STRONA GŁÓWNA

ZA GRANICĄ

MINIGALERIA

MAPKI

KSIĘGA GOŚCI

LITERATURA

KONTAKT
BARANÓW SANDOMIERSKI

BARCIANY

BARDO ŚLĄSKIE

BĄKOWA GÓRA

BESIEKIERY

BĘDZIN

BIERUTÓW

BIESTRZYKÓW

BOBOLICE

BOBROWNIKI

BODZENTYN

BOLESTRASZYCE

BOLKÓW

BORYSŁAWICE ZAMKOWE

BROCHÓW

BRODNICA

BRZEG

BUKOWIEC

BYDLIN

BYSTRZYCA KŁODZKA

CHĘCINY

CHOJNICA

CHOJNIK

CIECHANÓW

CIESZÓW

CIESZYN

CZARNY BÓR

CZERNA

CZERNINA

CZERSK

CZĘSTOCHOWA

CZOCHA

CZORSZTYN

DĄBRÓWNO

DRZEWICA

DZIAŁDOWO

DZIERZGOŃ

FREDROPOL (KORMANICE)

GDAŃSK

GIŻYCKO

GLIWICE

GŁOGÓW

GNIEW

GNIEWOSZÓW Z.SZCZERBA

GOLUB-DOBRZYŃ

GOŁAŃCZ

GOLCZEWO

GOŁUCHÓW

GOŚCISZÓW

GÓRA

GRODZIEC

GRÓDEK

GRUDZIĄDZ

GRZĘDY

GRZMIĄCA z.ROGOWIEC

INOWŁÓDZ

JANOWICE WIELKIE z.BOLCZÓW

JANOWIEC

JAWOR

JEZIORO GÓRECKIE

KAMIENIEC ZĄBKOWICKI

KAMIENNA GÓRA

KARPNIKI

KAZIMIERZ DOLNY

KĘTRZYN

KĘTRZYN - KOŚCIÓŁ

KIELCE

KLICZKÓW

KŁODZKO

KOŁO

KONARY

KONIN-GOSŁAWICE

KORZKIEW

KOWALEWO POMORSKIE

KOŹMIN WLKP.

KÓRNIK

KRAKÓW

KRAPKOWICE

KRAPKOWICE - OTMĘT

KRASICZYN

KRĘPCEWO

KRUSZWICA

KRZYŻNA GÓRA

KRZYŻTOPÓR

KSIĄŻ WIELKI

KUROZWĘKI

KWIDZYN

LEGNICA

LIDZBARK WARMIŃSKI

LIPA

LUBIN

LUTOMIERSK

ŁAGÓW

ŁĘCZYCA

ŁOWICZ

MAJKOWICE

MALBORK

MAŁA NIESZAWKA

MIĘDZYLESIE

MIĘDZYRZECZ

MIRÓW

MOKRSKO

MOSZNA

MSTÓW

MUSZYNA

MYŚLENICE

NAMYSŁÓW

NIEDZICA

NIDZICA

NIEMCZA

NIEPOŁOMICE

NOWY SĄCZ

NOWY WIŚNICZ

ODRZYKOŃ

OGRODZIENIEC (PODZAMCZE)

OJCÓW

OLEŚNICA

OLSZTYN (JURA)

OLSZTYN (WARMIA)

OLSZTYNEK

OŁAWA

OŁDRZYCHOWICE KŁODZKIE

OPOCZNO

OPOLE GÓRKA

OPOLE OSTRÓWEK

OPORÓW

OSSOLIN

OSTRĘŻNIK

OSTRÓDA

OSTRÓW LEDNICKI

OTMUCHÓW

PABIANICE

PANKÓW

PASTUCHÓW

PIESKOWA SKAŁA

PIOTRKÓW TRYBUNALSKI

PIOTRKÓW-BYKI

PIOTROWICE ŚWIDNICKIE

PŁAKOWICE

PŁOCK

PŁONINA

PŁOTY

PODZAMCZE z.OGRODZIENIEC

PODZAMCZE PIEKOSZOWSKIE

POKRZYWNO

POŁCZYN-ZDRÓJ

POZNAŃ

PRABUTY

PROCHOWICE

PROSZÓWKA z.GRYF

PRZEMYŚL

PRZEWODZISZOWICE

PSZCZYNA

PYZDRY

RABSZTYN

RACIĄŻEK

RADŁÓWKA

RADOM

RADZIKI DUŻE

RADZYŃ CHEŁMIŃSKI

RAJSKO

RAKOWICE WIELKIE

RATNO DOLNE

RAWA MAZOWIECKA

RESKO

ROGÓW OPOLSKI

ROŻNÓW ZAMEK DOLNY

ROŻNÓW ZAMEK GÓRNY

RYBNICA

RYBNICA LEŚNA

RYCZÓW

RYDZYNA

RYTWIANY

RZĄSINY

SANDOMIERZ

SANOK

SIEDLĘCIN

SIEDLISKO

SIERADZ

SIERAKÓW

SIEWIERZ

SMOLEŃ

SOBKÓW

SOBOTA

SOCHACZEW

SOSNOWIEC

SREBRNA GÓRA

STARA KAMIENICA

STARE DRAWSKO

STARY SĄCZ

STRZELCE OPOLSKIE

SULEJÓW

SZAMOTUŁY

SZCZECIN

SZTUM

SZUBIN

SZYDŁÓW

SZYMBARK

ŚCINAWKA GÓRNA

ŚWIDWIN

ŚWIEBODZIN

ŚWIECIE n.WISŁĄ

ŚWIECIE k.LEŚNEJ

ŚWINY

TORUŃ

TORUŃ z.DYBÓW

TUCZNO

TYNIEC

UDÓRZ

UJAZD k.TOMASZOWA

UJAZD KRZYŻTOPÓR

UNIEJÓW

URAZ

WAŁBRZYCH z.KSIĄŻ

WAŁBRZYCH z.STARY KSIĄŻ

WAŁBRZYCH z.NOWY DWÓR

WARSZAWA z.KRÓLEWSKI

WARSZAWA z.UJAZDOWSKI

WĄBRZEŹNO

WENECJA

WĘGIERKA

WĘGORZEWO

WIELICZKA

WIELKA WIEŚ

WIERZBNA

WITKÓW

WLEŃ

WOJNOWICE

WOJSŁAWICE

WROCŁAW

WROCŁAW LEŚNICA

WYSZYNA

ZAGÓRZ

ZAGÓRZE ŚLĄSKIE

ZAŁUŻ

ZĄBKOWICE ŚLĄSKIE

ZBĄSZYŃ

ZŁOTORIA k.TORUNIA

ŹRÓDŁA

ŻAGAŃ

ŻARY

ŻELAZNO

ŻMIGRÓD


IMG BORDER=1 style=

ELEWACJA POŁUDNIOWA NEOGOTYCKIEGO DWORU, W RELIKTACH KTÓREGO KRYJĄ SIĘ POZOSTAŁOŚCI ŚREDNIOWIECZNEGO ZAMKU



XIX-wiecznej bryle neogotyckiego pa­ła­cu kry­ją się re­lik­ty star­sze­go za­ło­że­nia, któ­re do nie­daw­na tra­kto­wa­no jako po­zo­sta­ło­ści re­ne­san­so­we­go dwo­ru szla­chec­kie­go ro­du So­boc­kich. Dziś wie­my już, że część z nich się­ga cza­sów śre­dnio­wie­cza i do­ty­czy wznie­sio­ne­go w po­ło­wie XV wie­ku za­mku wa­row­ne­go, sta­no­wią­ce­go za­pew­ne re­ali­za­cję jed­ne­go z wy­so­kich u­rzęd­ni­ków, praw­do­po­do­bnie kasz­te­la­na łę­czyc­kie­go To­ma­sza Do­li­wi­ty So­boc­kie­go. W opar­ciu o tę go­tyc­ką bu­do­wlę w dru­giej kwar­cie XVI stu­le­cia pow­stał wspo­mnia­ny wcze­śniej mu­ro­wa­ny dwór o­bron­ny, któ­re­go bry­ła za­tar­ła pier­wot­ny cha­ra­kter wa­row­ni. Fun­da­to­rem no­we­go za­ło­że­nia był je­den z dwóch bra­ci, To­masz lub Bry­cjusz So­bo­cki. Pier­wszy z nich, pod­ko­mo­rzy łę­czy­cki od 1542 i kasz­te­lan go­styń­ski od ro­ku 1546, wy­bu­do­wał we wsi koś­ciół pa­ra­fia­lny, dru­gi zaś wy­po­sa­żył go w re­ne­san­so­we na­gro­bki ro­do­we. Nie­zna­ne są dal­sze dzie­je in­we­sty­cji So­boc­kich; wie­my je­dy­nie, że nie­spe­łna sto pięć­dzie­siąt lat póź­niej o­kre­śla­ny mia­nem skar­bca mu­ro­wa­ne­go dwór nie był już za­mie­szka­ny.


IMG BORDER=1 style=

W CZĘŚCI ZACHODNIEJ FASADY ZEWNĘTRZNE ZDOBI KRENELAŻ, KTÓRY WRAZ Z PSEUDOWIEŻĄ NADAJĄ CAŁOŚCI 'ŚREDNIOWIECZNEGO' CHARAKTERU


1744 roku dobra sobockie kupił Win­cen­ty Za­wi­sza, ło­wczy łę­czy­cki i szam­be­lan kró­la Sta­ni­sła­wa Au­gu­sta Po­nia­tow­skie­go. Na­stę­pnie prze­szły one na włas­ność je­go sy­na Cy­pria­na, a póź­niej - wnu­ka Ar­tu­ra, stra­co­ne­go w od­we­cie za dzia­łal­ność pa­trio­ty­czną i uczes­tni­ctwo w po­wsta­niu li­sto­pa­do­wym. Skon­fis­ko­wa­ny przez wła­dze car­skie ma­ją­tek Ar­tu­ra wy­ku­pił je­go brat Au­gust Za­wi­sza, któ­ry na fun­da­men­tach sta­rej bu­do­wli wzniósł ne­ogo­ty­cki pa­ła­cyk z ośmio­bo­czną, zwień­czo­ną kre­ne­la­żem wie­żą, przez co no­wy gmach szy­bko zo­stał o­krzy­knię­ty za­mecz­kiem. W ro­ku 1890 obiekt na­był Ar­tur Sto­ko­wski z żo­ną, a na­stę­pnie za­ło­żył w je­go o­to­cze­niu wspa­nia­ły park kra­jo­bra­zo­wy w sty­lu an­giel­skim. Po Sto­kow­skich za­mie­szka­li tu­taj Wik­tor i Bo­gna Prze­ga­liń­scy, któ­rzy za­ku­pi­li ma­ją­tek w 1927 ro­ku z prze­zna­cze­niem na ho­do­wlę ko­ni an­glo­arab­skich. Po dru­giej wo­jnie świa­to­wej do­bra roz­par­ce­lo­wa­no po­mię­dzy PGR a Stad­ni­nę Ko­ni w Wa­le­wi­cach, a pa­ła­cyk prze­kształ­co­no w wie­lo­ro­dzin­ny bu­dy­nek mie­szkal­ny.


IMG BORDER=1 style=

ELEWACJA ZACHODNIA BUDYNKU PAŁACOWEGO



GDYBYM MIAŁ ŻYĆ STO LAT, KAŻDY Z NICH ODDAŁBYM OJCZYŹNIE

Artur Zawisza urodził się w 1809 roku ma­ją­tku So­bo­ta nad Bzu­rą ja­ko syn rad­cy de­par­ta­men­tu war­szaw­skie­go Ja­na Cy­pria­na Za­wi­szy i ka­szte­la­nki Ma­rii Karn­kow­skiej. W ro­ku 1827 u­koń­czył Szko­łę Wo­je­wódz­ką w Ka­li­szu i wstą­pił na Wy­dział Pra­wa i Admi­ni­stra­cji Kró­lew­skie­go Uni­wer­sy­te­tu w War­sza­wie. Po wy­bu­chu po­wsta­nia li­sto­pa­do­we­go za­cią­gnął się do 1. Puł­ku Ja­zdy Pło­ckiej, gdzie wal­czył w bit­wach pod Ba­li­ca­mi, Ostro­łę­ką, Bia­ło­łę­ką i Ol­szyn­ką Gro­chow­ską, awan­su­jąc w mię­dzy­cza­sie do sto­pnia ka­pi­ta­na. Za po­sta­wę na po­lu wal­ki o­trzy­mał krzyż Vir­tu­ti Mi­li­ta­ri.

Po upadku powstania listopadowego emigrował do Francji, gdzie za­pi­sał się do To­wa­rzy­stwa De­mo­kra­tycz­ne­go Pol­skie­go i lo­ży wo­lno­mu­lar­skiej Trój­cy Nie­roz­dziel­nej. Jó­zef Za­liw­ski, or­ga­ni­za­tor wy­pra­wy par­ty­zan­ckiej do Kró­le­stwa Pol­skie­go, mia­no­wał go do­wód­cą w wo­je­wódz­twie ma­zo­wie­ckim na ob­wo­dy war­sza­wski i so­cha­cze­wski. W lu­tym 1833 ro­ku Za­wi­sza o­puś­cił Pa­ryż, a na­stę­pnie przez Bel­gię i Nie­mcy do­tarł do miej­sco­wo­ści Tu­rzno ko­ło To­ru­nia, gdzie po spot­ka­niu z ma­tką spo­rzą­dził te­sta­ment. Po dłu­gich par­ty­zan­ckich wal­kach zo­stał schwy­ta­ny wraz z kil­ku­oso­bowym od­dzia­łem w le­sie kroś­nie­wic­kim w dniu 14 czer­wca 1833, a na­stę­pnie o­sa­dzo­ny w daw­nym kla­szto­rze kar­me­li­tów w War­sza­wie. Po kró­tkim pro­ce­sie sąd ska­zał go na śmierć przez po­wie­sze­nie. Egze­ku­cja od­by­ła się pu­blicz­nie 26 li­sto­pa­da 1833, a we­dług in­nych źró­deł 15 li­sto­pa­da, na pla­cu ka­źni w War­sza­wie. Przed śmier­cią Ar­tur Za­wi­sza po­wie­dział: Gdy­bym miał żyć sto lat, każ­dy z nich od­dał­bym Oj­czy­źnie.



IMG BORDER=1 style=

ZNISZCZONA BRAMA PRZY WJEŹDZIE DO ZABYTKOWEGO PARKU



bryle pałacu zidentyfikowano relikty sześ­cio­bocz­nej wie­ży o bo­ku o­ko­ło 4,5 me­tra, zbu­do­wa­nej z ce­gły w wą­tku go­tyc­kim i opię­tej na­roż­ny­mi przy­po­ra­mi. Jest to je­dy­na do­tych­czas roz­po­zna­na po­zo­sta­łość XV-wiecz­ne­go za­mku, któ­re­go pier­wo­tna for­ma mo­gła o­gra­ni­czać się do wznie­sio­nej na ko­pcu i oto­czo­nej głę­bo­kim wy­ko­pem lub fo­są wie­ży mie­szkal­nej, prze­kształ­co­nej w XVI stu­le­ciu w wie­żo­wy dwór o­bron­ny z ni­skim dwu­iz­bo­wym przy­zie­miem i trze­ma kon­dy­gna­cja­mi na­ziem­ny­mi.


ELEWACJA ZACHODNIA PAŁACU



zamku gotyckiego zachowały się nie­wiel­kie frag­me­nty mu­rów skry­tych w ro­man­ty­cznej for­mie ne­ogo­tyc­kie­go pa­ła­cu, przez co nie­do­stę­pne dla po­stron­ne­go ob­ser­wa­to­ra. Bu­dy­nek na czę­ści ob­wo­du wciąż o­pa­sa­ny jest przez wy­peł­nio­ną wo­dą fo­sę. Ota­cza go 4-he­kta­ro­wy park z drze­wo­sta­nem li­czą­cym 60 ga­tun­ków, obec­nie nie­ste­ty bar­dzo za­nie­dba­ny. Obiekt jest wła­sno­ścią pry­wat­ną i od kil­ku lat stoi o­pusz­czo­ny.


IMG BORDER=1 style=

IMG BORDER=1 style=

OKNA W ELEWACJI ZACHODNIEJ ZE ŚLADAMI PO PRACACH BUDOWLANYCH PROWADZONYCH W LATACH 70. XX WIEKU



ieś Sobota leży pomiędzy Łowiczem a Łęczycą, oko­ło 3 km na pół­noc od dro­gi łą­czą­cej o­byd­wa mia­sta. O ile na­dal ist­nie­je mo­żli­wość wej­ścia na te­ren par­ku, sa­mo­chód zo­sta­wić mo­żna przy daw­nej bra­mie wja­zdo­wej u­sy­tu­owa­nej na je­go skra­ju. Aby tam do­trzeć, na­le­ży z Ryn­ku kie­ro­wać się ul. War­sza­wską aż do sa­me­go jej koń­ca. (ma­pa zam­ków wo­je­wódz­twa)




1. L. Kajzer, J. Salm, S. Kołodziejski: Leksykon zamków w Polsce, Arkady 2001
2. L. Kajzer: Zamki i dwory obronne w Polsce Centralnej, DiG 2004
3. Spacerownik po regionie, Gazeta Wyborcza 2008



W pobliżu:
Oporów - zamek szlachecki XVw., 18 km
Łowicz - relikty zamku biskupów gnieźnieńskich XIVw., 19 km
Łęczyca - zamek królewski XIVw., 38 km
Sochaczew - ruina zamku książęcego XIVw., 47 km


Warto zobaczyć również:


IMG

W centralnej części wsi pó­źno­go­ty­cki koś­ciół św. Pio­tra i Pa­wła z XVI wie­ku u­fun­do­wa­ny przez ka­szte­la­na To­ma­sza So­bo­ckie­go. W fa­sa­dę po­łu­dnio­wą wbu­do­wa­na o­krą­gła ba­szta świad­czą­ca o cha­ra­kte­rze o­bron­nym. We­wnątrz skle­pie­nia gwia­ździ­ste i na­gro­bki ka­mien­ne So­boc­kich dłu­ta sa­me­go San­ti Guc­cie­go.

IMG

W Walewicach klasycystyczny pa­łac z XVIII wie­ku zbu­do­wa­ny dla szam­be­la­na kró­la Po­nia­tow­skie­go - Ana­sta­ze­go Wa­lew­skie­go. W 1810 ro­ku u­ro­dził się tu­taj syn Na­po­le­ona i Ma­rii Wa­lew­skiej, Ale­ksan­der Co­lon­na-Wa­lew­ski, póź­niej­szy am­ba­sa­dor Fran­cji w An­glii i mi­ni­ster spraw za­gra­nicz­nych ce­s­arza Na­po­le­ona III. Obec­nie pa­łac na­le­ży do Pań­stwo­wej Sta­dni­ny Ko­ni i mie­ści o­śro­dek ho­te­lo­wo-kon­fe­ren­cy­jny.

IMG

W Chruślinie późnogotycki koś­ciół pa­ra­fia­lny pw. św. Mi­cha­ła z XVI wie­ku, je­dno­na­wo­wy, za­koń­czo­ny pół­ko­li­stą ab­s­ydą. W śro­dku por­tal re­ne­san­so­wy z 1558, po­li­chro­mie pę­dzla Zo­fii Bau­do­ine Cour­te­nay z 1930 ro­ku, ba­ro­ko­wy oł­tarz głó­wny z 1631 o­raz ka­mien­na chrzciel­ni­ca z her­ba­mi z 1615 ro­ku.

IMG

W Bielawach kościół gotycki z XV wieku, na­le­żą­cy do cen­niej­szych za­byt­ków sa­kral­nych re­pre­zen­tu­ją­cych go­tyk ma­zo­wie­cki. W śro­dku ba­ro­ko­we oł­ta­rze z XVIII wie­ku, po­nad­to rze­źby i obra­zy z XVII/XVIII wie­ku, a ta­kże pły­ta na­gro­bna z pias­kow­ca, po­świę­co­na Ma­cie­jo­wi z Bie­law - ka­szte­la­no­wi Łę­czy­cy, uzna­na za naj­star­szą na Ma­zo­wszu. Obok dre­wnia­na dzwon­ni­ca z XVIII wie­ku.



STRONA GŁÓWNA

tekst: 2008
fotografie: 2008
© Jacek Bednarek