STRONA GŁÓWNA

MINIGALERIA

MAPKI

KSIĘGA GOŚCI

DOPISZ SIĘ

KONTAKT
BAGNO

BARANÓW SANDOMIERSKI

BARCIANY

BARDO ŚLĄSKIE

BĄKOWA GÓRA

BESIEKIERY

BĘDZIN

BIERUTÓW

BIESTRZYKÓW

BOBOLICE

BODZENTYN

BOLKÓW

BORYSŁAWICE ZAMKOWE

BROCHÓW

BRODNICA

BRZEG

BYDLIN

BYSTRZYCA KŁODZKA

CHĘCINY

CHOJNICA

CHOJNIK

CIECHANÓW

CIESZÓW

CZARNY BÓR

CZERNINA

CZERSK

CZĘSTOCHOWA

CZOCHA

DRZEWICA

DĄBRÓWNO

DZIAŁDOWO

DZIERZGOŃ

GDAŃSK

GIŻYCKO

GŁOGÓW

GNIEW

GNIEWOSZÓW Z.SZCZERBA

GOLUB-DOBRZYŃ

GOŁAŃCZ

GOŁUCHÓW

GORZANÓW

GOŚCISZÓW

GÓRA

GRODZIEC

GRÓDEK

GRUDZIĄDZ

GRZĘDY

GRZMIĄCA z.ROGOWIEC

INOWŁÓDZ

JANOWICE WIELKIE z.BOLCZÓW

JANOWIEC

JAWOR

JEZIORO GÓRECKIE

KAMIENIEC ZĄBKOWICKI

KARPNIKI

KAZIMIERZ DOLNY

KĘTRZYN

KĘTRZYN - KOŚCIÓŁ

KIELCE

KLICZKÓW

KŁODZKO

KOŁO

KONARY

KONIN-GOSŁAWICE

KORZKIEW

KOWALEWO POMORSKIE

KOŹMIN WLKP.

KÓRNIK

KRAKÓW

KRAPKOWICE

KRAPKOWICE - OTMĘT

KRĘPCEWO

KRZYŻNA GÓRA

KRZYŻTOPÓR

KSIĄŻ WIELKI

KUROZWĘKI

KWIDZYN

LEGNICA

LIDZBARK WARMIŃSKI

LIPA

LUBIN

LUTOMIERSK

ŁAGÓW

ŁĘCZYCA

ŁOWICZ

MAJKOWICE

MALBORK

MAŁA NIESZAWKA

MAMERKI

MIĘDZYLESIE

MIĘDZYRZECZ

MIRÓW

MOKRSKO

MSTÓW

MYŚLENICE

NAMYSŁÓW

NIDZICA

NIEPOŁOMICE

OGRODZIENIEC (PODZAMCZE)

OJCÓW

OLEŚNICA

OLSZTYN (JURA)

OLSZTYN (WARMIA)

OLSZTYNEK

OŁAWA

OŁDRZYCHOWICE KŁODZKIE

OPOCZNO

OPOLE GÓRKA

OPOLE OSTRÓWEK

OPORÓW

OSSOLIN

OSTRĘŻNIK

OSTRÓW LEDNICKI

OSTRÓDA

OTMUCHÓW

PABIANICE

PASTUCHÓW

PIESKOWA SKAŁA

PIOTRKÓW TRYBUNALSKI

PIOTRKÓW-BYKI

PIOTROWICE ŚWIDNICKIE

PŁOCK

PŁONINA

PŁOTY

PODZAMCZE GÓRA BIRÓW

PODZAMCZE z.OGRODZIENIEC

PODZAMCZE PIEKOSZOWSKIE

POKRZYWNO

POŁCZYN-ZDRÓJ

POZNAŃ z.PRZEMYSŁAWA

POZNAŃ z.CESARSKI

PRABUTY

PROCHOWICE

PROSZÓWKA z.GRYF

PRZEWODZISZOWICE

PYZDRY

RABSZTYN

RADLIN

RADŁÓWKA

RADOM

RADZIKI DUŻE

RADZYŃ CHEŁMIŃSKI

RAJSKO

RAKOWICE WIELKIE

RATNO DOLNE

RAWA MAZOWIECKA

RESKO

ROGÓW OPOLSKI

RYBNICA

RYBNICA LEŚNA

RYCZÓW

RYDZYNA

RZĄSINY

SANDOMIERZ

SIEDLĘCIN

SIEDLISKO

SIERADZ

SIEWIERZ

SMOLEŃ

SOBKÓW

SOBOTA

SOCHACZEW

SOSNOWIEC

SREBRNA GÓRA

STARA KAMIENICA

STARE DRAWSKO

SULEJÓW

SZAMOTUŁY

SZCZECIN

SZTUM

SZYDŁÓW

SZYMBARK

ŚWIDWIN

ŚWIEBODZIN

ŚWIECIE n.WISŁĄ

ŚWIECIE k.LEŚNEJ

ŚWINY

TORUŃ

TORUŃ z.DYBÓW

TUCZNO

TYNIEC

UDÓRZ

UJAZD k.TOMASZOWA

UJAZD KRZYŻTOPÓR

UNIEJÓW

URAZ

WAŁBRZYCH z.KSIĄŻ

WAŁBRZYCH z.STARY KSIĄŻ

WAŁBRZYCH z.NOWY DWÓR

WARSZAWA z.KRÓLEWSKI

WARSZAWA z.UJAZDOWSKI

WĄBRZEŹNO

WĘGORZEWO

WIELICZKA

WIELKA WIEŚ

WIERZBNA

WITKÓW WIELKI

WLEŃ

WOJNOWICE

WOJSŁAWICE

WROCŁAW

WROCŁAW LEŚNICA

WYSZYNA

ZAGÓRZE ŚLĄSKIE

ZĄBKOWICE ŚLĄSKIE

ZBĄSZYŃ

ZŁOTORIA k.TORUNIA

ŹRÓDŁA

ŻAGAŃ

ŻARY

ŻELAZNO

ŻMIGRÓD


ZAMEK GRODNO: PO LEWEJ ZACHODNIE SKRZYDŁO ZAMKU WYSOKIEGO
PO PRAWEJ ŚCIANA POŁUDNIOWO-WSCHODNIA Z WIEŻĄ



edług tradycyjnych przekazów kamienną twierdzę w Zagórzu zbudował w 1189 roku syn Władysława Wygnańca, książę Bolesław I Wysoki. Bardziej realny wydaje się pogląd, że budowę warowni w ramach tworzenia strategicznego pasa obronnego przeciwko Czechom rozpoczął na przełomie XIII i XIV stulecia książę świdnicko-jaworski Bolko I, zaś pewne jest jednak dopiero to, że za czasów jego syna, Bernarda Świdnickiego w 1315 roku na zamku mieszkał burgrabia Kylian von Haugwitz. W połowie XIV wieku warownia należała do Bolka II Małego, a po jego śmierci w 1368 przeszła na własność żony Agnieszki, by w roku 1392 trafić w ręce królów czeskich, w imieniu których władzę sprawowali starostowie. W XV stuleciu zamkowe wzgórze zamieszkiwały śląskie rody rycerskie, w czasie niepokojów związanych z wojnami husyckimi często trudniące się rozbojem. Źródła wymieniają rycerza Nicola von Rydnicz, który w roku 1424 wykupił Grodno od swego zięcia Buschke von Hollheim za 1000 marek, a następnie przekazał je wnukowi. W okresie 1443-1450 zamek był gniazdem zbójeckim Jerzego Puczka.


ZAMEK NA XIX-WIECZNYCH LITOGRAFIACH
PO PRAWEJ WIDOK A.DUNCKERA Z 1880 ROKU


kres 1466-1535 to czasy zbójeckich rządów rodziny von Czettritz. W roku 1535 od Hermanna von Czettritz Grodno otrzymał Christoph I Hoberg jako zastaw za pożyczone 1600 węgierskich guldenów. Dziesięć lat później wdowa po Krzysztofie Eufemia odsprzedała zamek za tę samą kwotę sekretarzowi wrocławskiego biskupa Jakuba von Salza, Matthiasowi von Logau. Ten przy finansowej pomocy rodziny przebudował twierdzę w stylu renesansowym i ufortyfikował ją, przystosowując do zadań obrony artyleryjskiej. Pod koniec XVI wieku formalnym właścicielem zamku został cesarz Rudolf II. W celu uzyskania politycznego poparcia i w nagrodę za dzielną postawę w walce Habsburgów z Turkami nadał on Grodno mołdawskiemu hospodarowi Michałowi Walecznemu, który przypuszczalnie nie zdążył nawet obejrzeć swego kosztownego prezentu, albowiem w 1600 roku jego wojska rozniosła armia hetmana Jana Zamoyskiego, a sam Michał oskarżony przez rozczarowanych Austriaków o zdradę, został wkrótce pojmany i sczezł w więzieniu. W efekcie tych przykrych wydarzeń warownia na krótko znalazła się w rękach cesarskiego radcy dworu Bernharda barona von Funfkirchen (1602-05), a potem Georga von Kuhl (1605-07).


WIDOKI OD STRONY POŁUDNIOWO ZACHODNIEJ


1607 gospodarzem Grodna został Georg hrabia Hohenzollern-Sigmarinen. Przed śmiercią przekazał go córce Annie, która wniosła zamek jako wiano swojemu brandenburskiemu mężowi Augustowi baronowi von Roch. Po zejściu Augusta w 1659 Anna utonęła w objęciach szczęśliwego Christopha von Hoberg z Roztoki i odtąd przez kolejne 20 lat Krzysztof panował w nadszarpniętej już wyraźnie przez wydarzenia wojny trzydziestoletniej skalnej rezydencji. W 1679 za kwotę 36000 talarów nowym właścicielem Grodna został Georg Gottfried baron von Eben, którego rządy tak bardzo nie podobały się okolicznej ludności, że pewnego dnia coś pękło i sfrustrowani chłopi rozpoczęli rewoltę szturmem na zamek. Ofensywa ta zakończyła się dla nich pełną klęską, bowiem nie tylko zamku nie zdobyli, ale też narazili się na jeszcze większe szykany, a w dodatku przywódców powstania przykładnie powieszono. Druga połowa XVII stulecia to okres powolnego upadku strategicznego znaczenia twierdzy, przypieczętowany pożarem renesansowej części wieży w roku 1689. W kwietniu 1717 majątek odziedziczyła córka von Ebena Anna Eleonore von Reibnitz i szybko pozbyła się go, odstępując za 17000 talarów hrabiemu Alexandrowi Ludwigowi von Winterfeld. Ten jednak wkrótce zmienił zdanie i już w dwa lata później (1722) odsprzedał dobra wraz z siedmioma wsiami za kwotę 97 tysięcy talarów Pawłowi von Reibnitz(?), który niedługo po tej transakcji zmarł. Później coraz bardziej zaniedbana budowla jeszcze kilkakrotnie zmieniała właścicieli i wreszcie około 1774 została ostatecznie opuszczona. Żeby było jeszcze smutniej, 16 września 1789 zawaliła się ściana południowa na dziedzińcu górnym, pociągając za sobą część skrzydła mieszkalnego.


DEKORACJE SGRAFFITOWE NA BUDYNKU BRAMNYM


1819 dobra w Zagórzu rozparcelowano na życzenie wierzycieli, a cztery lata później zamek stał się własnością mieszkańców wsi i pewnie czekałby go los kamieniołomu, gdyby nie wrocławski profesor Johann Gustaw Gottlieb Busching. Wykupił on Grodno 18.09.1823 i z jego inicjatywy oraz pod nadzorem mistrza Schlossena z Walimia już w roku następnym rozpoczęto prace remontowe, które z jednej strony uratowały cenny zabytek, z drugiej jednak wprowadziły szereg modyfikacji zgodnych z wyobraźnią gospodarza, ale już niekoniecznie odpowiadających prawdzie historycznej. Po śmierci profesora w 1840 roku warownię nabył właściciel wsi Zagórze Friedrich von Burghaus, a po nim 15 lat później kupiła ją baronowa Emile von Zedlitz und Neukirch i oddała w spadku najmłodszemu synowi, szambelanowi królewskiemu Maxowi von Zedlitz. W międzyczasie etapami przez cały XIX wiek prowadzono działania konserwacyjne - w ich efekcie częściowo regotyzowano i wzmocniono zamkowe mury, odnowiono sgraffita oraz zrekonstruowano część umocnień. Pozwoliło to zagospodarować ruinę i tak w 1904 otwarto tutaj schronisko z gospodą, letnim teatrem oraz muzeum, w którego zbiorach znalazły się meble, malarstwo, stara broń, zbroje rycerskie, naczynia i gobeliny. Przy wejściu pobierana była opłata za zwiedzanie; właściciel w ten sposób rekompensował sobie koszty poniesione na renowację budowli. Po 1945 roku zamkowe wyposażenie zostało rozgrabione, a pomieszczenia zdewastowane. Krążą wieści o cennych skarbach jakoby ukrytych w skalnych podziemiach warowni, przy czym ogromnej wrzawy narobiły listy wysyłane do redakcji jednej z wrocławskich gazet przez niemieckiego sapera, biorącego rzekomo udział w ukrywaniu tych osobliwości. Jak dotąd nikt niczego nie znalazł, a ów saper nigdy się nie ujawnił. W latach 50-ych prace remontowe wznowiono, a w roku 1965 na terenie warowni otwarto Muzeum Regionalne PTTK. Zamek otrzymał wówczas popularną dziś nazwę Grodno.


PANORAMA ZAMKU ZE "SŁONECZKIEM".
DRODZY SĄSIEDZI - MY WCIĄŻ PAMIĘTAMY...




WYCIECZKA DO ZAMKU GRODNO


Jedną z najpiękniejszych ekskursyj jest zwiedzanie majętności Kunau (Zagórze Śląskie), będącej własnością barona Neukirch, o milę dobrą od Charlottenbrunn (Jedliny Zdroju) odległej, dokąd wybraliśmy się w pięć osób za 5 marek pruskich. Droga prowadzi doskonałą szosą, obok której prawie nieprzerwany łańcuch domów rozrzuconych nie pozwala ci zapomnieć, że podróżujesz w miejscu bardzo zaludnionym. Jadąc ciągle pomiędzy ślicznymi pagórkami, bujną zielonością pokrytymi, spostrzegasz z daleka już dwie baszty dobrze zachowane, połączone poszarpanymi zębem czasu murami, z których tylko otwory strzelnicze niby próżne ozdoby wyglądają. To ruiny warownego niegdyś zamku Konigsberg, dawnych właścicieli dóbr Kunau [...]
[...] Do zamku, chociaż w ruinach leżącego, prowadzi równo usypana droga, wspinająca się na 600 stóp powyżej wsi i przerzynającej ją rzeczki. Tuż przy zwaliskach spotkasz znowu piwiarnię z ogródkiem, którą utrzymuje murgrabia zamku, stary Ślązak, pamiętający jeszcze kilkanaście słów polskich z lat dziecinnych, były feldbel wielkiej armii niemieckiej. Każdego zwiedzającego uderza najprzód prześliczna lipa, niezmiernie rozłożysta, z jednej strony całkiem spróchniała i tylko sztucznie, ale bardzo starannie korą obłożona i wewnątrz gliną wypchana. Murgrabia liczy jej tysiąc lat życia, czemu, wnosząc po ogromnych i grubych konarach, prawie dziwić się nie można. Na bramie zamkowej wyryty w kamieniu wyraźnie rok 1092 (właściwie 1692). Gdyby te kamienie mówić umiały, a opowiedzieć chciały, na co one patrzyły? Wszystko przeminęło, a został tylko szkielet wielkiej może chwały, wielkich czynów, a może i wielkich zbrodni.


SALA HERBACIANA I SALA RYCERSKA NA PRZEDWOJENNYCH POCZTÓWKACH


Mury zamczyska zachowane jeszcze dosyć dobrze, ma się rozumieć tylko zewnętrznych ścian. Wewnątrz pusto, trawa porosła w dziedzińcach i w pokojach, które dotąd, może tylko w wyobraźni murgrabiego, rozdzielają się na salę balową, jadalną itp. Na drugim piętrze jest mały pokoik, po ścianach którego rozwieszone zardzewiałe pancerze, hełmy, nagłówki, rękojeści, szable, dzidy, rękawice, trzewik żelazny, który miał być używany przy torturach, a nadto trzy szkielety znalezione w piwnicach zamku, które Bóg wie, jak długo tam leżały i pochodzą rzeczywiście od dorosłego mężczyzny, kobiety i młodej z pewnością dziewczyny - zdaje się, że to kości rodziców i córki. Jakim sposobem znalazły się te osoby w piwnicy, a raczej ich kościotrupy, nie ma żadnego podania - tyle tylko pewno, że były bez trumny.

Na samym szczycie wieży zamkowej urządzono wygodną galerię, z której roztacza się czarujący widok na okoliczne wioski, góry, rzeki itp. Widać, że dzisiejszy właściciel dba o przyjemność podróżnych, ułatwiając ile możliwości środki wejścia do zamku i lubowania się rozkosznymi obrazami natury, pewną jest wszakże, że pamięta jeszcze lepiej o swojej kieszeni, gdyż u wejścia wywiesił tablicę, na której napisano, że za zwiedzenie zamku należy się od osoby po złotówce, oprócz trynkgieldu (napiwku) dla murgrabiego, którego wysokość zostawia się do woli zwiedzających - złotówki owe mają służyć na koszta utrzymania i naprawiania zwalisk. Pan baron umie rzeczywiście połączyć cześć dla pamiątek historycznych z dbałością o własną kieszeń. Zapłaciwszy komu co się należy i napiwszy się piwa, nasyceni widokiem i z pamięcią na sens moralny takiego łączenia pojęć, powróciliśmy do Charlottenbrunn.

Dr Henryk Łuczkiewicz, 1875




"KSIĘŻYCÓWKI" Z LAT 20-YCH XX WIEKU



ezydencja książąt śląskich zajmowała najwyższą partię wydłużonego, opadającego stromizmami i wznoszącego się ponad doliną rzeczki Bystrzycy wzgórza. Obwodowe mury zamku założone były na planie wieloboku, ze skarpami w narożnikach oraz niewielką wieżą, wysuniętą przed lico południowej kurtyny. Ich blankowane szczyty wyposażone były w drewniane chodniki dla straży. W narożniku południowo-wschodnim umieszczono basztę bramną z żelazną broną, ubezpieczaną przez przerzucony nad suchą fosą zwodzony most. Zabudowa wewnętrzna ograniczała się w pierwszym etapie do dwóch murowanych domów dostawionych do południowego odcinka muru obwodowego, obok których na utworzonym w ten sposób dziedzińcu wykuto cysternę na wodę. Średniowieczny zamek zajmował obszar około 950 metrów kwadratowych.



REKONSTRUKCJA ZAMKU ŚREDNIOWIECZNEGO


odczas zrealizowanej przez Macieja von Logau XVI-wiecznej przebudowy powstała długa szyja bramna z zewnętrzną bramą i mieszkalnym piętrem. Dostawiono wtedy oktogonalną część wieży głównej, wymurowano także attyki nad zewnętrznymi elewacjami skrzydeł mieszkalnych, a zamek wysoki otrzymał nowe przedbramie i dodatkowy pieścień murów zewnętrznych z bastejami i strzelnicami. Równocześnie rozbudowano przedzamcze zachodnie. Składało się ono z wydłużonego dziedzińca oraz dwukondygnacyjnego budynku bramnego w ścianie północno-zachodniej, ozdobionego w 1570 roku ornamentyką roślinną (fasada północno-wschodnia) i bogatą dekoracją sgraffitową (lwy, zawijasy wokół okien). W wyniku przebudowy obiekt przekształcił się w potężną, doskonale przygotowaną do obrony artyleryjskiej rezydencją, której długość dochodziła do 170, zaś obwód murów przekraczał 400 metrów.

PLAN ZAMKU GRODNO:
1. WIEŻA, 2. DZIEDZINIEC ZAMKU WYSOKIEGO, 3. SKRZYDŁO ZACHODNIE,
4. SKRZYDŁO POŁUDNIOWO-WSCHODNIE, 5. MIĘDZYMURZE, 6. DZIEDZINIEC ŚRODKOWY,
7. DZIEDZINIEC ZACHODNI, 8. BRAMA, 9. PRZEDBRAMIE ZAMKU WYSOKIEGO,
10. DAWNE BUDYNKI GOSPODARCZE




CAŁA PRAWDA O ZAGÓRSKIM SZKIELECIE

Nieopodal Zagórza istniała kiedyś murowana twierdza Homole. Jej właściciel był znanym rozbójnikiem i postrachem okolicy, w bandycki sposób pobierającym haracz (nazywany powszechnie winietkami) za możliwość bezpiecznego podróżowania po jego "krainie". Posiadał on aż trzy córki, z których najstarsza miała na imię Małgorzata. I tę właśnie Małgorzatkę upatrzył sobie na żonę podstarzały oraz owdowiały właściciel Grodna, też zresztą zbój. Dorastająca panienka nie o takim mężu marzyła, jednak zgodnie z ówczesną mentalnością nikt jej o zdanie nie pytał i kontrakt małżeński został zawarty bez jej zgody. Ceremonia ślubna odbyła się szybko i bez zbędnego rozgłosu. Małgorzata zamieszkała ze swym niechcianym małżonkiem na zamku w Grodnie. Ich pożycie nie układało się najlepiej, tym bardziej, że po okresie zachwytu świeżym nabytkiem znudzony żonkoś przykładał coraz mniej uwagi do oziębłej Małgochy. Powolutku czas upływał jej przeważnie na robótkach ręcznych, spacerach po okolicy i przesiadywaniu w oknie zamkowej komnaty.
Pewnego dnia, na pomoc w umacnianiu twierdzy przybył młody jurny oficer z oddziałem muszkieterów. Polubili się. Bardzo się polubili. I choć nie było dowodów na to, że para oddawała się cielesnym uciechom, stary zaczął coś podejrzewać. Kiedy na zamku ukończone zostały wszelkie prace fortyfikacyjne, dokonano oficjalnego przeglądu umocnień. Liczna świta w asyście kasztelana i jego żony sprawdzała wszystkie szczegóły zamkowej architektury. Tak się jednak nieszczęśliwie złożyło, iż niezbyt sprawny fizycznie kasztelan poślizgnął się i spadł z wysokiego muru do fosy. Przeżył upadek z dużej wysokości, lecz odniósł poważne obrażenia i po kilku tygodniach odszedł z tego świata. Przedtem jednak posądził Małgorzatę o zdradę małżeńską i umyślne zepchnięcie z zamkowego muru. Nieszczęsną żonę rozkazał żywcem zamurować w lochu, a jej domniemanego kochanka łamać kołem. Zrozpaczona Małgorzata zginęła niebawem z braku powietrza. Jej zwłoki przetrwały w zamurowanym pomieszczeniu całe wieki; natrafiono na nie dopiero w XIX stuleciu przy renowacji warowni. Z początkiem XX wieku przykute do muru szczątki biedaczki umieszczono we wnęce na 1. piętrze, czyniąc zeń największą atrakcję zamku Grodno. Z czasem szkielet pochowano, zastępując go nowym - wykonanym z plastiku. Kilkanaście lat temu zdecydowano się na powrót do natury i ponownie umieszczono w lochu autentycznego kościotrupa.




JESZCZE RAZ POCZTÓWKI: PO LEWEJ PANORAMA OD POŁUDNIA,
PO PRAWEJ WIDOK ZAMKU WYSOKIEGO OD ZACHODU



mponujące zwaliska skalnego zamku Grodno znajdują się obecnie pod opieką PTTK. Wykorzystywane do celów turystycznych kryją w sobie niewielkie muzeum, gdzie obejrzeć można pochodzące z różnych okresów eksponaty (wystawa sztuki oblężniczej, izba tortur). Największą atrakcję stanowi tradycyjnie wieża, skąd rozciąga się zmysłowy widok na górzystą, piękną okolicę. Na uwagę zasługuje również rosnąca na dziedzińcu 500-letnia lipa i ustawiona nieopodal armata - prezent cesarza Wilhelma dla ówczesnego właściciela Grodna, Ferdynanda von Zedlitz. W ruinach funkcjonuje też bar i stoisko z pamiątkami.


DZIEDZINIEC ZAMKU WYSOKIEGO Z LEGENDARNĄ STUDNIĄ



o Zagórza Śląskiego dojechać można PKS-em albo prywatnymi busami z Wałbrzycha lub Świdnicy. Przystanek znajduje się około 15 minut drogi od zamku. Problemów z trafieniem na pewno nie będzie. (mapa) (2001)



1. M. Chorowska: Rezydencje średniowieczne na Śląsku, OFPWW 2003
2. B. Guerquin: Zamki w Polsce, Arkady 1984
3. I. T. Kaczyńscy: Zamki w Polsce południowej, Muza SA 1999
4. L. Kajzer, J. Salm, S. Kołodziejski: Leksykon zamków w Polsce, Arkady 2001
5. R. M. Łuczyński: Zamki i pałace Dolnego Śląska, OWPW 1997
6. M. Świeży: Zamki, twierdze, warownie, Foto Art 2002


WIDOK Z ZAMKOWEJ WIEŻY (NA ZACHÓD)




Grzmiąca - pozostałości zamku książęcego Rogowiec XIVw., ok. 15 km
Wałbrzych - pozostałości zamku książęcego Nowy Dwór XIVw., ok. 15 km
Rybnica Leśna - ruina książęcego zamku Radosno, ok. 20 km



STRONA GŁÓWNA


PENSJONAT VILLA GRETA
DOLNY ŚLĄSK, SUDETY



CHATA 'ALE LIPA'
NOCLEGI GÓRY SOWIE