FRAGMENT POŁUDNIOWEGO MURU PODZAMCZA

POZOSTAŁOŚCI ZAMKU GÓRNEGO

owstanie kamiennej budowli przypisuje się powszechnie inicjatywie księcia świdnicko-jaworskiego Bolka II Małego (w pierwszej połowie XIV wieku). Po raz pierwszy zamek wzmiankowany był w roku 1364. Po śmierci Bolka należał do wdowy po nim Agnieszki; potem przeszedł w ręce królów czeskich, by wkrótce stać się własnością rodów śląskich. W latach 1402-17 został rozbudowany. Po Janie z Libenthalu i jego synach osiedlili się tu w 1434 roku Czetrycowie (Czettritz), potem Zedlitzowie, znów Czetrycowie, Jan Fabian Czirnhaus i po raz kolejny Czetrycowie, którym warownia służyła za siedzibę do końca XVI wieku. W burzliwym okresie wojen husyckich (pierwsza połowa XV stulecia) twierdza była kilkakrotnie i zawsze bezskutecznie oblegana, a w roku 1471 stanowiła ważny punkt oporu czeskiego króla Władysława Jagiellończyka w jego konflikcie z królem Węgier Marcinem Korwinem. Na początku XVI wieku należący do Czetryców obiekt rozbudowano o przystosowane do obrony artyleryjskiej podzamcze i nadano mu cechy renesansu. Po spowodowanym uderzeniem pioruna pożarze w 1581 roku nie został on odbudowany, a jego rolę przejął pałac, wzniesiony przez wspomnianych Czetryców u stóp zamkowego wzgórza. Opuszczoną warownię fortyfikowano jeszcze z okazji wojny trzydziestoletniej w celu obrony właścicieli pałacu przed korzystającymi z dobrodziejstw wojennej anarchii zbrojnymi bandami. Później zamek nie był już wykorzystywany i z czasem popadł w całkowitą ruinę.

budowana na wysokim, stromym wzniesieniu twierdza stanowiła podporządkowane warunkom terenowym wrzecionowate (około 140 metrów) założenie. W jej skład wchodził XIV-wieczny zamek górny oraz powstałe dwieście lat później podzamcze. Zamek górny miał formę wydłużonego, lekko załamanego prostokąta, oddzielonego od zachodu wykutą w skale suchą fosą. Składał się z murów obwodowych, prostokątnego domu (o wymiarach ok. 10x5 metrów) w narożniku północno-zachodnim, drugiego wydłużonego domu przy murze północnym i lekko wysuniętej poza lico murów wieży. Pierwotną bramę ulokowano prawdopodobnie w zachodniej partii zespołu obronnego, w fosie zaś umieszczono cysternę na wodę. Od zachodu usytuowano zbliżone kształtem do trapezu podzamcze. Dłuższe odcinki jego murów wzmocniono w środkowych partiach: od północy półcylindryczną basteją, a od południa angułem (dziobkiem). Podczas wojny trzydziestoletniej twierdza otrzymała fortyfikacje bastionowe.

PLAN RUIN ZAMKU NOWY DWÓR:
1. BUDYNKI MIESZKALNE NA ZAMKU GÓRNYM, 2. PODZAMCZE, 3. SUCHA FOSA,
4. GOTYCKA BRAMA WJAZDOWA, 5. BASTEJA, 6. ANGUŁ, 7. SCHODY

alownicze, choć dziś już niezbyt czytelne pozostałości średniowiecznej warowni znajdują się w południowej części miasta, na bardzo stromym, porośniętym lasem wzniesieniu, zwanym obecnie Górą Zamkową (620 m n.p.m). Do naszych czasów zachował się charakterystyczny gotycki portal bramny, fragmenty murów obwodowych oraz fundamenty budynków mieszkalnych. Ruiny położone są nieopodal dworca kolejowego Wałbrzych Główny, ok. 20-30 minut drogi szlakiem turystycznym nieznanej mi barwy. Dość trudno jest tutaj bezbłędnie trafić, dlatego zalecam kupno planu miasta lub chociażby skorzystanie z mapy, wywieszonej w hallu budynku dworcowego (mało dokładnej). Wstęp na teren zamkowy bezpłatny. (mapa) (2002)

FRAGMENT BUDYNKU MIESZKALNEGO

GOTYCKI PORTAL BRAMNY W ZACHODNIEJ
CZĘŚCI PODZAMCZA

Wałbrzych - zamek XVIIw., przebudowany, ok. 5 km
Rybnica Leśna - ruina książęcego zamku Radosno, ok. 8 km
Grzmiąca - pozostałości zamku książęcego Rogowiec XIIIw., ok. 10 km
Grzędy - pozostałości zamku Konradów XIVw., ok. 13 km
Wałbrzych - zamek Książ, ok. 14 km
Wałbrzych - ruina zamku Stary Książ XIII/XIVw., przekształcona w tzw. sztuczne ruiny, ok. 14 km
Zagórze Śląskie - ruina książęcego zamku Grodno, ok. 15 km
Czarny Bór - ruina zamku książęcego XIVw., ok. 16 km