STRONA GŁÓWNA

ZA GRANICĄ

MINIGALERIA

MAPKI

KSIĘGA GOŚCI

LITERATURA

KONTAKT
BARANÓW SANDOMIERSKI

BARCIANY

BARDO ŚLĄSKIE

BĄKOWA GÓRA

BESIEKIERY

BĘDZIN

BIERUTÓW

BIESTRZYKÓW

BOBOLICE

BOBROWNIKI

BODZENTYN

BOLESTRASZYCE

BOLKÓW

BORYSŁAWICE ZAMKOWE

BROCHÓW

BRODNICA

BRZEG

BUKOWIEC

BYDLIN

BYSTRZYCA KŁODZKA

CHĘCINY

CHOJNICA

CHOJNIK

CIECHANÓW

CIESZÓW

CIESZYN

CZARNY BÓR

CZERNA

CZERNINA

CZERSK

CZĘSTOCHOWA

CZOCHA

CZORSZTYN

DĄBRÓWNO

DRZEWICA

DZIAŁDOWO

DZIERZGOŃ

FREDROPOL (KORMANICE)

GDAŃSK

GIŻYCKO

GLIWICE

GŁOGÓW

GNIEW

GNIEWOSZÓW Z.SZCZERBA

GOLUB-DOBRZYŃ

GOŁAŃCZ

GOLCZEWO

GOŁUCHÓW

GOŚCISZÓW

GÓRA

GRODZIEC

GRÓDEK

GRUDZIĄDZ

GRZĘDY

GRZMIĄCA z.ROGOWIEC

INOWŁÓDZ

JANOWICE WIELKIE z.BOLCZÓW

JANOWIEC

JAWOR

JEZIORO GÓRECKIE

KAMIENIEC ZĄBKOWICKI

KAMIENNA GÓRA

KARPNIKI

KAZIMIERZ DOLNY

KĘTRZYN

KĘTRZYN - KOŚCIÓŁ

KIELCE

KLICZKÓW

KŁODZKO

KOŁO

KONARY

KONIN-GOSŁAWICE

KORZKIEW

KOWALEWO POMORSKIE

KOŹMIN WLKP.

KÓRNIK

KRAKÓW

KRAPKOWICE

KRAPKOWICE - OTMĘT

KRASICZYN

KRĘPCEWO

KRUSZWICA

KRZYŻNA GÓRA

KRZYŻTOPÓR

KSIĄŻ WIELKI

KUROZWĘKI

KWIDZYN

LEGNICA

LIDZBARK WARMIŃSKI

LIPA

LUBIN

LUTOMIERSK

ŁAGÓW

ŁĘCZYCA

ŁOWICZ

MAJKOWICE

MALBORK

MAŁA NIESZAWKA

MIĘDZYLESIE

MIĘDZYRZECZ

MIRÓW

MOKRSKO

MOSZNA

MSTÓW

MUSZYNA

MYŚLENICE

NAMYSŁÓW

NIEDZICA

NIDZICA

NIEMCZA

NIEPOŁOMICE

NOWY SĄCZ

NOWY WIŚNICZ

ODRZYKOŃ

OGRODZIENIEC (PODZAMCZE)

OJCÓW

OLEŚNICA

OLSZTYN (JURA)

OLSZTYN (WARMIA)

OLSZTYNEK

OŁAWA

OŁDRZYCHOWICE KŁODZKIE

OPOCZNO

OPOLE GÓRKA

OPOLE OSTRÓWEK

OPORÓW

OSSOLIN

OSTRĘŻNIK

OSTRÓDA

OSTRÓW LEDNICKI

OTMUCHÓW

PABIANICE

PANKÓW

PASTUCHÓW

PIESKOWA SKAŁA

PIOTRKÓW TRYBUNALSKI

PIOTRKÓW-BYKI

PIOTROWICE ŚWIDNICKIE

PŁAKOWICE

PŁOCK

PŁONINA

PŁOTY

PODZAMCZE z.OGRODZIENIEC

PODZAMCZE PIEKOSZOWSKIE

POKRZYWNO

POŁCZYN-ZDRÓJ

POZNAŃ

PRABUTY

PROCHOWICE

PROSZÓWKA z.GRYF

PRZEMYŚL

PRZEWODZISZOWICE

PSZCZYNA

PYZDRY

RABSZTYN

RACIĄŻEK

RADŁÓWKA

RADOM

RADZIKI DUŻE

RADZYŃ CHEŁMIŃSKI

RAJSKO

RAKOWICE WIELKIE

RATNO DOLNE

RAWA MAZOWIECKA

RESKO

ROGÓW OPOLSKI

ROŻNÓW ZAMEK DOLNY

ROŻNÓW ZAMEK GÓRNY

RYBNICA

RYBNICA LEŚNA

RYCZÓW

RYDZYNA

RYTWIANY

RZĄSINY

SANDOMIERZ

SANOK

SIEDLĘCIN

SIEDLISKO

SIERADZ

SIERAKÓW

SIEWIERZ

SMOLEŃ

SOBKÓW

SOBOTA

SOCHACZEW

SOSNOWIEC

SREBRNA GÓRA

STARA KAMIENICA

STARE DRAWSKO

STARY SĄCZ

STRZELCE OPOLSKIE

SULEJÓW

SZAMOTUŁY

SZCZECIN

SZTUM

SZUBIN

SZYDŁÓW

SZYMBARK

ŚCINAWKA GÓRNA

ŚWIDWIN

ŚWIEBODZIN

ŚWIECIE n.WISŁĄ

ŚWIECIE k.LEŚNEJ

ŚWINY

TORUŃ

TORUŃ z.DYBÓW

TUCZNO

TYNIEC

UDÓRZ

UJAZD k.TOMASZOWA

UJAZD KRZYŻTOPÓR

UNIEJÓW

URAZ

WAŁBRZYCH z.KSIĄŻ

WAŁBRZYCH z.STARY KSIĄŻ

WAŁBRZYCH z.NOWY DWÓR

WARSZAWA z.KRÓLEWSKI

WARSZAWA z.UJAZDOWSKI

WĄBRZEŹNO

WENECJA

WĘGIERKA

WĘGORZEWO

WIELICZKA

WIELKA WIEŚ

WIERZBNA

WITKÓW

WLEŃ

WOJNOWICE

WOJSŁAWICE

WROCŁAW

WROCŁAW LEŚNICA

WYSZYNA

ZAGÓRZ

ZAGÓRZE ŚLĄSKIE

ZAŁUŻ

ZĄBKOWICE ŚLĄSKIE

ZBĄSZYŃ

ZŁOTORIA k.TORUNIA

ŹRÓDŁA

ŻAGAŃ

ŻARY

ŻELAZNO

ŻMIGRÓD


IMG BORDER=1 style=

ZAMEK W OLEŚNICY, WIDOK OD POŁUDNIOWEGO ZACHODU



u­ro­wa­na sie­dzi­ba ksią­żąt o­leś­nic­kich zbu­do­wa­na zos­ta­ła praw­do­po­dob­nie w la­tach dwu­dzies­tych XIV wie­ku z ini­cja­ty­wy księ­cia Kon­ra­da I Na­mys­łow­skie­go, któ­ry po ob­ję­ciu wła­dzy w księs­twie po­sta­no­wił za­miesz­kać w re­zy­den­cji god­nej je­go o­so­bis­tych am­bi­cji i po­zy­cji rzą­dzo­ne­go przez nie­go mło­de­go pań­stew­ka. Am­bi­cje miał zresz­tą Kon­rad wiel­kie, pra­gnął bo­wiem o­trzy­mać ko­ro­nę kró­lew­ską, o czym świad­czyć mo­że na­pis na je­go pie­czę­ci: Kon­rad z łas­ki Bo­ga dzie­dzic Kró­les­twa Pol­skie­go, ksią­żę ślą­ski i pan na Oleś­ni­cy. Pra­ce bu­do­wla­ne przy zam­ku trwa­ły o­ko­ło de­ka­dy i opar­te by­ły w głów­nej mie­rze na przek­ształ­ce­niu do­tych­czas ist­nie­ją­ce­go w tym miej­scu XIII-wiecz­ne­go oś­rod­ka kasz­te­lań­skie­go w oto­czo­ny mu­ra­mi ob­ron­ny­mi ce­gla­ny zes­pół z ele­men­tem do­mi­nu­ją­cym w pos­ta­ci wy­so­kiej cy­lin­drycz­nej wie­ży - na­le­ży przy tym wspom­nieć, że wie­ża ta pow­sta­ła znacz­nie wcześ­niej, bo za­pew­ne w pierw­szej po­ło­wie XIII stu­le­cia, słu­żąc pier­wot­nie ja­ko os­ta­tecz­ny punkt o­bro­ny wspom­nia­ne­go gro­du. Po­cząt­ko­wy ok­res funk­cjo­no­wa­nia wa­row­ni zwią­za­ny był z rzą­da­mi Pias­tów o­leś­nic­kich, któ­rzy miesz­ka­li tu­taj do ro­ku 1492. Po­dob­nie jak Kon­rad I, wie­lu z nich u­trzy­my­wa­ło za­przy­jaź­nio­ne kon­tak­ty z kró­les­twem pol­skim i je­go dwo­rem: Kon­rad II poś­red­ni­czył w ne­go­cja­cjach Ja­gieł­ły z Krzy­ża­ka­mi, Kon­rad V był w mło­doś­ci pa­ziem na je­go dwo­rze, na­to­miast Kon­rad IX Czar­ny przez mał­żeń­stwo z cór­ką Sie­mo­wi­ta miał swój zasz­czyt­ny współ­udział w de­san­cie pol­skich ge­nów na zie­mie śląs­kie.


ZAMEK NA SZTYCHU M. MERIANA, TOPOGRAPHIA BOHEMIAE, MORAVIAE ET SILESIAE 1650


1492 zmarł ostat­­ni Piast oleś­nicki Kon­rad Bia­ły. W re­zul­ta­cie księs­two przesz­ło pod za­rząd kró­la czes­kie­go Wła­dys­ła­wa Ja­giel­loń­czy­ka, któ­ry prze­ka­zał je za do­bra Po­dieb­ra­dy o­raz pięć ty­się­cy kop gro­szy pras­kich księ­ciu zię­bic­kie­mu Hen­ry­ko­wi I wy­wo­dzą­ce­mu się z kró­lew­skie­go ro­du Po­die­bra­do­wi­czów. Hen­ryk zbyt dłu­go so­bie jed­nak w Oleś­ni­cy nie po­miesz­kał, bo­wiem po trzech la­tach u­marł i je­go nas­tęp­cą zos­tał syn Je­rzy. Je­rze­mu u­da­ło się prze­żyć za­led­wie rok dłu­żej, a że nie miał on męs­kich po­tom­ków, wła­dzę po nim ob­jął brat Ka­rol I za­pa­mię­ta­ny prze­de wszyst­kim ze wspa­nia­łej prze­bu­do­wy re­zy­den­cji w Ząb­ko­wi­cach Śląs­kich, gdzie prze­niósł się wraz z ro­dzi­ną w ro­ku 1522. Syn Ka­ro­la Jan Po­dieb­rad o­że­nił się w 1536 ro­ku z bo­ga­tą cór­ką kasz­te­la­na kra­kow­skie­go i być mo­że po­tęż­ny zast­rzyk fi­nan­so­wy u­zys­ka­ny z po­sa­gu poz­wo­lił mu pod­jąć de­cyz­ję o mo­der­ni­za­cji przes­ta­rza­łej i moc­no już nie­wy­god­nej go­tyc­kiej wa­row­ni. Roz­po­czę­te w 1542 i trwa­ją­ce 20 lat pra­ce po­le­ga­ły na re­ne­san­so­wej prze­mia­nie ist­nie­ją­cych za­bu­do­wań miesz­kal­nych, bu­do­wie no­we­go pa­ła­cu z prze­jaz­dem bram­nym w for­mie bar­ba­ka­nu i pod­wyż­sze­niu wie­ży głów­nej. Nies­peł­na ćwierć wie­ku po ukoń­cze­niu tej in­wes­ty­cji bra­ta­nek Ja­na - ksią­żę Ka­rol II, wów­czas je­den z naj­po­tęż­niej­szych wład­ców śląs­kich, po­now­nie pod­jął pró­by ma­ją­ce na ce­lu przek­ształ­ce­nie ro­do­wej sie­dzi­by. Na pod­sta­wie wy­ko­na­nych przez ar­chi­tek­ta Ber­nar­da Niu­ro­na pro­jek­tów w la­tach 1585-1608 pow­sta­ły dwa ko­lej­ne skrzyd­ła i wów­czas za­mek na­brał kom­po­zy­cji, któ­ra nie uleg­ła za­sad­ni­czej zmia­nie aż do cza­sów współ­czes­nych. Roz­bu­do­wa­no też i umoc­nio­no funk­cję ob­ron­ną zes­po­łu po­przez utwo­rze­nie bas­tio­nów ze sta­no­wis­ka­mi ar­ty­le­ryj­ski­mi, choć przy­pusz­czal­nie in­wes­ty­cja ta nie zos­ta­ła zre­a­li­zo­wa­na do koń­ca.



WIDOK ZAMKU W POŁOWIE XVIII WIEKU NA RYCINACH F. B. WERNHERA, TOPOGRAFIA ŚLĄSKA 1744-68


1647 ro­ku os­tat­ni pa­nu­ją­cy z ro­dzi­ny Po­dieb­rad - Ka­rol Fry­de­ryk - tuż przed śmier­cią wy­dał swą cór­kę za księ­cia Syl­wiu­sza Nem­ro­da i od te­go cza­su aż do ro­ku 1792 Oleś­ni­ca sta­no­wi­ła włas­ność ro­dzi­ny Wir­ten­ber­gów. Przez ca­ły wiek XVII oca­la­ły z wo­jen­nych za­wi­ro­wań za­mek prze­szedł za­led­wie pa­rę drob­nych na­praw, ale już w ro­ku 1702 ksią­żę Krys­tian Ul­ryk do­ko­nał kil­ku is­tot­nych mo­der­ni­za­cji. Dla swej czwar­tej żo­ny Zo­fii Me­klen­bur­skiej ka­zał po­więk­szyć ot­wo­ry o­kien­ne w skrzyd­le wschod­nim, w jed­nej z sal wy­bu­do­wał sce­nę te­a­tral­ną, za­ło­żył też o­ran­że­rię i og­ród, w któ­rym ro­sły eg­zo­tycz­ne roś­li­ny, m.in. krze­wy ka­ka­o­we. Oko­ło ro­ku 1750 prze­pro­wa­dzo­no dal­sze dzia­ła­nia ma­ją­ce na ce­lu uś­wiet­nie­nie ro­do­wej re­zy­den­cji: res­tau­ro­wa­no kruż­gan­ki, od­no­wio­no zwień­cze­nie wie­ży, do­bu­do­wa­no iz­by miesz­kal­ne. W 1792 zmarł os­tat­ni ksią­żę oleś­nic­ki z li­ni wir­ten­ber­skiej Ka­rol Krys­tian po­zo­sta­wia­jąc cór­kę, któ­ra po wyj­ściu za mąż za Au­gus­ta Fry­de­ry­ka Brun­szwic­kie­go wnio­sła mu w po­sa­gu Oleś­ni­cę wraz z o­ko­licz­ny­mi do­bra­mi. No­wi gos­po­da­rze do­ko­na­li nie­wiel­kich mo­dy­fi­ka­cji w wys­tro­ju i fun­kcji zam­ko­wych wnętrz - skrzyd­ło po­łud­nio­we przez­na­czo­ne zos­ta­ło na po­ko­je księ­cia, za­chod­nie zaś na apar­ta­men­ty księż­nej. Część wschod­nia po­sia­da­ła cha­rak­ter ofic­jal­ny, mieś­ci­ły się w niej bo­wiem ar­chi­wa i po­ko­je goś­cin­ne. Na po­cząt­ku XIX wie­ku Brun­szwic­cy prze­pro­wa­dzi­li się do no­we­go pa­ła­cu w Szczod­rem i od­tąd za­mek był głów­nie miej­scem prze­by­wa­nia urzęd­ni­ków ksią­żę­cych, a brak na­le­ży­tej opie­ki ze stro­ny właś­ci­cie­li spra­wił, że nie kon­ser­wo­wa­ny z cza­sem pod­u­padł.


LITOGRAFIA T. BLATTERBAUERA Z 2. POŁOWY XIX WIEKU


ZAMEK NA POCZTÓWCE Z PRZEŁOMU XIX I XX STULECIA, NA PIERWSZYM PLANIE RUINA KOŚCIOŁA P.W. ŚW. JANA


XIX wie­ku Oleś­ni­ca sta­ła się len­nem mo­nar­chii prus­kiej, za pa­no­wa­nia któ­rej mia­ła miej­sce szcze­gó­ło­wa re­no­wa­cja re­zy­den­cji po­łą­czo­na z jej prze­bu­do­wą. Z za­mia­rem wy­ko­rzys­ta­nia zam­ku do za­miesz­ka­nia przez ro­dzi­nę Frie­dri­cha Wil­hel­ma w la­tach 1891-1905 pod kie­row­nic­twem ar­chi­tek­ta Jó­ze­fa Ma­asa prze­ku­to no­wa bra­mę wjaz­do­wą, wy­mie­nio­no hełm na wie­ży głów­nej, ro­ze­bra­no część kruż­gan­ków, od­no­wio­no zdo­bią­ce ścia­ny sgraf­fi­ta. Dla wy­go­dy no­wych lo­ka­to­rów w bu­dyn­kach za­ło­żo­no in­sta­la­cje elek­trycz­ne i cen­tral­ne ogrze­wa­nie, a w bez­poś­red­nim oto­cze­niu gma­chu uło­żo­no alej­ki, wy­bru­ko­wa­no rów­nież wszys­tkie ścież­ki. Po klęs­ce Nie­miec w 1918 i ab­dy­ka­cji ce­sa­rza w Oleś­ni­cy za­miesz­ka­ła żo­na nas­tęp­cy tro­nu ra­zem z dzieć­mi. Osiem lat póź­niej do­bra oleś­nic­kie prze­ka­za­ne zos­ta­ły na włas­ność ro­dzi­ny von Ho­hen­zol­lern i od te­go czasu do koń­ca II woj­ny świa­to­wej za­mek peł­nił funk­cję let­niej re­zy­den­cji (za­miesz­ka­łe­go na sta­łe w Pocz­da­mie) by­łe­go ce­sa­rza oraz je­go fa­mil­ii. Pod ko­niec dzia­łań wo­jen­nych zi­mą 1945 ro­ku obiekt opus­to­szał. W stra­chu przed zbli­ża­ją­cym się fron­tem miesz­kań­cy wy­je­cha­li wgłąb Nie­miec - przy­pusz­czal­nie do Drez­na - za­bie­ra­jąc ze so­bą naj­cen­niej­szą część wy­po­sa­że­nia. Pod­czas to­czo­nych w mieś­cie walk gmach zam­ko­wy szczęś­li­wie oca­lał i tuż po wyz­wo­le­niu przez­na­czo­no go na miej­sce in­ter­no­wa­nia włos­kich i wę­gier­skich jeń­ców wo­jen­nych. W la­tach 1945-46 bu­dow­lę wy­ko­rzys­ty­wał od­dział ra­dziec­kie­go Mię­dzy­na­ro­do­we­go Czer­wo­ne­go Krzy­ża zaj­mu­ją­ce­go się zbiór­ką i przy­go­to­wa­nia­mi do tran­spor­tu alian­ckich jeń­ców wo­jen­nych i pra­cow­ni­ków przy­mu­so­wych z te­re­nów ZSRR. Po­mię­dzy 1950 a 1953 mia­ło tu swo­ją sie­dzi­bę Te­chni­kum Bu­do­wla­ne z in­ter­na­tem. Później część po­miesz­czeń przez­na­czo­no na ma­ga­zy­ny i miesz­ka­nia, część jed­nak nie by­ła wy­ko­rzys­ty­wa­na w ogó­le i poz­ba­wio­na gos­po­da­rza uleg­ła szyb­kiej de­ka­pi­ta­li­za­cji. De­cyz­ja z 1971 ro­ku o ut­wo­rze­niu w zam­ku Cen­tral­nej Szko­ły In­struk­to­rów Zu­cho­wych ZHP o­ka­za­ła się dla nie­go zba­wien­ną, bo­wiem wią­za­ły się z nią sze­ro­ko za­kro­jo­ne pra­ce re­no­wa­cyj­ne - w nas­tęp­nych la­tach wzmoc­nio­no stro­py, od­grzy­bio­no i na­pra­wio­no sta­re mu­ry, wy­mie­nio­no część in­sta­la­cji, wy­re­mon­to­wa­no da­chy. Obok szko­ły funk­cjo­no­wa­ło tu­taj mu­ze­um, bę­dą­ce fil­ią Mu­ze­um Ar­che­o­lo­gicz­ne­go we Wroc­ła­wiu, jed­nak z po­cząt­kiem lat 90. pla­ców­ki te zam­knię­to i gmach znów opus­to­szał. Os­ta­tecz­nie w 1993 za­mek po­wie­rzo­no Ochot­ni­cze­mu Huf­co­wi Pra­cy.


DZIEDZINIEC ZAMKU OLEŚNICKIEGO, FOTOGRAFIA Z LAT 20. XX WIEKU



red­nio­wiecz­ną wa­row­nię wznie­sio­no z ce­gły na ka­mien­nym fun­da­men­cie, jej plan o­pie­ra­jąc na nie­re­gu­lar­nym czwo­ro­bo­ku, co wią­zać się mo­gło z roz­mie­szcze­niem e­le­men­tów o­bron­nych w funk­cjo­nu­ją­cym tu­taj wcześ­niej gro­dzie. Dwu­kon­dyg­na­cyj­ne głów­ne skrzy­dło miesz­kal­ne (pa­łac ksią­żę­cy) za­ło­żo­no na pla­nie wy­dłu­żo­ne­go pros­to­ką­ta o lek­ko ścię­tym bo­ku pół­noc­nym i wy­mia­rach 45x14 me­trów. Dom po­sia­dał 11 izb miesz­kal­nych, w tym część skle­pio­nych, a gru­bość je­go mu­rów wy­no­si­ła 3 met­ry od zew­nątrz i 2 met­ry od stro­ny dzie­dziń­ca. W obrę­bie ob­wa­ro­wań o­prócz pa­ła­cu znaj­do­wał się jesz­cze co naj­mniej je­den mu­ro­wa­ny bu­dy­nek - przy­le­gał on do czwo­ro­kąt­nej wie­ży i przy­pusz­czal­nie mieś­ci­ła się w nim iz­ba ksią­żę­ce­go pi­sa­rza. Po­zos­ta­łe za­bu­do­wa­nia na dzie­dziń­cu wy­ko­na­ne by­ły z drew­na. Po­cho­dzą­ca z okre­su kasz­te­lań­skie­go wie­ża liczyła 11 met­rów śred­ni­cy i oko­ło 20 met­rów wy­so­koś­ci. Sta­no­wi­ła o­na stra­te­gicz­ny e­le­ment o­bro­ny ak­tyw­nej zam­ku, do­god­ne miej­sce ob­ser­wa­cji, peł­ni­ła funk­cje ka­tow­skie i wię­zien­ne, a w trud­nych chwi­lach słu­ży­ła za miej­sce os­tat­niej o­bro­ny - azyl, w któ­rym o­blę­że­ni mo­gli przez dłuż­szy czas bro­nić się z na­dzie­ją na od­siecz. Skrzyd­ła miesz­kal­ne i gos­po­dar­cze wa­row­ni o­gra­ni­cza­ły czwo­ro­kąt­ny dzie­dzi­niec, zam­knię­ty z po­zos­ta­łych stron gru­by­mi na 2 i wy­so­ki­mi na 8-10 met­rów mu­ra­mi o­bron­ny­mi, z usy­tu­o­wa­nym od pół­noc­ne­go wscho­du prze­jaz­dem bram­nym. Ca­łe za­ło­że­nie li­czy­ło o­ko­ło 2000 met­rów kwa­dra­to­wych po­wierz­chni i by­ło o­to­czo­ne fo­są.


REKONSTRUKCJA ZAMKU ŚREDNIOWIECZNEGO WG M.PRZYŁĘCKIEGO


od­czas pro­wa­dzo­nej przez Ja­na Po­dieb­ra­da mo­der­ni­za­cji w la­tach 1542-62 prze­bu­do­wa­no głów­ny dom miesz­kal­ny, w któ­rym zmie­nio­no roz­kład po­miesz­czeń o­raz prze­ku­to ok­na z os­tro­łu­ko­wych go­tyc­kich na pros­to­kąt­ne. Na zew­nątrz sta­re­go zam­ku wznie­sio­no o­ka­za­ły czte­ro­kon­dyg­na­cyj­ny dom miesz­kal­ny, któ­ry no­sił mia­no zam­ku przed­nie­go, Pa­ła­cu Wdów lub Pa­ła­cu Goś­cin­ne­go. Jak łat­wo się do­myś­leć, je­go naz­wa zwią­za­na by­ła z fun­kcją, ja­ką peł­nił. Praw­do­po­dob­nie za­miesz­ki­wa­ły w nim bo­wiem ow­do­wia­łe żo­ny ksią­żąt: Ka­ro­la II - El­żbie­ta Mag­da­le­na, oraz Ka­ro­la Fry­de­ry­ka - Zo­fia Mag­da­le­na. Częś­ciej jed­nak pa­ła­cyk słu­żył za po­mie­szcze­nia goś­cin­ne, nie moż­na też wy­klu­czyć, że ksią­żę Jan ka­zał zbu­do­wać go dla sie­bie. Dom Wdów u­moc­nio­no przed­bra­miem o ce­chach bar­ba­ka­nu, któ­re po­sia­da­ło po­trój­ny sys­tem o­bro­ny: po­most bo­jo­wy, strzel­ni­ce na wy­so­koś­ci jezd­ni i przez­na­czo­ną do ochro­ny fo­sy ka­po­nie­rę. Po­wy­żej jezd­ni bar­ba­kan wy­po­sa­żo­ny był w po­mos­ty bo­jo­we z blan­ka­mi i ot­wo­ra­mi strzel­ni­czy­mi. Wraz z je­go pow­sta­niem zlik­wi­do­wa­no po­przed­ni wjazd do zam­ku z usy­tu­o­wa­nym w pół­noc­nej częś­ci fo­sy zwo­dzo­nym mos­tem. Pod­czas prac bu­dow­la­nych pod­wyż­szo­no też wie­żę głów­ną, któ­rą wzbo­ga­co­no o okto­go­nal­ną nad­bu­do­wę z oto­czo­ną ba­lus­tra­dą wi­do­ko­wą ga­le­ryj­ką.



PLAN ZAMKU WG K. BIMLERA - CIEMNYM KOLOREM OZNACZONO MURY ZAMKU ŚREDNIOWEICZNEGO


la­tach 1585-86 Ka­rol II po­sta­wił od fun­da­men­tów skrzy­dło wschod­nie za­ło­żo­ne na pla­nie re­gu­lar­ne­go pro­sto­ką­ta o wy­mia­rach 53x13 me­trów, któ­re cha­rak­te­ry­zo­wa­ły dwa po­zio­my piw­nic, zaś na pięt­rach za­pro­jek­to­wa­ne­go przez Ber­nar­da Niu­ro­na do­mu mieś­ci­ły się a­par­ta­men­ty miesz­kal­ne i sa­le re­pre­zen­ta­cyj­ne. Nies­peł­na 20 lat póź­niej do ist­nie­ją­cej za­bu­do­wy dos­ta­wio­no po­tęż­ne skrzy­dło po­łud­nio­we, przy czym w prze­ci­wień­stwie do wcześ­niej wznie­sio­ne­go do­mu wschod­nie­go, część po­łu­dnio­wa pow­sta­ła w ca­łoś­ci po wew­nętrz­nej stro­nie mu­ru kur­ty­no­we­go. Roz­bu­do­wa­no rów­nież Pa­łac Wdów po­więk­sza­jąc go o wy­god­ną klat­kę scho­do­wą, wy­bu­do­wa­no też prze­rzu­co­ny nad fo­są łącz­nik z koś­cio­łem zam­ko­wym o­raz no­wy dom łą­czą­cy Pa­łac Wdów z wie­żą zam­ku i je­go skrzyd­łem za­chod­nim. Do­sta­wio­ny do pa­ła­cu bar­ba­kan, przy­pusz­czal­nie ze wzglę­du na nie­wia­rę w je­go sku­tecz­ność, prze­ku­to na bra­mę bo­ga­to zdo­bio­ną sym­bo­la­mi her­bo­wy­mi Ślą­skich Pias­tów i Po­die­bra­dów. W tym sa­mym cza­sie pod­nie­sio­no rów­nież u­ro­dę i fun­kcjo­nal­ność dzie­dziń­ca wzbo­ga­ca­jąc go o dwa pię­tra o­bie­ga­ją­cych trzy skrzy­dła o­raz wie­żę kruż­gan­ków.



WSPÓŁCZESNY PLAN ZAMKU W OLEŚNICY



a­mek w Oleś­ni­cy nie­ste­ty le­piej pre­zen­tu­je się na po­cztów­kach i fol­de­rach re­kla­mo­wych niż w rze­czy­wis­toś­ci. Blis­ko trzy­dzies­to­let­nie tyn­ki gdzie­nieg­dzie już od­pa­da­ją, a w niż­szych par­tiach są po­baz­gra­ne przez grzdy­li o nie­wiel­kiej wraż­li­woś­ci na his­to­rycz­ne pięk­no. Obec­nie mieś­ci się tu­taj sie­dzi­ba Ochot­ni­cze­go Huf­ca Pra­cy. Pod­czas mo­ich (dwóch) po­by­tów na zam­ku za każ­dym ra­zem z za­byt­ko­wych wnętrz wy­do­by­wa­ły się wrzas­ki wy­go­lo­nej mło­dzie­ży, a ca­łość przy­po­mi­na­ła ra­czej po­go­to­wie o­pie­kuń­cze al­bo po­praw­czak na ko­lo­niach. Ko­go to jed­nak nie od­stra­sza ani znie­chę­ca, ten po­wi­nien zaj­rzeć cho­ciaż­by na dzie­dzi­niec, aby obej­rzeć ma­low­ni­cze kruż­gan­ki i licz­ne wmu­ro­wa­ne w ścia­ny płas­ko­rzeź­by, her­by i po­pier­sia. Praw­dzi­wą oz­do­bą tej świet­nej nieg­dyś re­zy­den­cji jest wy­kwin­tnie rzeź­bio­ne przed­bra­mie z her­ba­mi księ­cia Ka­ro­la II oraz je­go żo­ny El­żbie­ty i dru­giej żo­ny Ka­ta­rzy­ny.


Centrum Kształcenia i Wychowania
Ochotniczych Hufców Pracy w Oleśnicy
ul. Zamkowa 4, 56-400 Oleśnica
tel. 71 314 20 12
e-mail: biuro(at)zamek-olesnica.pl

Godziny otwarcia zamku / Cennik



IMG  BORDER=1 style= IMG  BORDER=1 style=

IMG  BORDER=1 style= IMG  BORDER=1 style=

ZAMEK W OLESNICY, STAN W 2004 ROKU



a­mek stoi w za­chod­niej częś­ci Sta­re­go Mias­ta, oko­ło 15 mi­nut dro­gi na pół­noc­ny za­chód od dwor­ca głów­ne­go PKP (kur­su­ją stam­tąd au­to­bu­sy ko­mu­ni­ka­cji miej­skiej), lub na po­łud­nio­wy wschód od dwor­ca Ra­ta­je. Oleś­ni­ca ma do­bre po­łą­cze­nie z Wro­cła­wiem, a w blis­kim są­siedz­twie zam­ku znaj­du­je się spo­ra ilość miejsc par­kin­go­wych. (ma­pa zam­ków)





1. M. Chorowska: Rezydencje średniowieczne na Śląsku, OFPWW 2003
2. B. Guerquin: Zamki w Polsce, Arkady 1984
3. I. T. Kaczyńscy: Zamki w Polsce południowej, Muza SA 1999
4. L. Kajzer, J. Salm, S. Kołodziejski: Leksykon zamków w Polsce, Arkady 2001
5. M. Przyłęcki: Zamek w trwałej ruinie - nowe funkcje, ochrona, ekspozycja


IMG BORDER=1 style=

WIDOK NA ZAMEK OD ZACHODU


W pobliżu:
Bierutów - zamek książąt oleśnickich XIIIw., przebudowany, 16 km
Jelcz-Laskowice - ruina zamku książęcego XIV-XVIw., 22 km
Namysłów - zamek królewski XIV-XVIIIw., 28 km
Wrocław - zamki wrocławskie, 28 km



STRONA GŁÓWNA

tekst: 2004
fotografie: 2004
© Jacek Bednarek