Pomroka dziejowa skutecznie przesłania nam najstarsze dzieje warowni w Pieskowej Skale. Pierwotny zespół obronny powstał tutaj przed rokiem 1315 - wtedy bowiem odnotowany został w dokumentach księcia Władysława Łokietka jako castrum Peskenstein. Wiele przemawia za tym, że stał on na cyplu wzgórza, zwanego przez lud Zamczyskiem, kilkaset metrów w górę Doliny Prądnika, na jego lewym brzegu, w pobliżu południowych zabudowań Sułoszowej. Za taką lokalizacją przemawiają XIII-wieczne znaleziska archeologiczne, także ślady fos i wałów. Nikłe resztki jakiejś historycznej budowli, być może z czasów Henryka Brodatego, odnaleźć można również po przeciwległej zamkowi stronie Prądnika, na zalesionym wzgórzu Bukowiec... więcej

Początki osadnictwa na największej z wysp jeziora Lednica sięgają epoki kamienia, dla nas najważniejszy okres rozpoczyna się na przełomie IX i X wieku, kiedy w południowo-zachodniej części Ostrowa wzniesiono niewielki gród, przekształcony w ciągu kolejnych dziesięcioleci w jedno z kluczowych miejsc w historii naszej państwowości. Odkryte w kaplicy pałacowej dwa baseny chrzcielne pozwalają przypuszczać, że właśnie tu w 966 roku mógł przyjąć chrzest książę Mieszko I, oraz że miały tutaj miejsce uroczyste chrzty jego rodziny i najbliższego otoczenia... więcej

Pierwsze założenie warowne na terenie wsi Medilese powstało zapewne na przełomie XIII i XIV wieku, a zamek murowany w pierwszej połowie wieku XIV, po wykupieniu miejscowych dóbr z rąk cysterskich przez wywodzących się z Łużyc przedstawicieli rycerskiego rodu von Glaubitz. Transakcja ta miała miejsce pomiędzy 1315-1318 i skutkowała przekształceniem wsi w ośrodek rozległego majątku, w skład którego weszły m.in. przygraniczne zamki Szczerba oraz Karpień... więcej

drugiej połowie XIV wieku istniał w Ratnie zamek, wzmiankowany po raz pierwszy w 1377, którego budowę tradycja przypisuje rycerskiemu rodowi de Mussin. Ta niewielka, być może jeszcze drewniana warownia przeszła w roku 1388 na wyłączność rodziny von Pannwitz, by zostać jej odebraną w XV wieku w związku z rzekomymi restrykcjami będącymi konsekwencją nieudanego spisku właściciela na jednego z królów czeskich. Odtąd gospodarze majątku zmieniali się często... więcej

Zamek w Bobolicach zbudowano w połowie XIV wieku z inicjatywy króla Kazimierza Wielkiego jako warownię strzegąca granicy Państwa Polskiego na granicy z czeskim Śląskiem. W roku 1370 Ludwik Andegaweński nadał ją księciu Władysławowi Opolczykowi w zamian za poparcie jego planów dynastycznych, zaś ten przekazał Bobolice w ręce Węgra, Andrzeja Schoeny. Spiskując na boku z Krzyżakami dzierżawcy okazali się nielojalni wobec polskiej korony, co sprowokowało zrażonego Władysława Jagiełłę, który w 1396 najechał ziemie Opolczyka i zbrojnie zagarnął zamek wraz z okolicznymi włościami... więcej

Krótka historia zamku w Konarach była niezwykle burzliwa, choć brak pewnych źródeł nie pozwala nam obecnie jednoznacznie określić czasu i okoliczności jego ostatecznego upadku. Zbudował go zapewne Goworek lub Sięgniew Słupecki herbu Rawa, być może już w pierwszej połowie XIV wieku, jako rycerską siedzibę centrum klucza majątkowego Słupeckich pełniących zacne funkcje publiczne w Polsce Kazimierza Wielkiego. Po Sięgniewie Konary przeszły w ręce jego syna Grota i tutaj - kierując się Rocznikami Jana Długosza - zbliżamy się już do końca opowieści, bowiem według kronikarza w 1403 ów Grot wszedł w zatarg sąsiedzki z kasztelanem Janem Ossolińskim, zakończony tragiczną śmiercią tego drugiego... więcej

Historia osadnictwa obronnego w Świnach sięga X stulecia, gdy w miejscu tym powstał drewniany dwór, strzegący przejścia przez Przełęcz Lubawecką, wymieniony w 1108 w dokumentach czeskiego kronikarza Cosmasa jako Suini in Poloniae. Być może w niedługi czas potem dwór ten rozwinął się w znaczący ośrodek administracyjno-wojskowy, noszący wówczas miano kasztelanii. Wymienia ją bowiem już w 1155 protekcyjna bulla papieża Hadriana IV. W okresie od 1230 do 1248 wzmiankowani są kasztelanowie Tader, Jaxa i Petrico... więcej

Budowę pierwszego obronnego zespołu budynków na terenie dzisiejszego Radomia, składającego się z gródka nad rzeką Mleczną oraz przyległego do niego podgrodzia, archeolodzy datują na przełom X/XI wieku. Ta dawna osada rodowa plemienia Radomian w przeciągu dwóch kolejnych stuleci szybko rozwinęła się i w 1155 wzmiankowana była już jako stolica kasztelanii - centrum władzy pod protektoratem diecezji krakowskiej. Z czasem gród ów przekształcił się w organizm miejski, zwany w okresie późniejszym Starym Miastem, którego dalszy rozwój zahamowała decyzja Kazimierza Wielkiego o nowej lokacji miasta w oddalonej na północny wschód od dotychczasowego miejsca dolinie... więcej

W otoczeniu starego parku stoi romantyczna rezydencja, wzniesiona na korzeniu późnośredniowiecznego zamku rycerskiego. Pierwotny zespół obronny w Kórniku zbudowano prawdopodobnie w trzeciej ćwierci XIV wieku z fundacji Wyszoty, brata bp poznańskiego Mikołaja. Początkowo było to ceglane założenie pobudowane na kamiennych fundamentach i usytuowane na odseparowanym fosą ziemnym kopcu. Posiadało ono formę nieregularnego czworoboku z ulokowaną w pn.wsch. jego narożniku cylindryczną wieżą główną o średnicy około 8m oraz dwupiętrowym budynkiem mieszkalnym o wymiarach 9x10 metrów... więcej

Masywna sylweta gotyckiej wieży w niewielkim Siedlęcinie na stałe już wpisała się w krajobraz architektury Dolnego Śląska ze względu na swe rozmiary i stan zachowania stając się jednym z jego rozpoznawalnych elementów. Pomimo udowodnionego związku z książętami świdnickimi ten skromny donżonowy zameczek bardzo często występuje w opisach jako inicjatywa rycerska, co nie jest zgodne z prawdą. Jego fundatorem był bowiem książę Henryk I Jaworski, który wystawił ów obiekt po roku 1313 w pobliżu ważnego szlaku handlowego biegnącego z Jeleniej Góry do Wlenia i Lwówka Śląskiego... więcej

Zamek zbudowany został w latach 1325-36 na miejscu pruskiego grodu "gui dicitur Stumo", zdobytego przez krzyżackie oddziały Hermana von Balk w 1236 roku. Według zachowanych dokumentów rycerze zakonni zajęli i zniszczyli gród, należący do pogańskiego plemienia Pomezanów, po czym zapewne na jego zgliszczach założyli niewielki folwark. Wzrost zagrożenia ze strony Polski i związana z nim konieczność obrony położonego nieco na północ Malborka sprawiły, że militarne możliwości grodu okazały się niewystarczające i dotychczasowy obiekt posłużył jako baza dla kolejnej, podlegającej bezpośrednio wielkiemu mistrzowi warowni, której początki datuje się na 3. dekadę XIV wieku.... więcej

Jak wynika z niezbyt pewnych informacji murowany zamek obronny zbudowany został w XV wieku z fundacji rodu Strzelów herbu Kotowicz, właścicieli osady Otmęt w latach 1316-1514. Wzniesiono go na miejscu starszej formy warownej, zapewne średniowiecznego dworu obronnego, którego budowę legendy łączą z zakonem templariuszy. W czasach nowożytnych zamek należał do wielu rodzin śląskich i był wielokrotnie przekształcany. W 1514r. od Strzelów wykupił go Łukasz Buchta herbu Odrowąż, zaś po nim majątkiem zarządzał najstarszy z jego synów Joachim Buchta Bilicki - za rządów tych tych dwojga obiekt przebudowano na styl renesansowy... więcej

Pierwszym udokumentowanym właścicielem lub dzierżawcą Niesytna był wzmiankowany w 1300 kasztelan Albert Bawarczyk z Waltersdorf. Budowę zamku przypisuje się inicjatywie książąt świdnicko-jaworskich, jego nazwa nie przewinęła się jednak w żadnych dokumentach lennych księstwa, niejasna byłaby też jej rola w jego systemie obronnym, stąd wśród niektórych historyków panuje pogląd o innej niż książęca metryce. Być może w 1307 dzierżawcą Płoniny był Konrad von Tschirn, a w 1345 Georg Świdnicki. Są to jednak tylko hipotezy, wiadomo natomiast, że dobra te należały wówczas do klasztoru w Lubiążu... więcej

Pierwsza źródłowa wzmianka o Łowiczu pochodzi z bulli gnieźnieńskiej z 1136 roku, gdzie wymieniony jest on jako uposażenie arcybiskupstwa w Gnieźnie. W tym czasie zapewne funkcjonował już tu drewniano-ziemny zespół warowny, przekształcony w późniejszym okresie w dwór biskupi stanowiący ośrodek władzy dla okolicznych ziem, od czasów ks. Konrada Mazowieckiego określanych mianem kasztelanii. Choć nie ma na to jeszcze jednoznacznych dowodów, z dużą porcją prawdopodobieństwa można założyć, że właśnie w miejscu wspomnianego zespołu dworskiego arcybiskup gnieźnieński Bogoria Skotnicki wzniósł murowany zamek wzmiankowany w relacji Janka z Czarnkowa... więcej

Zamek w Legnicy uważany jest powszechnie (obok Wleńskiego Gródka) za najstarszą warownię leżącą na obszarze współczesnej Polski. W pełni dojrzała forma założenia funkcjonowała tutaj prawdopodobnie już w 3. dekadzie XIII stulecia, choć ziemne usypisko, na którym ją ulokowano, stanowi wytwór czasów jeszcze odleglejszych. Ślady budownictwa obronnego w miejscu tym sięgają VIII wieku, w X stuleciu zaś istniał tutaj gród warowny z fosą, należący zapewne do śląskiego plemienia Trzebowian. Gród ów na przełomie tysiącleci zniszczony został w nieznanych nam okolicznościach, po czym na jego korzeniu wyrósł nowy obiekt składający się z owalnego gródka oraz obwiedzionego wałem podgrodzia... więcej