STRONA GŁÓWNA

ZA GRANICĄ

MINIGALERIA

MAPKI

KSIĘGA GOŚCI

KONTAKT
BARANÓW SANDOMIERSKI

BARCIANY

BARDO ŚLĄSKIE

BĄKOWA GÓRA

BESIEKIERY

BĘDZIN

BIERUTÓW

BIESTRZYKÓW

BOBOLICE

BODZENTYN

BOLKÓW

BORYSŁAWICE ZAMKOWE

BROCHÓW

BRODNICA

BRZEG

BYDLIN

BYSTRZYCA KŁODZKA

CHĘCINY

CHOJNICA

CHOJNIK

CIECHANÓW

CIESZÓW

CZARNY BÓR

CZERNA

CZERNINA

CZERSK

CZĘSTOCHOWA

CZOCHA

DĄBRÓWNO

DOBKÓW

DRZEWICA

DZIAŁDOWO

DZIERZGOŃ

GDAŃSK

GIŻYCKO

GŁOGÓW

GNIEW

GNIEWOSZÓW Z.SZCZERBA

GOLUB-DOBRZYŃ

GOŁAŃCZ

GOŁUCHÓW

GOŚCISZÓW

GÓRA

GRODZIEC

GRÓDEK

GRUDZIĄDZ

GRZĘDY

GRZMIĄCA z.ROGOWIEC

INOWŁÓDZ

JANOWICE WIELKIE z.BOLCZÓW

JANOWIEC

JAWOR

JEZIORO GÓRECKIE

KAMIENIEC ZĄBKOWICKI

KARPNIKI

KAZIMIERZ DOLNY

KĘTRZYN

KĘTRZYN - KOŚCIÓŁ

KIELCE

KLICZKÓW

KŁODZKO

KOŁO

KONARY

KONIN-GOSŁAWICE

KORZKIEW

KOWALEWO POMORSKIE

KOŹMIN WLKP.

KÓRNIK

KRAKÓW

KRAPKOWICE

KRAPKOWICE - OTMĘT

KRĘPCEWO

KRUSZWICA

KRZYŻNA GÓRA

KRZYŻTOPÓR

KSIĄŻ WIELKI

KUROZWĘKI

KWIDZYN

LEGNICA

LIDZBARK WARMIŃSKI

LIPA

LUBIN

LUTOMIERSK

ŁAGÓW

ŁĘCZYCA

ŁOWICZ

MAJKOWICE

MALBORK

MAŁA NIESZAWKA

MIĘDZYLESIE

MIĘDZYRZECZ

MIRÓW

MOKRSKO

MOSZNA

MSTÓW

MYŚLENICE

NAMYSŁÓW

NIDZICA

NIEMCZA

NIEPOŁOMICE

OGRODZIENIEC (PODZAMCZE)

OJCÓW

OLEŚNICA

OLSZTYN (JURA)

OLSZTYN (WARMIA)

OLSZTYNEK

OŁAWA

OŁDRZYCHOWICE KŁODZKIE

OPOCZNO

OPOLE GÓRKA

OPOLE OSTRÓWEK

OPORÓW

OSSOLIN

OSTRĘŻNIK

OSTRÓDA

OSTRÓW LEDNICKI

OTMUCHÓW

PABIANICE

PANKÓW

PASTUCHÓW

PIESKOWA SKAŁA

PIOTRKÓW TRYBUNALSKI

PIOTRKÓW-BYKI

PIOTROWICE ŚWIDNICKIE

PŁAKOWICE

PŁOCK

PŁONINA

PŁOTY

PODZAMCZE z.OGRODZIENIEC

PODZAMCZE PIEKOSZOWSKIE

POKRZYWNO

POŁCZYN-ZDRÓJ

POZNAŃ z.PRZEMYSŁAWA

PRABUTY

PROCHOWICE

PROSZÓWKA z.GRYF

PRZEWODZISZOWICE

PYZDRY

RABSZTYN

RACIĄŻEK

RADŁÓWKA

RADOM

RADZIKI DUŻE

RADZYŃ CHEŁMIŃSKI

RAJSKO

RAKOWICE WIELKIE

RATNO DOLNE

RAWA MAZOWIECKA

RESKO

ROGÓW OPOLSKI

RYBNICA

RYBNICA LEŚNA

RYCZÓW

RYDZYNA

RZĄSINY

SANDOMIERZ

SIEDLĘCIN

SIEDLISKO

SIERADZ

SIEWIERZ

SMOLEŃ

SOBKÓW

SOBOTA

SOCHACZEW

SOSNOWIEC

SREBRNA GÓRA

STARA KAMIENICA

STARE DRAWSKO

STRZELCE OPOLSKIE

SULEJÓW

SZAMOTUŁY

SZCZECIN

SZTUM

SZYDŁÓW

SZYMBARK

ŚWIDWIN

ŚWIEBODZIN

ŚWIECIE n.WISŁĄ

ŚWIECIE k.LEŚNEJ

ŚWINY

TORUŃ

TORUŃ z.DYBÓW

TUCZNO

TYNIEC

UDÓRZ

UJAZD k.TOMASZOWA

UJAZD KRZYŻTOPÓR

UNIEJÓW

URAZ

WAŁBRZYCH z.KSIĄŻ

WAŁBRZYCH z.STARY KSIĄŻ

WAŁBRZYCH z.NOWY DWÓR

WARSZAWA z.KRÓLEWSKI

WARSZAWA z.UJAZDOWSKI

WĄBRZEŹNO

WENECJA

WĘGORZEWO

WIELICZKA

WIELKA WIEŚ

WIERZBNA

WITKÓW

WLEŃ

WOJNOWICE

WOJSŁAWICE

WROCŁAW

WROCŁAW LEŚNICA

WYSZYNA

ZAGÓRZE ŚLĄSKIE

ZĄBKOWICE ŚLĄSKIE

ZBĄSZYŃ

ZŁOTORIA k.TORUNIA

ŹRÓDŁA

ŻAGAŃ

ŻARY

ŻELAZNO

ŻMIGRÓD


IMG BORDER=1 style=

ZAMEK JOANNITÓW W ŁAGOWIE



ołożony na wąskim przesmyku między dwoma jeziorami Łagów od dawien dawna pełnił funkcje strategiczne na styku granic Wielkopolski, Pomorza, Brandenburgii i Śląska. W X wieku wraz z Ziemią Lubuską obszar ten należał do Polski, następnie wchodził w skład dzielnicy śląskiej, by w połowie XIII stulecia przejść w ręce margrabiów niemieckich. Pierwsza zachowana wzmianka na temat drewnianego grodu castrum Lagowe pochodzi z roku 1299 i informuje o przekazaniu go w lenno braciom Albertowi oraz Henrykowi von Klepzig, przy czym gród ów znajdować się mógł w miejscu obecnego zamku albo na Sokolej Górze, usytuowanej nad brzegiem jeziora Trześniewskiego. W 1347 obarczony długami margrabia Ludwik oddał w zastaw za 400 grzywien srebra hus Lagowe zakonowi Joannitów, który płacąc 100 grzywien margrabiemu i 300 jego wierzycielowi, Ludwikowi von Bahern, podpisał 3-letnią umowę dzierżawy, zamienioną w 1350 na akt własności z prawem budowy murowanej warowni. Organizatorem nowej komturii, obejmującej poza Łagowem miasto Sulęcin i około dwudziestu wsi, był Herman von Werberg. Komandorię łagowską charakteryzowało silne powiązanie polityczne z panami brandenburskimi, w imieniu margrabiów rycerze zakonni nierzadko sprawowali pieczę nad kupcami konwojując ich na szlaku handlowym prowadzącym z Wielkopolski na ziemie niemieckie. Wkrótce po zasiedleniu Łagowa lub najpóźniej w latach 70-ych XIV wieku rozpoczęli oni murowanie warownego zamku w pierwotnej formie czworoboku muru z potężnym domem mieszkalnym i kwadratową przysadzistą wieżą.


IMG BORDER=1 style=

BRAMA MARCHIJSKA I BASZTA ZAMKOWA, DWA WSPANIAŁE SYMBOLE ŁAGOWA


omimo położenia w niezwykle trudnym geopolitycznie regionie zamek w całym okresie istnienia oblegany był ledwie jeden raz, w dodatku nieskutecznie - w toku działań wojny trzydziestoletniej miasto zajęły oddziały szwedzkie gen. Lilienhocka i to one w 1640 roku odparły ów nieudany atak nacierających legionów brandenburskich dowodzonych przez płk. Goldackera. Joannici od ponad wieku byli już wtedy zakonem ewangelickim, mogli więc wstępować w związki małżeńskie, co groziło rozpadem znacznych majątków zakonnych. Pierwszym komturem Łagowa, który ożenił się, był Andreas von Schlieben, zmarły w 1571 roku i pochowany w miejscowym kościele (dziś jego duch straszy na zamku). Wbrew niepokojom jednak będący pod protektoratem świeckiej władzy margrabiego silni gospodarczo i militarnie zakonnicy stopniowo rozbudowywali obronną rezydencję, wzmocnili również miasto, otaczając je murami obronnymi. Znaczny rozwój miejscowości przyniosły pierwsze lata XVIII stulecia, gdy komturem został margrabia Christian Ludwik Hohenzollern (1705-35). Z jego inicjatywy zbudowano kościół, sam Łagów natomiast otrzymał duże przywileje miejskie z prawem do pobierania akcyzy i organizacji trzech jarmarków w ciągu roku; wówczas też rozpoczęły się przekształcenia, które w przyszłości miały ze skromnego miasteczka stworzyć atrakcyjny kurort. W 1810 roku za czasów urzędu landgrafa Fryderyka von Hessen-Philippstahl zakon joannitów w Prusach został skasowany na mocy edyktu Fryderyka Wilhelma III, a jego dobra przejęte przez państwo. Siedem lat później król podarował warownię z posiadłością, obejmującą park, ogród zoologiczny i sześć majątków, swojemu adiutantowi i odtąd aż do końca II wojny światowej znajdowała się ona w rękach prywatnych - ostatnim gospodarzem była tutaj rodzina von Puckler. Po wojnie zaniedbaną budowlą administrowało Stowarzyszenie Historyków Sztuki, następnie Towarzystwo Muzyczne im. Wieniawskiego, a po prowadzonym w latach 1966-1971 remoncie - Ośrodek Sportu i Turystyki, który urządził w niej hotel dla turystów dewizowych.




ZAMEK NA PRZEDWOJENNYCH POCZTÓWKACH



KIM BYLI JOANNICI?

Zakon rycerzy joannitów, którego tytularna współczesna nazwa brzmi: Suwerenny Rycerski Zakon Szpitalników Św. Jana z Jerozolimy, z Rodos i z Malty powstał w roku 1083* na bazie jerozolimskiego szpitala pw. św. Jana Chrzciciela ufundowanego przez kupców z włoskiego państewka Amalfi. Zgodnie z regułą zatwierdzoną przez papieża Paschalisa II zakon ten miał realizować dwie podstawowe funkcje: prowadzić skuteczną obronę chrześcijan wobec muzułmanów oraz nieść pomoc chorym lub rannym pielgrzymom przybywającym do Ziemi Świętej. Oprócz działalności militarnej i medycznej szpitalnicy rozwinęli na Wschodzie handel, sadownictwo, organizację portów, uprawę winorośli - zasadniczym elementem ich działań była żegluga morska, w której okazali się mistrzami. W odróżnieniu od krzyżaków, zakon miał charakter międzynarodowy, przyjmowano doń szlachetnie urodzonych rycerzy katolickich bez względu na narodowość. Bracia wstępując w szeregi zakonne ślubowali czystość, ubóstwo i posłuszeństwo; odtąd nosili czarny habit oraz czarny płaszcz z ośmiorożnym białym krzyżem, które na czas walki zamieniali na zbroję pokrytą czerwoną tuniką z białym krzyżem.

Po ustanowieniu Królestwa Jerozolimskiego szpitalnicy pełnili obowiązek strzeżenia bezpieczeństwa nowego państwa i w tym celu wybudowali sieć potężnych fortec na terenie Palestyny, wśród nich m.in. ogromną twierdzę-szpital Margat (późniejsza oficjalna stolica), Belvoir czy Bethgibelin. Najsłynniejszy i największy był jednak Krak de Chevaliers, podarowany joannitom przez hrabiego Trypolisu Rajmunda II w 1144 i później przez nich rozbudowany. Krak był jedyną twierdzą krzyżowców, która przez niemalże cały XIII wiek pozostawała w ich rękach, z tej też przyczyny nazywany był przez muzułmanów "kością w gardle islamu".


Krak de Chevaliers

Po klęsce Jerozolimy i upadku Państwa Jerozolimskiego w roku 1291 joannici przeprowadzili się wraz z templariuszami na Cypr, a po likwidacji zakonu templariuszy przejęli część ich majątku. W roku 1308 najechali i zdobyli należącą do cesarza bizantyjskiego wyspę Rodos, która odtąd była ich nową stolicą. Wyjechali stamtąd po roku 1522 uchodząc przed potęgą Sulejmana II. Przez kilka kolejnych lat zakon tułał się po różnych krajach Europy, wreszcie w 1530 roku cesarz niemiecki Karol V pozwolił osiedlić się joannitom na Malcie, gdzie zbudowali port oraz warownię, skąd kontynuowali militarną misję nękania okrętów otomańskich. W roku 1566 rozpoczęli budowę miasta, mającego stać się nową stolicą zakonu - na cześć wielkiego mistrza Jeana de la Valette miasto to otrzymało nazwę La Valetta.

Na Malcie zakon rezydował bezpiecznie do okresu wojen napoleońskich, kiedy na skutek interwencji wojsk francuskich stracił większość komandorii i niemal całkowicie podupadł. Jego struktury zaczęły odradzać się w połowie XIX wieku jako nieformalne, często niezależne od siebie zgromadzenia świeckie (wielkim mistrzem był m.in. car Rosji Paweł I), zajmujące się działalnością charytatywną i szpitalniczą, niosąc pomoc w czasie klęsk żywiołowych i wojen światowych. Współcześnie Zakon Maltański liczy ok. 10,000 szlachetnie urodzonych członków, stanowiąc suwerenne państwo wydaje własne paszporty, bije monety, emituje znaczki pocztowe. Na jego czele stoi Szkot, wielki mistrz Andrew Bertie.


Rodos

Na ziemie polskie joannici przybyli w XII stuleciu na zaproszenie księcia Henryka Sandomierskiego, zakładając komandorie w Zagościu, Poznaniu, Bardzie oraz Strzegomiu, później również na Pomorzu i w Ziemi Lubuskiej. Szpitalnicy posiadali zamki m.in. w Łagowie, Chwarszczanach i w Starym Drawsku. Obecnie do struktur zakonnych należy około 450 obywateli naszego kraju.
(*) data umowna




WNĘTRZA ZAMKU NA FOTOGRAFIACH Z LAT 30. XX WIEKU



arownia wybudowana została z cegły, na planie zbliżonym do trapezu o wymiarach 33x34 metry. Początkowo jej układ przestrzenny obejmował umiejscowiony w zachodniej części dziedzińca dwupiętrowy dom mieszkalny i wzniesiona na planie kwadratu o boku 8,5 metra, dalej przechodząca w walec wieża flankująca wkomponowaną we wschodnią kurtynę bramę wjazdową. Cztery jej kondygnacje zajmowały: 14-metrowej głębokości loch więzienny, cela straży, strzelnice z latryną oraz osłonięty blankami pokład strzelecko-obserwacyjny. W pałacu oprócz pomieszczeń mieszkalnych od południa znajdował się nakryty sklepieniem krzyżowo-żebrowym trzyprzęsłowy refektarz, a od północy kaplica. W 2. połowie XIV albo w XV stulecia powstał zewnętrzny ceglany obwód o wymiarach 70x70 i wysokości 9 metrów. Mur ten obok funkcji obronnej służył także jako konstrukcja oporowa dla sztucznie usypanego wzniesienia zamkowego. W XVI wieku zbudowano basztę bramną, podwyższono wieżę, a od północy i zachodu obwodu zewnętrznego, pośrodku jego kurtyn wzniesiono dwie półkoliste basteje. Pod koniec stulecia dostawiono skrzydło północne, a w drugiej połowie wieku XVII dom południowy. W XVIII stuleciu rezydencję przebudowano w stylu barokowym.


PLAN ZAMKU ŚREDNIOWIECZNEGO:
1. PAŁAC MIESZKALNY, 2. WIEŻA GOTYCKA, 3. PRZEJAZD BRAMNY



adbany zamek pełni obecnie funkcje komercyjne i nie jest udostępniany do zwiedzania. Mieści się w nim hotel o wysokim standardzie, restauracja i centrum konferencyjne. W sezonie turystom udostępniana jest wieża, z której rozciąga się urzekająca panorama lubuskiego krajobrazu. Miłośnikom X muzy Łagów zapewne kojarzy się z organizowanym w przyzamkowym parku przeglądem filmów fabularnych - Lubuskim Latem Filmowym, a żołnierzom - z położonym nieopodal poligonem w Wędrzynie.


Zamek Joannitów
ul. Kościuszki 3
66-220 Łagów
tel. 68 381 40 33
e-mail: recepcja(at)zamek-lagow.com



IMG  BORDER=1 style= IMG  BORDER=1 style=

W DRODZE NA WIEŻĘ



iasteczko położone jest na przesmyku jezior Łagowskiego i Ciecz, mniej więcej w połowie drogi pomiędzy Gorzowem Wielkopolskim a Zieloną Górą, w pobliżu trasy E-30 Poznań-Świecko-Berlin. Do Łagowa docierają autobusy z Zielonej Góry, lecz kursują one zaledwie kilka razy dziennie. W sezonie jest tutaj tłoczno, a darmowe parkingi, jeśli w ogóle istnieją, są wiecznie zajęte. Warto więc oszczędzić sobie nerwów i zakotwiczyć na niedrogim placyku przy zbiegu ulic Kościuszki Zamkowej. (2014, fotografie z 2008)





1. B. Guerquin: Zamki w Polsce, Arkady 1984
2. C. Gravett: Zamki świata, Elipsa 2001
3. I. T. Kaczyńscy: Zamki w Polsce środkowej i północnej, Muza SA 1999
4. L. Kajzer, J. Salm, S. Kołodziejski: Leksykon zamków w Polsce, Arkady 2001


IMG  BORDER=1 style= IMG  BORDER=1 style=

IMG  BORDER=1 style= IMG  BORDER=1 style=

WIDOK Z WIEŻY NA BRAMĘ POLSKĄ, DZIEDZINIEC I JEZIORO, NA GÓRZE PO PRAWEJ SKRZYDŁO POŁUDNIOWE ZAMKU



Świebodzin - relikty zamku książęcego XIII-XIVw., 21 km
Międzyrzecz - ruina zamku królewskiego XIVw., 26 km



Warto zobaczyć również


IMG

Na wschód od zamku neoklasyczny kościół św. Jana Chrzciciela z 1726 roku, rozbudowany o wieżę i transept w roku 1887. Na wyposażeniu płyty nagrobne, m.in. szesnastowieczne nagrobki komandora von Schleibena i jego syna.

IMG

Obok zamku maleńki park bukowy z zabytkowym drzewostanem, założony w XVIII stuleciu. Park sąsiaduje z Jeziorem Ciecz, na którym znajduje się pomost, gdzie można wypożyczyć rowery wodne.

IMG

Nieopodal Brama Marchijska zwana też czasem Niemiecką - jedna z dwóch średniowiecznych bram miejskich zamykających długi na 120 metrów ciąg z zabytkowymi domami. Pochodzi z XVI wieku, w dolnej części ceglana, w górnej szachulcowa. Obecnie mieszczą się tutaj pokoje gościnne.

IMG

W południowej części historycznej zabudowy Brama Polska zwana również Poznańską. Zbudowana z cegieł w XV wieku. Pod Bramą Polską - podobnie jak w przypadku Bramy Marchijskiej - wykuto wąski przejazd, w którym ruch sterowany jest sygnalizacją świetlną.



STRONA GŁÓWNA