STRONA GŁÓWNA

ZA GRANICĄ

MINIGALERIA

MAPKI

KSIĘGA GOŚCI

LITERATURA

KONTAKT
BARANÓW SANDOMIERSKI

BARCIANY

BARDO ŚLĄSKIE

BĄKOWA GÓRA

BESIEKIERY

BĘDZIN

BIERUTÓW

BIESTRZYKÓW

BOBOLICE

BOBROWNIKI

BODZENTYN

BOLESTRASZYCE

BOLKÓW

BORYSŁAWICE ZAMKOWE

BROCHÓW

BRODNICA

BRZEG

BUKOWIEC

BYDLIN

BYSTRZYCA KŁODZKA

CHĘCINY

CHOJNICA

CHOJNIK

CIECHANÓW

CIESZÓW

CIESZYN

CZARNY BÓR

CZERNA

CZERNINA

CZERSK

CZĘSTOCHOWA

CZOCHA

CZORSZTYN

DĄBRÓWNO

DRZEWICA

DZIAŁDOWO

DZIERZGOŃ

FREDROPOL (KORMANICE)

GDAŃSK

GIŻYCKO

GLIWICE

GŁOGÓW

GNIEW

GNIEWOSZÓW Z.SZCZERBA

GOLUB-DOBRZYŃ

GOŁAŃCZ

GOLCZEWO

GOŁUCHÓW

GOŚCISZÓW

GÓRA

GRODZIEC

GRÓDEK

GRUDZIĄDZ

GRZĘDY

GRZMIĄCA z.ROGOWIEC

INOWŁÓDZ

JANOWICE WIELKIE z.BOLCZÓW

JANOWIEC

JAWOR

JEZIORO GÓRECKIE

KAMIENIEC ZĄBKOWICKI

KAMIENNA GÓRA

KARPNIKI

KAZIMIERZ DOLNY

KĘTRZYN

KĘTRZYN - KOŚCIÓŁ

KIELCE

KLICZKÓW

KŁODZKO

KOŁO

KONARY

KONIN-GOSŁAWICE

KORZKIEW

KOWALEWO POMORSKIE

KOŹMIN WLKP.

KÓRNIK

KRAKÓW

KRAPKOWICE

KRAPKOWICE - OTMĘT

KRASICZYN

KRĘPCEWO

KRUSZWICA

KRZYŻNA GÓRA

KRZYŻTOPÓR

KSIĄŻ WIELKI

KUROZWĘKI

KWIDZYN

LEGNICA

LIDZBARK WARMIŃSKI

LIPA

LUBIN

LUTOMIERSK

ŁAGÓW

ŁĘCZYCA

ŁOWICZ

MAJKOWICE

MALBORK

MAŁA NIESZAWKA

MIĘDZYLESIE

MIĘDZYRZECZ

MIRÓW

MOKRSKO

MOSZNA

MSTÓW

MUSZYNA

MYŚLENICE

NAMYSŁÓW

NIEDZICA

NIDZICA

NIEMCZA

NIEPOŁOMICE

NOWY SĄCZ

NOWY WIŚNICZ

ODRZYKOŃ

OGRODZIENIEC (PODZAMCZE)

OJCÓW

OLEŚNICA

OLSZTYN (JURA)

OLSZTYN (WARMIA)

OLSZTYNEK

OŁAWA

OŁDRZYCHOWICE KŁODZKIE

OPOCZNO

OPOLE GÓRKA

OPOLE OSTRÓWEK

OPORÓW

OSSOLIN

OSTRĘŻNIK

OSTRÓDA

OSTRÓW LEDNICKI

OTMUCHÓW

PABIANICE

PANKÓW

PASTUCHÓW

PIESKOWA SKAŁA

PIOTRKÓW TRYBUNALSKI

PIOTRKÓW-BYKI

PIOTROWICE ŚWIDNICKIE

PŁAKOWICE

PŁOCK

PŁONINA

PŁOTY

PODZAMCZE z.OGRODZIENIEC

PODZAMCZE PIEKOSZOWSKIE

POKRZYWNO

POŁCZYN-ZDRÓJ

POZNAŃ

PRABUTY

PROCHOWICE

PROSZÓWKA z.GRYF

PRZEMYŚL

PRZEWODZISZOWICE

PSZCZYNA

PYZDRY

RABSZTYN

RACIĄŻEK

RADŁÓWKA

RADOM

RADZIKI DUŻE

RADZYŃ CHEŁMIŃSKI

RAJSKO

RAKOWICE WIELKIE

RATNO DOLNE

RAWA MAZOWIECKA

RESKO

ROGÓW OPOLSKI

ROŻNÓW ZAMEK DOLNY

ROŻNÓW ZAMEK GÓRNY

RYBNICA

RYBNICA LEŚNA

RYCZÓW

RYDZYNA

RYTWIANY

RZĄSINY

SANDOMIERZ

SANOK

SIEDLĘCIN

SIEDLISKO

SIERADZ

SIERAKÓW

SIEWIERZ

SMOLEŃ

SOBKÓW

SOBOTA

SOCHACZEW

SOSNOWIEC

SREBRNA GÓRA

STARA KAMIENICA

STARE DRAWSKO

STARY SĄCZ

STRZELCE OPOLSKIE

SULEJÓW

SZAMOTUŁY

SZCZECIN

SZTUM

SZUBIN

SZYDŁÓW

SZYMBARK

ŚCINAWKA GÓRNA

ŚWIDWIN

ŚWIEBODZIN

ŚWIECIE n.WISŁĄ

ŚWIECIE k.LEŚNEJ

ŚWINY

TORUŃ

TORUŃ z.DYBÓW

TUCZNO

TYNIEC

UDÓRZ

UJAZD k.TOMASZOWA

UJAZD KRZYŻTOPÓR

UNIEJÓW

URAZ

WAŁBRZYCH z.KSIĄŻ

WAŁBRZYCH z.STARY KSIĄŻ

WAŁBRZYCH z.NOWY DWÓR

WARSZAWA z.KRÓLEWSKI

WARSZAWA z.UJAZDOWSKI

WĄBRZEŹNO

WENECJA

WĘGIERKA

WĘGORZEWO

WIELICZKA

WIELKA WIEŚ

WIERZBNA

WITKÓW

WLEŃ

WOJNOWICE

WOJSŁAWICE

WROCŁAW

WROCŁAW LEŚNICA

WYSZYNA

ZAGÓRZ

ZAGÓRZE ŚLĄSKIE

ZAŁUŻ

ZĄBKOWICE ŚLĄSKIE

ZBĄSZYŃ

ZŁOTORIA k.TORUNIA

ŹRÓDŁA

ŻAGAŃ

ŻARY

ŻELAZNO

ŻMIGRÓD


IMG BORDER=1 style=

BASZTA KASZTELAŃSKA ZAMKU GÓRNEGO W OPOLU, PO LEWEJ ŚW. KRZYSZTOF Z DZIECIĄTKIEJ JEZUS AUTORSTWA J. KERNA



daw­nym Opo­lu w nie­wiel­kiej od­leg­łoś­ci od sie­bie przez kil­ka stu­le­ci funk­cjo­no­wa­ły rów­no­leg­le dwie ksią­żę­ce wa­row­nie: dos­ko­na­le zna­ny ze strze­lis­tej wie­ży za­mek na Os­trów­ku i nie­mal już za­pom­nia­ny młod­szy o­biekt, po­sta­wio­ny na naj­wyż­szym wznie­sie­niu w oko­li­cy, skąd dla od­róż­nie­nia od star­szej bu­dow­li u­kłu­to dla nie­go naz­wę za­mek na Gór­ce. Za­mek gór­ny pow­stał praw­do­po­dob­nie w la­tach 1382-87 na miej­scu drew­nia­ne­go dwo­ru kasz­te­lań­skie­go z fun­da­cji Wła­dys­ła­wa O­pol­czy­ka, za­ło­ży­cie­la Jas­nej Gó­ry i kan­dy­da­ta do pol­skie­go tro­nu, któ­ry za na­wo­ły­wa­nie Krzy­ża­ków do roz­bio­ru Pol­ski zos­tał przez swe­go chrześ­nia­ka Wła­dys­ła­wa Ja­gieł­łę prze­go­nio­ny z zie­mi częs­to­chow­skiej i częś­ci o­pol­szczyz­ny. Oprócz nad­zo­ru nad mias­tem i wzmoc­nie­nia je­go ob­ron­noś­ci od stro­ny wschod­niej za­mek peł­nił funk­cję sie­dzi­by ksią­żę­cej - na sta­łe prze­by­wał w nim Opol­czyk, pod­czas gdy na Os­trów­ku w tym sa­mym cza­sie miesz­kał je­go bra­ta­nek Bol­ko IV. Po śmier­ci księ­cia o­pol­skie­go (1401) przez kil­ka­naś­cie lat na Gór­ce re­zy­do­wa­ła wdo­wa po nim Eu­fe­mia Ma­zo­wiec­ka, a gdy zmar­ła, gmach po­dzie­lo­no mię­dzy dwóch sy­nów je­go bra­ta Bol­ka III: Bo­les­ła­wa IV z Os­trów­ka o­raz bis­ku­pa ku­jaw­skie­go i za­u­fa­ne­go dwo­rza­ni­na Ja­gieł­ły Ja­na zwa­ne­go Kro­pid­łem. Choć nie za­cho­wa­ły się żad­ne śred­nio­wiecz­ne o­pi­sy bu­dow­li, przy­pusz­cza się, że skła­da­ła się o­na z czwo­ro­ką­ta mu­rów z co naj­mniej jed­ną (ist­nie­ją­cą do dziś) kwa­dra­to­wą w pla­nie wie­żą, któ­ra pier­wot­nie mia­ła trzy kon­dyg­na­cje na­ziem­ne i by­ła pod­piw­ni­czo­na. Bar­dzo skrom­na do­ku­men­ta­cja nie poz­wa­la też poz­nać do­brze no­wo­żyt­nej his­to­rii zam­ku. Wia­do­mo je­dy­nie, że z upły­wem cza­su je­go ran­ga sys­te­­ma­tycz­nie spa­da­ła i pod ko­niec XVI stu­le­cia część po­miesz­czeń a­dap­to­wa­no na wię­zie­nie.


WIDOK NIEISTNIEJĄCEGO JUŻ KOMPLEKSU KLASZTORNEGO JEZUITÓW NA RYCINIE F. B. WERNHERA Z 2. POŁOWY XVIII WIEKU,
POZOSTAŁOŚĆ PO ROZEBRANYM PRZEZ ZAKONNIKÓW ZAMKU STANOWI SAMOTNA BASZTA WIDOCZNA W CENTRALNEJ CZĘSCI RYCINY


ro­ku 1615 na zam­ku wy­buchł po­żar i od te­go cza­su gmach ten nie był już re­mon­to­wa­ny. Przed znisz­cze­nia­mi uch­ro­ni­ły się je­dy­nie staj­nie o­raz wie­ża, w któ­rej u­rzą­dzo­no spich­lerz. W 1622 ro­ku pa­nu­ją­cy przez krót­ki czas w Opo­lu ksią­żę sied­mio­grodz­ki Bet­hlen Ga­bor od­dał jed­ną z izb zam­ko­wych pro­tes­tan­tom na świą­ty­nię, a w 1637 wew­nętrz­ny dzie­dzi­niec za­ję­li miej­scy garn­ca­rze sta­wia­jąc na nim pry­wat­ne do­mos­twa. Po od­zys­ka­niu księs­twa o­pol­skie­go przez Hab­sbur­gów roz­po­czę­li oni sil­ną ak­cję re­ka­to­li­cy­za­cyj­ną, któr­ej kon­sek­wen­cją by­ło m.in. prze­ka­za­nie w 1669 ro­ku moc­no zde­was­to­wa­nej już wa­row­ni je­zu­i­tom. De­cyz­ją zgro­ma­dze­nia ro­ze­bra­no wów­czas więk­szość mu­rów zam­ku po­zos­ta­wia­jąc je­dy­nie basz­tę. Już po ka­sa­cie za­ko­nu, w la­tach 70. XIX wie­ku basz­tę tę pod­wyż­szo­no o jed­ną kon­dyg­na­cję i zwień­czo­no pseu­do­go­tyc­kim kre­ne­la­żem. Wchło­nię­ta w okre­sie póź­niej­szym przez za­bu­do­wa­nia gim­naz­jum do dziś słu­ży ona ja­ko część kom­plek­su szkol­ne­go, po któ­re­go ko­ry­ta­rzach je­sie­nią 1881 prze­cha­dzał się mło­dy Jan Kas­pro­wicz, wy­da­lo­ny stąd po za­led­wie trzech mie­sią­cach na­u­ki. Usu­nię­cie ze szko­ły by­ło ka­rą za pu­blicz­ne po­słu­gi­wa­nie się ję­zy­kiem pol­skim.



RYSUNEK WIEŻY I JEJ PRZEKRÓJ WYKONANY PRZEZ INSPEKTORA BUDOWLANEGO KRUEGERA W 1844 ROKU



o daw­nym gim­naz­jum po­zos­ta­ła je­dy­nie pa­miąt­ko­wa ta­bli­ca - dzi­siaj mieś­ci się tu­taj Zes­pół Szkół Me­cha­nicz­nych. Wkom­po­no­wa­na w je­go bez­sty­lo­wą ar­chi­tek­tu­rę sta­ra wie­ża za­cho­wa­ła się w do­brym sta­nie. Choć póź­niej­sze przek­ształ­ce­nia w znacz­nym stop­niu za­tar­ły jej pier­wot­ną for­mę, dos­trzec moż­na za­mu­ro­wa­ny os­tro­łu­ko­wy por­tal na wy­so­koś­ci pierw­szej kon­dyg­na­cji i umiesz­czo­ne po je­go bo­kach blen­dy bę­dą­ce przy­pusz­czal­nie po­zos­ta­łoś­cią po bra­mie wjaz­do­wej. Od wscho­du do basz­ty przy­le­ga krót­ki od­ci­nek go­tyc­kie­go mu­ru ob­ron­ne­go z na­roż­ną wie­życz­ką. Po­zos­ta­łoś­ci zam­ku la­tem skry­wa gęs­ta zas­ło­na liś­ci, co czy­ni je jesz­cze bar­dziej nie­po­zor­ny­mi i za­pom­nia­ny­mi. O ich przesz­łoś­ci in­for­mu­je je­dy­nie wie­lo­ję­zycz­na plan­sza przy­pię­ta tu­taj ku pa­mię­ci nie­licz­nych tu­rys­tów.



FOTOGRAFIE WIEŻY I GIMNAZJUM Z PRZEŁOMU XIX I XX STULECIA



ie­ża stoi przy ul. Plac Ko­per­nika, vis-a-vis roz­leg­łe­go kom­plek­su han­dlo­we­go So­la­ris Cen­ter. Znaj­du­je się ona nie da­lej niż 500 met­rów od Ra­tu­sza i 1 km od wie­ży zam­ku na Os­trów­ku. Po wyj­ściu z Ryn­ku na­le­ży iść ul. Os­mań­czy­ka w kie­run­ku pół­noc­no-wschod­nim i za Zes­po­łem Szkół Me­cha­nicz­nych skrę­cić w pra­wo. Doj­ście z dwor­ca PKP w kie­run­ku pół­noc­nym ul. Koł­łą­ta­ja i Pod­gór­ną nie zaj­mie wię­cej niż 15 mi­nut. Sa­mo­chód za­par­ko­wać moż­na przy cen­trum hand­lo­wym (Plac Ko­per­ni­ka).





1. B. Guerquin: Zamki w Polsce, Arkady 1984
2. I. T. Kaczyńscy: Zamki w Polsce południowej, Muza SA 1999
3. L. Kajzer, J. Salm, S. Kołodziejski: Leksykon zamków w Polsce, Arkady 2001


IMG  BORDER=1 style= IMG  BORDER=1 style=

WIEŻA KASZTELAŃSKA, WIDOK OD UL. PLAC KOPERNIKA


W pobliżu:
Opole - wieża piastowska na Ostrówku XIIIw., 1 km
Prószków - zamek szlachecki XVIw., 12 km
Zimnice Małe - spichlerz folwarczny na murach zamku XVIw., 15 km
Rogów Opolski - zamek renesansowy XVIw., 22 km
Niemodlin - zamek książęcy XIV/XVIIIw., 23 km
Krapkowice - zamek szlachecki Redernów XVIIw., 27 km
Krapkowice Otmęt - zamek rycerski XIV/XVIw., 27 km
Kantorowice - zamek myśliwski XVI/XVIIw., 30 km



STRONA GŁÓWNA

tekst: 2005
fotografie: 2005, 2012, 2016
© Jacek Bednarek