGI GÓRY SOWIE