amki. Perły Średniowiecza. Hermetyczni świadkowie przeszłości, romantyczne i pełne tajemnic, od dawien dawna przyciągały ludzki wzrok i rozbudzały emocje. Niezależnie od tego, czy wznosiły się na niedostępnych wzgórzach, czy też rysowały na nizinnych łąkach wśród błot lub rozlewisk rzecznych, niezmiennie oddziaływały na ludzką wyobraźnię. Jednych wprowadzały w świat irracjonalny, tak odmienny od codziennego i uporządkowanego życia zwyczajnych ludzi. Innym nasuwały wspomnienia świetności zwalonych murów i gmachów zamkowych, które były ongiś czy to potężnymi twierdzami królewskimi, czy też siedzibami znakomitych rodów rycerskich historycznej Polski.
ziś budowle te stanowią materialną spuściznę architektury, dowód bogactwa czasów dawnych, powód do wielkiej dumy. Nierzadko zrujnowane, opuszczone, funkcjonalnie nieprzydatne pełnią obecnie rolę niekwestionowanych wyróżników krajobrazu kulturowego, kotwic pamięci umacniających poczucie tożsamości lokalnej, regionalnej, narodowej. Niektóre z owych wspaniałych pamiątek przeszłości objęte zostały troskliwą opieką Państwa Polskiego lub jego obywateli, niektóre żywo istnieją w świadomości milionów, stają się celem wycieczek tysięcy i symbolem, bez którego trudno byłoby wyobrazić sobie historyczny obraz naszego kraju. Inne miały mniej szczęścia. Pozbawione opieki, wstydliwie ukryte wśród zieleni starych założeń parkowych i ogrodów stoją zniszczone i zapomniane, zazdrośnie strzegąc tajemnic, których niewielu z nas miało okazję poznać.
Serwis zamkipolskie.com służy temu, aby starać się to zmienić.
ogaty w literaturę zamkową rynek wydawniczy oraz pojawiające się w sieci jak grzyby po deszczu liczne strony internetowe i publikacje świadczą o dużym zainteresowaniu społecznym tego typu tematyką. Nie dziwi mnie to. Zamki i ich ruiny przestały już być domeną historyków architektury czy grupki niepoprawnych zapaleńców. Dzisiaj zajmują eksponowane miejsca na mapach i w przewodnikach, stając się celem pielgrzymek coraz liczniejszej rzeszy turystów odkrywających na nowo uroki pięknych polskich krajobrazów.
pracowując materiały dla tej strony pragnąłem wyjść naprzeciw ich oczekiwaniom. Nie chcę jednak powielać rozwiązań już istniejących - zrywając z powszechnym schematem traktującym temat w sposób encyklopedyczny i wymagającym od czytelnika przygotowania z danej dziedziny chcę połączyć dbałość o zachowanie prawdy historycznej z niezmiernie ważną dla zrozumienia ze strony szerokiej grupy odbiorców funkcjonalnością, by publikowana tutaj materia pozwoliła spełnić oczekiwania czytelnika w różnym wieku, niezależnie od jego wiedzy i wykształcenia. Tworząc ten serwis poniekąd czuję się odpowiedzialny za kształtowanie postaw i rozwój świadomości historycznej.
apewniam, że nie znajdziesz tu, drogi użytkowniku, bezmyślnie skopiowanych książek. Z literatury oczywiście korzystałem, bez niej ta strona nigdy by nie powstała, zawarte w wielu publikacjach treści starałem się jednak wzbogacić nabytą doświadczeniem informacją. Obok faktów historycznych, krótkich biografii i podstaw z zakresu szeroko pojętej architektury zdecydowałem się również z lepszym lub nieco gorszym skutkiem przedstawić sytuację obecną zamków, stan prawny, możliwości ich zwiedzania, ciekawostki, legendy i dodatkowe atrakcje lub ich brak, a także skrótowy opis dotarcia na miejsce. Każdy z ujętych na tej stronie zamków odwiedziłem osobiście przynajmniej jeden raz, co powinno gwarantować zadowalający poziom wiarygodności, choć oczywiście nikt nie jest nieomylny. Gdy trafisz na błąd lub przekłamanie, proszę o ludzką wyrozumiałość - ja również mam prawo się pomylić.
a koniec chciałbym wyraźnie zaznaczyć, że wszystkie opisy zamieszczone na stronie zamkipolskie.com przedstawione zostały w sposób subiektywny i absolutnie w żadnym wypadku nie mają charakteru naukowego. Nie jestem historykiem, w szkole z historii miałem zaledwie tróję i nie zamierzam udawać autorytetu. Celem tej publikacji jest zainteresowanie Was tematyką, zachęcenie do zamkowej turystyki oraz - nie ma co tego ukrywać - zaspokojenie własnego ego. Tymczasem serdecznie zapraszam do lektury. Konstruktywną krytykę postaram się znieść po męsku.
Wprawdzie możliwość istnienia na terenie współczesnego Szydłowa pozostałości XIII-wiecznej siedziby książęcej sugeruje poświadczony źródłowo pobyt w osadzie w 1255 roku Bolesława Wstydliwego wraz ze swym dworem, to przypuszczalnie zapis ten nie odnosi się do zachowanych ruin zamku murowanego, lecz raczej do trudnego obecnie do zdefiniowania grodu drewnianego, który mógł obejmować teren położonego poza murami miejskimi wzgórza, na którym dziś wyrasta gotycki kościół Wszystkich Świętych. Lokacja miasta Szydłowa nastąpiła w pierwszej ćwierci XIV wieku, co potwierdza dokument króla Władysława Łokietka z roku 1329. Dopiero jednak okres rządów Kazimierza Wielkiego przyniósł rozwój jego fortyfikacji oraz - co nadal z braku dokładnych przekazów źródłowych pozostaje jedynie w sferze domysłów - budowę murowanej siedziby królewskiej o charakterze warownym... więcej
* * * * *
17.04.2013 zamek w Chęcinach
Najstarszym znanym nam współcześnie dokumentem wzmiankującym osadę Chęciny jest przywilej Bolesława Wstydliwego, wystawiony w 1275 na wniosek podkomorzego sandomierskiego Mikuły, dotyczący zniszczonej przez Tatarów wsi Łagiewniki. W akcie tym nie wymieniono zamku, stąd wniosek, że ten zapewne jeszcze wtedy nie istniał. Najstarsza zachowana informacja źródłowa na temat warowni pochodzi z przywileju wystawionego przez Władysława Łokietka w 1306, zawierającego obietnicę nadania kapitule krakowskiej castrum Chancin wraz z przynależnymi wsiami. Na bazie wspomnianych dokumentów można domniemywać, iż budowę zamku rozpoczęto na przełomie XIII i XIV wieku, a wśród inicjatorów tego przedsięwzięcia najczęściej wymienia się króla czeskiego
Wacława II lub biskupa Krakowa Jana Muskatę... więcej
* * * * *
8.04.2013 zamek w Bydlinie
Historia powstania skromnego zameczku w Bydlinie z uwagi na niedostępność źródeł ginie w mrokach dziejów, trudno więc o jednoznaczne określenie, kiedy oraz przez kogo został on zbudowany. Istnieje nawet opinia, że budowla ta nigdy nie była zamkiem i od początku pełniła przede wszystkim funkcje sakralne. Po raz pierwszy castrum w Bydlinie wzmiankowano w dokumentach z 1398 - w tym czasie stanowiło ono ważne ogniwo w systemie obronnym na pograniczu polsko-śląskim. Jego właścicielami byli wtedy Pełka i Niemierza, bratankowie Niemierzy herbu Śmiara, któremu czasami przypisuje się fundację murowanego założenia... więcej
* * * * *
16.03.2013 zamek w Bolkowie
Średniowieczna warownia w Bolkowie wybudowana została w 1. połowie XIII stulecia prawdopodobnie z inicjatywy księcia legnickiego Bolesława Łysego, ze względu na porywczy charakter zwanego Rogatką, a później rozbudowana w latach 1277-93 przez jego drugiego syna Bolka I Surowego. Początkowo zamek określany był terminem Hain, zmienionym prawdopodobnie na cześć swego ojca przez Bernarda Świdnickiego w roku 1312. W okresie między 1301 a 1368 za rządów Bernarda i jego syna Bolka II Małego miała miejsce rozbudowa, podczas której zwiększono przestrzeń mieszkalną i rozbudowano umocnienia bramy... więcej
* * * * *
2.02.2013 zamek w Bobolicach
Zamek w Bobolicach zbudowany został w połowie XIV wieku z inicjatywy króla Kazimierza Wielkiego. W 1370 z okazji swej koronacji Ludwik Andegaweński nadał ją Władysławowi Opolczykowi w zamian za popieranie jego zamiarów dynastycznych, ten z kolei przekazał Bobolice w ręce Węgra Andrzeja Schoeny z Barlabas. Dzierżawcy twierdzy, spiskując na boku z Zakonem Krzyżackim, okazali się nielojalni wobec polskiej korony, co sprowokowało Władysława Jagiełłę, który w roku 1396 najechał ziemie Opolczyka i zbrojnie zagarnął zamek wraz z okolicznymi włościami. Pod koniec XIV i w XV wieku zarządzali nim m.in. Szafrańcowie, Trestkowie oraz Krezowie, a później również Chodakowscy, Męcińscy i Myszkowscy... więcej
* * * * *
1.01.2013 zamek w Będzinie
Murowany zamek zbudowany został w miejscu średniowiecznego grodu Banden, zniszczonego przez najazd tatarski w roku 1241 i odbudowanego kilkadziesiąt lat później w formie drewniano-ziemnych wałów z kamiennym stołpem, okrągłą wieżą ostatniej nadziei, zalążkiem przyszłej królewskiej fortecy. Przekształcenie drewnianego dworu w murowany zamek nastąpiło przypuszczalnie w pierwszej połowie XIV wieku z inicjatywy króla Kazimierza Wielkiego w celu ochrony zachodniej granicy Polski - najbardziej wysunięty na zachód poza linię fortyfikacji kazimierzowskich odgrywać miał on kluczową rolę, przyjmując na siebie ciężar pierwszego uderzenia, również pierwszej obrony przed atakami ze strony Śląska oraz Państwa Czeskiego... więcej
* * * * *
25.11.2012 wieża mieszkalno-obronna w Bystrzycy Kłodzkiej
Początki murowanej siedziby obronnej należy upatrywać po 1319, kiedy król czeski Jan Luksemburski nadał wójtostwo wraz z przynależnościami i trzema wsiami Jakubowi Ruckerowi nakładając na niego obowiązek otoczenia wątłego jeszcze wtedy miasta murami obronnymi. Być może wieża powstała w miejscu istniejącej tu pierwotnie drewnianej strażnicy, z pewnością jednak jej zwarta bryła ukształtowana została dość wcześnie, zapewne wkrótce po objęciu urzędu przez wspomnianego Ruckera. Po raz kolejny wzmiankowano ją w dokumentach z lat 1416 i 1417, tym razem jako Thurme, co oznacza, że prawdopodobnie pełniła w tym czasie funkcję aresztu lub więzienia dla drobnych przestępców... więcej
* * * * *
12.09.2012 zamek w Lipie
Średniowieczny zamek w Lipie zbudowany został przypuszczalnie na przełomie XIII oraz XIV stulecia. Nie znamy jego fundatora - przyjmuje się, że powstał on z inicjatywy przedstawiciela jednego z rodów rycerskich, niektórzy jednak chcą, aby wiązać go z działalnością zakonu templariuszy, którzy po upadku Królestwa Jerozolimy przywędrowali do Europy - temat ten prawdopodobnie na zawsze pozostanie otwarty. W drugiej połowie XIV wieku Lipa należała do rodzin: von Schrimer i Lauterbach, by pod koniec stulecia przejść w ręce Caspara v. Crakav z rodu Schwoynitz i jego brata Hansa, nisko urodzonych rycerzy, właścicieli funkcjonującego we wsi młyna i niewielkiego folwarku... więcej
* * * * *
6.05.2012 zamek w Siedlisku
Najstarsza zachowana wzmianka o zamku pojawiła się w dokumencie księcia głogowskiego Henryka III w 1298, gdzie wymieniona została nazwa novo castro Sedlscho. Prawdopodobnie wpis ten dotyczy należącego do księcia drewnianego jeszcze dworu o drewniano-ziemnych obwarowaniach, o którym wiemy bardzo niewiele. W 1381 posiadłość przekazana została przez Karola IV Luksemburskiego Nicolausowi von Rechenberg, którego potomkowie rozebrali stare drewniane założenie, stawiając na jego korzeniu murowaną gotycką budowlę. Budowlę tę wydzierżawił w 1561 Fabian Schönach, uczestnik wielu wojennych ekspedycji u boku króla polskiego Zygmunta III Wazy... więcej
* * * * *
Wkrótce opisane zostaną zamki w: Ossolinie, Bodzentynie oraz pałac w Kielcach.
* * * * *
Wszelkie prawa zastrzeżone.
Kopiowanie, publikowanie i rozpowszechnianie jako swoje własne materiałów autorskich zamieszczonych na tej stronie bez wcześniejszej zgody zabronione.
Podstawa: Ustawa o prawie autorskim i prawach pokrewnych z dnia 4 lutego 1994r.
W kwietniu 2013 liczba odsłon - 63,962, od początku roku - 235,827