STRONA GŁÓWNA

ZA GRANICĄ

MINIGALERIA

MAPKI

KSIĘGA GOŚCI

KONTAKT
BARANÓW SANDOMIERSKI

BARCIANY

BARDO ŚLĄSKIE

BĄKOWA GÓRA

BESIEKIERY

BĘDZIN

BIERUTÓW

BIESTRZYKÓW

BOBOLICE

BOBROWNIKI

BODZENTYN

BOLESTRASZYCE

BOLKÓW

BORYSŁAWICE ZAMKOWE

BROCHÓW

BRODNICA

BRZEG

BUKOWIEC

BYDLIN

BYSTRZYCA KŁODZKA

CHĘCINY

CHOJNICA

CHOJNIK

CIECHANÓW

CIESZÓW

CIESZYN

CZARNY BÓR

CZERNA

CZERNINA

CZERSK

CZĘSTOCHOWA

CZOCHA

CZORSZTYN

DĄBRÓWNO

DRZEWICA

DZIAŁDOWO

DZIERZGOŃ

FREDROPOL (KORMANICE)

GDAŃSK

GIŻYCKO

GLIWICE

GŁOGÓW

GNIEW

GNIEWOSZÓW Z.SZCZERBA

GOLUB-DOBRZYŃ

GOŁAŃCZ

GOLCZEWO

GOŁUCHÓW

GOŚCISZÓW

GÓRA

GRODZIEC

GRÓDEK

GRUDZIĄDZ

GRZĘDY

GRZMIĄCA z.ROGOWIEC

INOWŁÓDZ

JANOWICE WIELKIE z.BOLCZÓW

JANOWIEC

JAWOR

JEZIORO GÓRECKIE

KAMIENIEC ZĄBKOWICKI

KAMIENNA GÓRA

KARPNIKI

KAZIMIERZ DOLNY

KĘTRZYN

KĘTRZYN - KOŚCIÓŁ

KIELCE

KLICZKÓW

KŁODZKO

KOŁO

KONARY

KONIN-GOSŁAWICE

KORZKIEW

KOWALEWO POMORSKIE

KOŹMIN WLKP.

KÓRNIK

KRAKÓW

KRAPKOWICE

KRAPKOWICE - OTMĘT

KRASICZYN

KRĘPCEWO

KRUSZWICA

KRZYŻNA GÓRA

KRZYŻTOPÓR

KSIĄŻ WIELKI

KUROZWĘKI

KWIDZYN

LEGNICA

LIDZBARK WARMIŃSKI

LIPA

LUBIN

LUTOMIERSK

ŁAGÓW

ŁĘCZYCA

ŁOWICZ

MAJKOWICE

MALBORK

MAŁA NIESZAWKA

MIĘDZYLESIE

MIĘDZYRZECZ

MIRÓW

MOKRSKO

MOSZNA

MSTÓW

MUSZYNA

MYŚLENICE

NAMYSŁÓW

NIEDZICA

NIDZICA

NIEMCZA

NIEPOŁOMICE

NOWY SĄCZ

NOWY WIŚNICZ

ODRZYKOŃ

OGRODZIENIEC (PODZAMCZE)

OJCÓW

OLEŚNICA

OLSZTYN (JURA)

OLSZTYN (WARMIA)

OLSZTYNEK

OŁAWA

OŁDRZYCHOWICE KŁODZKIE

OPOCZNO

OPOLE GÓRKA

OPOLE OSTRÓWEK

OPORÓW

OSSOLIN

OSTRĘŻNIK

OSTRÓDA

OSTRÓW LEDNICKI

OTMUCHÓW

PABIANICE

PANKÓW

PASTUCHÓW

PIESKOWA SKAŁA

PIOTRKÓW TRYBUNALSKI

PIOTRKÓW-BYKI

PIOTROWICE ŚWIDNICKIE

PŁAKOWICE

PŁOCK

PŁONINA

PŁOTY

PODZAMCZE z.OGRODZIENIEC

PODZAMCZE PIEKOSZOWSKIE

POKRZYWNO

POŁCZYN-ZDRÓJ

POZNAŃ

PRABUTY

PROCHOWICE

PROSZÓWKA z.GRYF

PRZEMYŚL

PRZEWODZISZOWICE

PSZCZYNA

PYZDRY

RABSZTYN

RACIĄŻEK

RADŁÓWKA

RADOM

RADZIKI DUŻE

RADZYŃ CHEŁMIŃSKI

RAJSKO

RAKOWICE WIELKIE

RATNO DOLNE

RAWA MAZOWIECKA

RESKO

ROGÓW OPOLSKI

ROŻNÓW ZAMEK DOLNY

ROŻNÓW ZAMEK GÓRNY

RYBNICA

RYBNICA LEŚNA

RYCZÓW

RYDZYNA

RYTWIANY

RZĄSINY

SANDOMIERZ

SANOK

SIEDLĘCIN

SIEDLISKO

SIERADZ

SIERAKÓW

SIEWIERZ

SMOLEŃ

SOBKÓW

SOBOTA

SOCHACZEW

SOSNOWIEC

SREBRNA GÓRA

STARA KAMIENICA

STARE DRAWSKO

STARY SĄCZ

STRZELCE OPOLSKIE

SULEJÓW

SZAMOTUŁY

SZCZECIN

SZTUM

SZUBIN

SZYDŁÓW

SZYMBARK

ŚCINAWKA GÓRNA

ŚWIDWIN

ŚWIEBODZIN

ŚWIECIE n.WISŁĄ

ŚWIECIE k.LEŚNEJ

ŚWINY

TORUŃ

TORUŃ z.DYBÓW

TUCZNO

TYNIEC

UDÓRZ

UJAZD k.TOMASZOWA

UJAZD KRZYŻTOPÓR

UNIEJÓW

URAZ

WAŁBRZYCH z.KSIĄŻ

WAŁBRZYCH z.STARY KSIĄŻ

WAŁBRZYCH z.NOWY DWÓR

WARSZAWA z.KRÓLEWSKI

WARSZAWA z.UJAZDOWSKI

WĄBRZEŹNO

WENECJA

WĘGIERKA

WĘGORZEWO

WIELICZKA

WIELKA WIEŚ

WIERZBNA

WITKÓW

WLEŃ

WOJNOWICE

WOJSŁAWICE

WROCŁAW

WROCŁAW LEŚNICA

WYSZYNA

ZAGÓRZ

ZAGÓRZE ŚLĄSKIE

ZAŁUŻ

ZĄBKOWICE ŚLĄSKIE

ZBĄSZYŃ

ZŁOTORIA k.TORUNIA

ŹRÓDŁA

ŻAGAŃ

ŻARY

ŻELAZNO

ŻMIGRÓD


IMG BORDER=1 style=

ZAMEK W GOLUBIU-DOBRZYNIU



iejsce, w którym dumnie wznosi się dziś potężny golubski zamek, posiada wczesno­śre­dniowieczną metrykę, bowiem już w VIII wieku istniała tutaj piastowska osada. W 1231 osadę tę zdobyły zbrojne oddziały słabego jeszcze Państwa Krzyżackiego, by ponad ćwierć wieku później oddać ją decyzją komtura dzierzgońskiego Konrada Stange biskupowi włocławskiemu Wolimirowi. Ten z kolei w 1276 zapisał wieś rycerzowi Wojciechowi ze Smolna, zlecając mu gospodarowanie dobrami i pełnienie straży przed groźnymi atakami pogańskich plemion prus­kich. Pod koniec XIII wieku Krzyżacy drogą wymiany odzyskali wspomniany przyczółek i w latach 1293-95 wznieśli na jego miejscu drewnianą konstrukcję o charakterze obronnym. Funkcjo­no­wa­ła ona bardzo krótko, albowiem już około roku 1300 rozpoczęto budowę dwuczłonowego zamku konwentualnego, którego inicjatorem nadzorcą był mistrz krajowy ziemi chełmińskiej oraz drugi chronologicznie (po Hermanie) komtur Golubia Konrad von Sack. Wznoszenie domu zakon­ne­go rozpoczęto od postawienia muru obwodowego z cegły, zaprojektowanego na planie pro­sto­kąta i wzmocnionego przyporami w jego narożach oraz w połowie długości dwóch skrzydeł. W ko­lejnym etapie do istniejącego muru dobudowano cztery skrzydła otaczające wewnętrzny dzie­dzi­niec, wieżę główną (nigdy nie ukończoną) i dansker. Zasadnicza forma zamku ukształtowana zo­stała około roku 1330. Powstał wtedy zewnętrzny mur, w który wkomponowano cylindryczną wie­życzkę flankującą wjazd na dziedziniec. Druga, bliźniacza, chociaż prawdopodobnie nieco niższa wieża, a także usytuowana przy zachodniej ścianie murów przybudówka (dom komtura) powstały później, bo dopiero w XV stuleciu.


IMG BORDER=1 style=

WIDOK NA ZAMEK OD STRONY DOBRZYNIA


wierdza krzyżacka w Golubiu osłaniała granicę Państwa Zakonnego od strony ziemi do­brzyńskiej i Mazowsza, w związku z czym wielokrotnie narażona była na ataki ze strony Polski - w latach 1329-33 trzykrotnie próbował zdobyć ją król Władysław Łokietek podczas wspól­nej z Litwinami wyprawy na ziemię chełmińską. Po XIV-wiecznym okresie politycznej równowagi, która niezwykle korzystnie wpłynęła na wrost i zamożność założonego u podnóża zamku miasta, początek XV stulecia przyniósł niepokoje związane z nasilającymi się wzajemnymi wrogimi gesta­mi na linii polsko-krzyżackiej. Przygotowania do konfliktu miały istotny wpływ na wzrost strate­gicz­nego znaczenia siedziby komtura, której stan w lipcu 1408 roku osobiście skontrolował na­czel­ny wódz armii zakonnej, wielki mistrz Urlych von Jungingen. Wiosną 1410, to jest na trzy miesiące przed tragiczną śmiercią w bitwie grunwaldzkiej, komtur Golubia Mikołaj Roder dy­sponował wprawdzie odpowiednio dużym zapasem żywności, ale szczupłym zasobem uzbrojenia. W konwentualnej piwnicy i w kuchni znajdowało się 6 beczek piwa, 230 tuszek suszonego albo wędzonego mięsa, 5 wołów w soli, 3 beczki smalcu, 800 serów, beczka masła, 12 beczek sadła oraz 22 beczki soli. W spichlerzu i młynie przechowywano 29 łasztów (ok. 100.000 litrów) żyta, 15 korców (ok. 1000 litrów) mąki, ok. 150 korców jęczmienia, 40 korców grochu, 3 korce rzepy, 2 i pół korca siemienia konopnego, a także 40 korców owsa. Inwentarz żywy liczył 192 konie, 97 krów, 30 wołów, 31 cieląt, 213 świnek oraz 1161 owiec i 500 jagniąt. Co się zaś tyczy wyposażenia zbrojowni w broń ochronną i strzelniczą, było ono nadal skromne. Lustrator doliczył się zaledwie 17 pancerzy, 16 hełmów, 2 dział na ołowiane kule i 28 kusz, 3 namiotów, 3 siodeł zwykłych i 8 rycerskich, a także drobny inny sprzęt. Nie znany jest dokładny stan liczebny załogi zamku, są­dząc jednak z liczby uzbrojenia, nie był on imponujący.

PANORAMA MIASTA I ZAMKU Z 1. POŁOWY XVIII WIEKU NA RYCINIE J.F. STEINERA


odczas wielkiej wojny z Polską (1409-1411) zamek nie doznał większych zniszczeń. Zdo­byty latem 1410 przekazany został Niemiście ze Szczytnik, jednak już w październiku wrócił we władanie zakonu za sprawą legionów Kawalerów Mieczowych z północnych Inflant, dowodzonych przez marszałka krajowego Bera von Hevelmann'a. Dwanaście lat później w trakcie wyprawy zwanej wojną golubską armia polsko-litewska ponownie podeszła pod Golub i dn. 20 sierpnia 1422 roku rozpoczęła oblężenie. Po szybkim zdobyciu miasta [...] król obległ zamek na wysokim brzegu leżący i począł bić do niego z dział wielkich, a w czwartek 21 sierpnia 1422 rycerstwo uderzyło nań z całą mocą. A lubo tak Krzyżacy jak i zaciężni Śląscy mężnie go bronili, gdy jednakże konie co lepsze, które mieli w niższym zamku, sami pozabijali ażeby się nie dostały w ręce Polaków, a potem i ten niższy zamek spalili [...], zmuszeni byli na ostatek i ten gród wyż­szy, znacznie już działaniami wojennymi osłabiony, wydać w ręce zwycięzcy.... W oblężeniu zginęło 50 rycerzy zakonnych, w tym sam komtur, a 40 zaciężnych dostało się do niewoli. Ucier­piała również sama twierdza, której mury nadwątlone zostały przez czternaście polskich armat. Po kapitulacji Krzyżaków król kazał zburzyć wszystkie najważniejsze elementy fortyfikacji miej­skich, zwłaszcza wieżę - budowlę największą i najsilniejszą w całym systemie obronnym. Na jego polecenie żołnierze dokonali podkopu, wskutek którego wieża ta runęła do rzeki Drwęcy powo­dując przeraźliwy huk i zatamowanie jej koryta. Wojna golubska zakończyła się niedługo po tym spektakularnym sukcesie i pod koniec 1422 roku warownia powróciła w ręce Niemców, którzy rozpoczęli jej odbudowę, ciągnącą się z przerwami do końca lat czterdziestych XV wieku.


RYCINA NAPOLEONA ORDY Z 2. POŁOWY XIX STULECIA


dniu 4 lutego 1454 doszło do wypowiedzenia posłuszeństwa Państwu Krzyżackiemu przez władze założonego czternaście lat wcześniej Związku Pruskiego. Spowodowało to wybuch powstania zbrojnego w całym kraju i szturm na zamki krzyżackie, w tym Golub, który już w pierwszym tygodniu rebelii poddał się praktycznie bez walki. Przejęty wkrótce przez władze pol­skie już nigdy nie został przez Krzyżaków zdobyty. Jeszcze w tym samym roku Kazimierz Jagiel­lończyk przekazał warownię w dzierżawę rycerzowi Janowi z Wichulca, a następnie swojemu dworzaninowi Grotowi z Ostrowa. Niebawem zamek obsadziły oddziały czeskie Wilhelma Je­nina z Mięczkowej, jednak już rok później (1457) Jagiellończyk obdarował nim za zasługi Czecha Urlycha Czerwonkę, pod nieobecność którego (został uwięziony) inny dowódca czes­kich wojsk najemnych, lecz walczących po stronie krzyżackiej - Bernard von Zinnenberg - podjął w dniu 19 września 1460 próbę zdobycia Golubia. Wskutek zdrady grupki mieszczan od­działy Szumborskiego weszły do miasta, ale dowodzona przez Andrzeja Puszkarza załoga zam­ku zdołała powstrzymać atak. Dwa lata później zwolniony z aresztu Czerwonka odzyskał miasto, jego załogę w części wymordował, a w części wziął do niewoli. Od tego wydarzenia pomimo trwa­jących jeszcze zmagań wojennych Golub pozostał polski.


IMG BORDER=1 style=

SKRZYDŁO POŁUDNIOWE ZAMKU W GOLUBIU


raktat toruński z 1466 roku kończący wojnę trzynastoletnią prawnie usankcjonował ist­niejący stan oraz trwale przypisał Golub do Królestwa, zamek pełnił odtąd rolę siedziby starosty niegrodowego ziemi michałowskiej. Przez ponad 150 lat funkcjonował on we względnej harmonii, albowiem dwie kolejne i ostatnie zarazem potyczki z Zakonem (1478, 1519-21) miały miejsce w bezpiecznej odległości od miasta. Na początku XVI stulecia nastąpiły pierwsze próby przebudowy warowni. Około 1511 z zarządzenia Zygmunta Starego prace remontowe zainicjował biskup Jan Konopacki, po nim kontynuowali je administrujący Golubiem przez 90 lat przed­sta­wi­ciele rodziny Kostków. Najpoważniejsze przekształcenia zamku nastapiły po obięciu starostwa przez siostrę Zygmunta III Annę Wazównę, która w latach 1616-1623 dawny krzyżacki zamek-zakon przebudowała na renesansową rezydencję. Anna rozpoczęła krótki etap damskich rządów na zamku golubskim, bowiem po jej śmierci w 1625 roku starostwem trzęsła katolicka fanatyczka i matka siedmiorga dzieci Konstancja Austriaczka, druga żona Zygmunta III Wazy. Po roku 1631 Konstancję zastąpiła jej córka, brzydka, lecz mądra królewna Anna Katarzyna. Po niej w 1638 roku nastała Cecylia Renata, poniewierana żona swego otyłego kuzyna Władysława IV. Trzymałą ona starostwo aż do dnia swojej śmierci w dniu 22 marca 1644, będącej następstwem powikłań po porodzie.


RUINA NA FOTOGRAFII Z POCZĄTKU XX. WIEKU



ANNA WAZÓWNA

Urodziła się 31 maja 1568 na zamku w szwedzkiej Eskilstunie jako córa polskiej królewny Katarzyny Jagiellonki i księcia Finlandii, późniejszego króla Szwecji Jana III. Mając lat 19 przybyła do Polski i tu pozostała do końca życia. W kwestii fizjonomii matka natura nie okazała się dla księżniczki łaskawa: Anna była raczej brzydka i bardzo, jak na ówczesne standardy, wysoka (182 cm). Nieciekawy wygląd rekompensowały jednak inne walory. Królewna znała pięć języków: oprócz szwedzkiego - francuski, polski, niemiecki i łacinę. Początkowo przebywała na Wawelu, jednak konflikt wyznaniowy z bratem Zygmuntem III i jego katolicką żoną Konstancją Austriaczką spowodował, że opuściła Kraków i w roku 1611 zamieszkała w darowanych jej przez króla dobrach: Brodnicy (w zimie) i Golubiu (latem). Wyznająca protestantyzm Wazówna otaczała się uczonymi i wybitnymi przedstawicielami reformacji, była współpracowniczką i mecenasem uczonych i pisarzy, sama też prowadziła działalność quasinaukową w zakresie botaniki i ziołolecznictwa. Własnym kosztem wydała kilka znaczących dzieł, m.in. liczący 1600 stron "Zielnik" Szymona Syreńskiego. Annie przypisuje się również pionierski wkład w krajowy przemysł tytoniowy, bowiem pierwszą w Polsce roślinę tytoniową - otrzymaną od posła tureckiego - uprawiała właśnie ona.

Anna Wazówna zmarła w Brodnicy dn. 6 lutego 1625 roku w wieku 57 lat. Ze względu na pro­te­stan­ckie wyznanie księżniczki (pamiętać należy, że były to czasy religijnej wojny 30-letniej) władze kościelne nie pozwoliły na pochowanie jej zwłok w grobach królewskich na Wawelu i ostatecznie ciało spoczęło w luterańskim kościele Panny Marii w Toruniu



PAMIĄTKOWA POCZTÓWKA Z OKRESU 1. WOJNY ŚWIATOWEJ


o okresie panowania czterech królewien zamek upodobnił się do magnackich siedzib tak charakterystycznych dla południowych krańców Rzeczypospolitej. W kolejnych latach, aż do zaborów, zarządzali nim Szczawińscy (1645-55), Lubomirscy (1655-1664), Grudzińscy (1667-1713), potem małżeństwo Denhof (1713-32) i Wessel (1732-72). Ich czasy związane są z całą plagą wojen, z których co najmniej trzy: potop szwedzki 1655-1660, wojna północna 1700-21 oraz wojna siedmioletnia 1756-63 kompletnie zrujnowały miasto i doprowadziły do pauperyzacji królewskiej rezydencji. Pomimo przykrych zakrętów historii, szalejącej cholery, najazdów szwe­dzkich, pruskich, bośniackich i ruskich, stan techniczny zdewastowanego zamku nakreślany był w połowie XVIII stulecia jako dobry. Po pierwszym rozbiorze w 1772 Prusacy ulokowali w nim urząd i mieszkania dla zarządzających domeną golubską. W trakcie wojen napoleońskich Francuzi wy­pędzili poprzednio zamieszkałych tu urzędników i w twierdzy zorganizowali lazaret. Najbardziej jednak barbarzyńsko zeszpecił ją nadleśniczy niejaki Richter, który w 1817 w prawym skrzydle zamkowym zaaranżował sobie mieszkanie i dla zaoszczędzenia opału zerwał i spalił drewnianą ga­lerię. Od 1825 mieściła się tu intendentura, ale już w roku 1831 nowy dzierżawca zamku urządził na parterze obory, na dziedzińcu zaś gnojowisko. Potem na zamku zorganizowano więzienie, a w 1868 roku szkołę wiejską. Znacznych uszkodzeń gmach doznał w latach 1842 i 1867, gdy w wy­ni­ku huraganu zawaliła się renesansowa attyka, niszcząc część sklepień. Na początku XX wieku z inicjatywy cesarza Wilhelma II podjęto prace zabezpieczające - w 1913 roku wykonano inwen­ta­ry­zację i odsłonięto portal kaplicy. Zamierzano także pokryć budynek dachami ochronnymi, jednak I wojna światowa zamierzeniom tym przeszkodziła.


SKRZYDŁO ZACHODNIE ZAMKU, FOTOGRAFIA Z CZASÓW OKUPACJI HITLEROWSKIEJ


okresie 1918-1939 zamek w Golubiu należał do Polski. Początkowo planowano tutaj ge­ne­ralny remont, ale ostatecznie podjęto się tylko bieżących napraw, tj. renowacji dachów i części pomieszczeń dla nowo urządzonego muzeum regionalnego. Rozebrano także zrujnowane ściany: północną i zachodnią. W 1939 roku gmach zajęły okupacyjne władze niemieckie i w latach 1941-44 użytkowały go jako ośrodek propagandowo-wychowawczy dla młodzieży hitlerowskiej. Zniszczony w roku 1945 zamek wstępnie wyremontowano w latach 1947-53. Przeprowadzono wte­dy pełną inwentaryzację zabytku, a rok później władzom powiatowym przedstawiono konce­pcję jego odbudowy z przeznaczeniem na siedzibę tychże władz. W1960 roku powstała następna koncepcja zakładająca wykorzystanie zamku na cele kulturalne i hotelowe. Według tych założeń rozpoczęto odbudowę, nie zachowując jednak oryginalnego podziału części wnętrz, a po odbu­do­wie umie­szczono w nich (1967) siedzibę PTTK z muzeum regionalnym, bibliotekę, hotel, kawiar­nię i lokale instytucji młodzieżowych. Z czasem instytucje kulturalne przeniesione zostały do in­nych budynków w mieście, a kustosz ukierunkował swój wysiłek na rozwój działalności o chara­kterze turystyczno-rozrywkowym, organizując pierwsze w Europie nowożytne turnieje rycerskie.



RUINA PRZED ODBUDOWĄ, FOTOGRAFIE Z LAT 50. I 60. XX WIEKU



edług planu Puffendorfa z około 1655 roku warownia składała się z właściwego zamku, wznie­sionego na planie prostokąta o bokach 39x42 metrów, i podzamcza, przedgródka, z którego dziś zachowały się jedynie fundamenty bramy wjazdowej oraz nasypy, oznaczające do­kła­dnie jego rozpiętość. Najniższą partię czteroskrzydłowej zabudowy zamku wysokiego zajmowały piwnice pełniące rolę magazynów żywności oraz sprzętu. We wschodniej części skrzydła po­łu­dniowego umieszczono kaplicę pw. św. Krzyża z charakterystycznym sklepieniem gwiaź­dzi­stym (zrekonstruowanym). Przylegały do niej dwie małe celki pokutne dla zakaźnie chorych bądź ukaranych braci, mające kontakt z kościołem przez ciasne otwory z widokiem na ołtarz. Środkowy człon skrzydła południowego zajmowała infirmeria, a zachodnią kapitularz. Komnaty te były o­grze­wane kominkiem oraz gorącym powietrzem, dochodzącym z pieca znajdującego się w przy­ziemiu. Podzielone na trzy pomieszczenia skrzydło wschodnie składało się z zachrystii, re­fe­ktarza oraz salki narożnej o nieznanym obecnie przeznaczeniu. Przestrzeń użytkową pierwszego piętra skrzydła północnego przeznaczono na dormitoria, czyli sypialnie braci zakonnych. Tutaj również znajdował się korytarz do latryny. W skrzydle zachodnim wykuto bramę wjazdową z wartownią i izbą odźwiernego, a jego pierwsze piętro zajmował komtur zamku - na kondygnacji tej wybudowano obiegający wszystkie skrzydła kryty dachem ganek komunikacyjny. Piętro kolej­ne służyło za magazyny zboża i broni. Ponad nimi był strych - skomunikowany z wieżyczkami narożnymi i jedną z dwóch cylindrycznych wież zachodnich pełnił on funkcje obron­ne.


REKONSTRUKCJA ZAMKU Z XIV WIEKU WG J.SŁAWIŃSKIEGO I J.SALMA


północno-zachodnim narożu głównego domu zakonnego wznosiła się kwadratowa w przyziemiu, a w wyższych kondygnacjach ośmioboczna wieża główna. Piwnica jej pełniła funkcję lochu, do którego dostęp prowadził jedynie przez otwór w sklepieniu. Loch ten był rela­tywnie komfortowy, posiadał bowiem niezależną wentylację oraz własną latrynę. Na zachód od zamku ulokowano przedzamcze o wymiarach ok 70x100 metrów, posiadające oddzielny system obronny w postaci muru i fos. W ciąg muru obwodowego wkomponowano szereg wysuniętych poza jego obrys wież i baszt z basztą bramną od zachodu, poprzedzoną zwodzonym i wspartym na filarach mostem. Na gospodarczym przedzamczu znajdowały się stajnie, stodoły, spichrze, bu­dynki mieszkalne dla służby i inne.

PLAN ZAMKU Z PRZEŁOMU XIV I XV WIEKU:
1. BRAMA WJAZDOWA, 2. WIEŻA GŁÓWNA, 3. CYLINDRYCZNE WIEŻYCZKI ZACHODNIE,
4. KAPITULARZ, 5. KAPLICA, 6. REFEKTARZ, 7. DORMITORIUM, 8. DANSKER


rzebudowa warowni przez Annę Wazównę odmieniła całkowicie charakter wnętrz (oprócz gotyckiej kaplicy) i w znacznym stopniu wpłynęła na trawestację jej zewnętrznej formy. Prawdopodobnie dopiero wtedy zlikwidowano ostatecznie zrujnowaną w XV-wiecznych walkach wieżę główną, pierwotne szczyty i narożne wieżyczki. Ich miejsce zajęła attyka o późno­re­ne­san­sowych formach - prócz falistego grzebienia z motywami wolut i sterczyn, charakterystycznym jej elementem stały się przedzielone pilastrami półwalcowe płyciny. Na narożach budowli wznie­siono kryte kopulastymi hełmami przysadziste, okrągłe wieżyczki. Powiększono też okna, a ściany zamku pokryto tynkami ozdobionymi dekoracją sgraffitową.


FASADA POŁUDNIOWA ZAMKU W GOLUBIU WG. C. STEINBRECHTA



becnie zamek pełni funkcje kulturalne, hotelowe i turystyczne. Golub zasłynął z aran­żo­wa­nych przy zamku od 1976 roku Międzynarodowych Turniejów Rycerskich i choć ranga ich ostatnio systematycznie spada, to należy przypomnieć, iż to właśnie w tym miejscu wskrze­szono tradycję średniowiecznych turniejów i przyczyniono się do żywiołowego rozwoju bractw ry­cerskich, których obecnie jest w Polsce już kilkadziesiąt. Na zamku działa Muzeum Regionalne.


IMG  BORDER=1 style= IMG  BORDER=1 style=

IMG  BORDER=1 style= IMG  BORDER=1 style=


olub-Dobrzyń położony jest mniej więcej w połowie odległości pomiędzy Toruniem a Brodnicą. Dojazd komunikacją PKS, najlepiej z Kowalewa Pomorskiego, do którego do­stać się można pociągiem. Jadąc autobusem należy wysiąść na przystanku Golub-zamek. Przy zamku parking. (mapa) (2004)





1. W. Antkowiak, P. Lamparski: Zamki i strażnice krzyżackie..., Graffiti BC 1999
2. B. Guerquin: Zamki w Polsce, Arkady 1984
3. M. Haftka: Zamki krzyżackie w Polsce, 1999
4. I. T. Kaczyńscy: Zamki w Polsce północnej i środkowej, Muza SA 1999
5. L. Kajzer, J. Salm, S. Kołodziejski: Leksykon zamków w Polsce, Arkady 2001
6. R. Sypek: Zamki i obiekty warowne Państwa Krzyżackiego, Agencja CB 2000


IMG BORDER=1 style=

W pobliżu:
Kowalewo Pomorskie - relikty zamku komturskiego XIIIw., 12 km
Radziki Duże - ruina zamku rycerskiego XIV/XVw., 18 km
Wąbrzeźno - pozostałości zamku biskupiego XIVw., 24 km
Brodnica - ruina zamku komturskiego XIVw., 30 km
Złotoria - ruina zamku królewskiego XIVw., 33 km
Toruń - ruina zamku komturskiego XIIIw., 36 km
Toruń - ruina królewskiego zamku Dybów XVw., 37 km



STRONA GŁÓWNA