*** ZAMEK W PΜTACH ***

.

STRONA G紟NA

ZA GRANIC

GALERIA

MAPY

KONTAKT

SHIRO & BASIA

PΜTY

rycerska wie瘸 mieszkalna

STARY ZAMEK W PΜTACH, WIDOK OD STRONY P茛NOCNEJ

DZIEJE ZAMKU

OPIS ZAMKU

STAN OBECNY


H

istoria budownictwa obronnego w P這­tach si­ga XIII wie­ku, a jej po­cz徠­ki zwi­za­ne s z po­wsta­niem w p馧­noc­nej cz­軼i dzi­siej­sze­go mia­sta drew­nia­ne­go gro­du wznie­sio­ne­go z wy­ko­rzy­sta­niem na­tu­ral­nych wa­run­k闚 to­po­gra­ficz­nych i oto­czo­ne­go cz­軼io­wo nur­tem rze­ki Re­dy, a cz­軼io­wo wa­貫m z pa­li­sa­d. We­d逝g nie­kt­rych ba­da­czy przy gro­dzie za­這­穎­na zo­sta­je osa­da tar­go­wa, po­nie­wa te­ren ten przez nie­miec­kich miesz­ka­c闚 okre­郵a­ny b­dzie p騧­niej mia­nem sta­re­go mia­sta. Z du­篡m praw­do­po­do­bie­stwem na­le­篡 jed­nak przy­j望, 瞠 wa­row­nia w za­ko­lu Re­gi funk­cjo­nu­je bar­dzo kr鏒­ko lub by mo­瞠 na­wet ni­gdy nie zo­sta­je uko­czo­na, gdy b­d­cy w闚­czas w po­sia­da­niu tych ziem ry­cerz dru­篡­ny ksi­cia po­mor­skie­go Do­bie­s豉w (Du­bi­slaus) z Oto­ku ju w po­這­wie XIII stu­le­cia prze­no­si osa­d na skrzy­穎­wa­nie dr鏬 陰­cz­cych Szcze­cin z Ko­這­brze­giem, gdzie roz­po­czy­na for­mo­wa­nie wzg­rza pod no­w sie­dzi­b obron­n.



OBRONNY CHARAKTER TEGO MIEJSCA PODKRE印A NASYP ZIEMNY ORAZ FOSA (ZACHOWANA CZ呇CIOWO)

W

1277 roku rycerz 闚 do­ko­nu­je lo­ka­cji mia­sta na pra­wie lu­bec­kim i mniej wi­cej w tym sa­mym okre­sie na po­逝­dnio­wym je­go skra­ju wzno­si mu­ro­wa­n wie­輳, kt­ra z cza­sem przej­mu­je funk­cje star­sze­go gro­du. Po­li­tycz­na ka­rie­ra Do­bie­s豉­wa za­豉­mu­je si jed­nak na po­cz徠­ku lat 80. XIII wie­ku w zwi­zku z wy­bu­chem woj­ny po­mor­sko-bran­den­bur­skiej i ju w ro­ku 1284, na mo­cy nie­ko­rzyst­ne­go dla Po­mo­rza trak­ta­tu w Czwo­ro­ko­le (ob. Vier­ra­den nach Oder), mar­gra­bia bran­den­bur­ski Ot­to IV ze Strza­陰 (zm. 1308) uzy­sku­je kon­tro­l nad Cas­trum Plo­te di­cti. Zo­sta­je przy tym upo­wa­nio­ny do znisz­cze­nia wie­篡 w przy­pad­ku, gdy­by ksi­輳 po­mor­ski Bo­gu­s豉w IV (zm. 1309) nie zgo­dzi si na prze­ka­za­nie zam­ku Lud­wi­ko­wi von We­del i je­go bra­ciom, wier­nym len­ni­kom mar­gra­bi闚 bran­den­bur­skich. Przy­pusz­czal­nie jesz­cze w tej sa­mej de­ka­dzie no­wi w豉­軼i­cie­le pod­no­sz wa­lo­ry obron­ne wie­篡 wzno­sz帷 wo­k馧 niej ka­mien­no-ce­gla­ny mur za­st­pu­j­cy umoc­nie­nia drew­nia­no-ziem­ne.


Nazwa miasta ma 廝鏚這s堯w s這­wia­ski i po­cho­dzi praw­do­po­dob­nie od wy­so­kie­go wa­逝 ziem­ne­go – „p這­tu”, ostro­ko­逝, kt­ry ota­cza 鈔ed­nio­wiecz­n osa­d. Hi­sto­rycz­ne na­zwy miej­sco­wo­軼i to: Plot­te, Plo­te, Plot, Plo­ta, Pla­te, Pla­tow, Plath oraz Pla­the.


STOJ。E PRZED ZAMKIEM KAMIENNE GRYFY STANOWIΧ ORYGINALNIE DEKORACJ ...MOSTU W GRYFICACH

R

z康y Wedl闚 w P這tach nie trwa­j jed­nak d逝­go, bo­wiem ju w 1295 ro­ku mia­sto zo­sta­je w陰­czo­ne do ksi­stwa wo­這­go­skie­go, a w豉­dz nad nim obej­mu­je po­cho­dz­cy z Ru­gii Jo­han­nes de Hey­der­bre­ke dic­tus de Plo­ta. Hey­de­bre­ko­wie po­zo­sta­j tu­taj praw­do­po­dob­nie do ro­ku 1325. Po roz­par­ce­lo­wa­niu ich d鏏r sto­su­nek w豉­sno­軼io­wy wa­row­ni ule­ga cz­stym zmia­nom - w la­tach 1325-67 na­le­篡 ona ko­lej­no do przed­sta­wi­cie­li ro­d闚 von Blan­ken­burg, von Plötz, von Eber­stein i von Tro­yen. Wzgl璠­n sta­bi­li­za­cj przy­no­sz mia­stu do­pie­ro rz­dy Hen­ri­ka von der Os­ten, kt­ry w 1367 ro­ku uzy­sku­j帷 na wiecz­ne cza­sy P這­ty i oko­licz­ne wsie za­po­cz徠­ko­wu­je trwa­j­cy dwa wie­ki okres po­sia­da­nia len­na przez ten r鏚. Po­nie­wa von Oste­no­wie pro­wa­dz pry­wat­n woj­n o zie­mi z gra­fa­mi von Eber­stein, dla wzmoc­nie­nia obron­no­軼i zam­ku nad­bu­do­wu­j je­go mu­ry obron­ne do wy­so­ko­軼i 6 me­tr闚.



ZACHODNIA CZ呇 ZAMKU ZE 吐EDNIOWIECZNYM MUREM OBRONNYM

N

a pocz徠ku XV wieku P這ty na­le­膨 do Hein­ri­cha von der Os­ten, zwa­ne­go M這d­szym ze Wscho­du (zm. 1421), a na­st瘼­nie do je­go sy­na Din­nie­sa von der Os­ten (zm. 1477), no­sz­ce­go przy­do­mek Bia­貫­go Ry­ce­rza. Pra­wo do wa­row­ni dzie­li jed­nak Din­nies ze swym bra­tem We­di­ge, kt鏎­y po­sia­da 1/4 cz窷 zam­ku i ca­貫 pod­zam­cze. W ro­ku 1463 von der Os­ten mi­li­tar­nie wspie­ra bi­sku­pa ka­mie­niec­kie­go Hen­ni­ga Ive­na (zm. 1468) w je­go kon­flik­cie z mia­stem Ko­這­brzeg, w kon­se­kwen­cji cze­go sam sta­je si ce­lem ata­ku wojsk ko­這­brzes­kich, kt­re w 1465 pu­sto­sz i pa­l za­bu­do­wa­nia P這t wraz z zam­kiem. Ko­lej­nych znisz­cze do­ko­nu­j tu­taj w 1473 ro­ku od­dzia­造 wy­sta­wio­ne przez Eber­stei­n闚 z No­wo­gar­du, z kt­ry­mi – jak ju wspom­nia­貫m – von der Oste­no­wie pro­wa­dz mi­dzy­po­ko­le­nio­we wal­ki o zie­mie i wp造­wy. Wkr鏒­ce po tych wy­da­rze­niach w豉­軼i­cie­le od­bu­do­wu­j wa­row­ni i pod­no­sz jej wa­lo­ry u篡t­ko­we przez do­sta­wie­nie skrzy­d豉 go­spo­dar­cze­go wzd逝 po­逝­dnio­wej kur­ty­ny.



PΜTY NA LITOGRAFII E. SANNE'A Z 1846 ROKU, W TLE WIDOCZNY STARY ZAMEK

M

niej wi璚ej w po這wie XVI stu­le­cia na­si­la­j si spo­ry po­mi­dzy po­szcze­g鏊­ny­mi li­nia­mi ro­du von Os­ten­闚 o pra­wo do mia­sta i do­cho­d闚, ja­kie ono przy­no­si. Osta­tecz­nie, w grud­niu 1577 We­di­ge von der Os­ten (zm. 1594) zmu­szo­ny ci篹­k sy­tu­acj po upad­ku do­mu ban­kier­skie­go Loy­tz闚 w Szcze­ci­nie sprze­da­je za­mek p這­tow­ski le­膨­cy na wa­le, zam­kni­ty mu­rem obwo­do­wym, z bu­dyn­ka­mi na przed­zam­czu i z ca­造m in­wen­ta­rzem, oraz z po­這­w mia­stecz­ka Her­man­no­wi von Blü­cher spod Dem­min, kt­ry na­by­wa je za kwo­t 40 ty­si­cy ta­la­r闚. Przy za­wie­ra­niu umo­wy spo­rz­dzo­ny zo­sta­je in­wen­tarz ma­j徠­ku wska­zu­j­cy na funk­cjo­nu­j­c przy zam­ku za­bu­do­w go­spo­dar­cz: staj­ni, pie­kar­ni, bro­war, obo­r, a tak­瞠 m造n i most zwo­dzo­ny. Trzy la­ta po tej trans­ak­cji no­wy w豉­軼i­ciel cz­軼io­wo bu­rzy go­tyc­k wie­輳 i z wy­ko­rzy­sta­niem oca­la­造ch mu­r闚 wzno­si w jej miej­scu wy­god­n re­ne­san­so­w sie­dzi­b ro­do­w. Za­mek tra­ci w ten spo­s鏏 wi瘯­szo嗆 cech obron­nych sta­j帷 si po pro­stu wy­god­n re­zy­den­cj szla­chec­k.



WIDOK STAREGO ZAMKU OD P茛NOCNEGO WSCHODU, E. SANNE 1846

W

owym czasie von Oste­no­wie za­miesz­ku­j wschod­ni cz窷 mia­sta, gdzie na prze­這­mie XVI i XVII wie­ku wzno­sz no­w sie­dzi­b zwa­n od­t康 No­wym Zam­kiem (bu­dow­l t od Sta­re­go Zam­ku dzie­li za­le­dwie 200 me­tr闚). Po­dzia P這t po­mi­dzy dwa ro­dy sta­je si przy­czy­n licz­nych za­tar­g闚, co osta­tecz­nie pro­wa­dzi do os豉­bie­nia kon­dy­cji fi­nan­so­wej von Blü­che­r闚 oraz uszczu­ple­nia ich po­sia­d這­軼i. Wa­郾ie po­mi­dzy s­sia­du­j­cy­mi ro­dzi­na­mi usta­j oko­這 ro­ku 1719, gdy Mat­thias Con­rad von der Os­ten (zm. 1748) po­郵u­bia dzie­dzicz­k po­sia­d這­軼i von Blü­che­r闚 Cla­r So­phi (zm. 1721 w wie­ku za­le­dwie 20 lat) i po­dzie­lo­ny ma­j­tek po­now­nie sta­je si ca­這­軼i. Znacz­nie wcze­郾iej jed­nak, bo w po­這­wie XVII wie­ku w P這­tach kil­ku­krot­nie sta­cjo­nu­j woj­ska ce­sar­skie i szwedz­kie, co fa­tal­nie od­bi­ja si nie tyl­ko na sy­tu­acji go­spo­dar­czej mia­stecz­ka, ale r闚­nie na zam­ku, kt­ry, cho nie n­ka­ny ostrza­貫m, zo­sta­je spl­dro­wa­ny i zde­wa­sto­wa­ny. Z cie­ka­wo­stek do­ty­cz­cych te­go okre­su war­to wspom­nie, 瞠 w 1659 w sie­dzi­bie von Blü­che­r闚 no­cu­je Ste­fan Czar­niec­ki po­wra­ca­j­cy t­dy z walk to­czo­nych prze­ciw­ko od­dzia­這m szwedz­kim na te­re­nie Da­nii.



PLAN SYTUACYJNY NOWEGO (Z LEWEJ) I STAREGO ZAMKU-WIE玆 (PO PRAWEJ), 1740

N

a losy rezydencji fatalnie wp造­wa woj­na sie­dmio­let­nia, a w szcze­g鏊­no­軼i rok 1761, gdy sta­cjo­nu­je w niej ksi­輳 Mi­chai Wo­ko­ski – ge­ne­ra lej­tnant wojsk car­skich, nie­s豉w­ny do­w鏚­ca od­dzia­堯w krwa­wo t逝­mi­cych wy­st­pie­nia wiel­ko­pol­skiej szlach­ty prze­ciw­ko ro­syj­skiej oku­pa­cji. Do­ko­na­ne w tym okre­sie znisz­cze­nia s na ty­le roz­le­g貫, 瞠 von der Oste­no­wie re­zy­gnu­j z u篡t­ko­wa­nia sta­re­go zam­ku i od­t康 stoi on pu­sty po­wo­li chy­l帷 si ku ru­inie. Jesz­cze w la­tach 40. XIX wie­ku w豉­軼i­cie­le prze­ka­zu­j za­nie­dba­n bu­dow­l w u篡t­ko­wa­nie po­wo­豉­ne­mu w P這­tach to­wa­rzy­stwu opie­ki nad bied­ny­mi dzie­mi, lecz or­ga­ni­za­cja ta funk­cjo­nu­je w zam­ku kr鏒­ko, bo­wiem ju w 1860 gmach zo­sta­je stra­wio­ny przez ogie za­pr­szo­ny przez jed­ne­go z jej wy­cho­wan­k闚.




ZRUJNOWANY ZAMEK NA POCZT紟KACH Z POCZ﹗KU XX WIEKU

P

o po瘸rze zamku nie od­bu­do­wa­no, a je­dy­nie na­kry­to pro­wi­zo­rycz­nym da­chem, okna za za­bi­to de­ska­mi. W ta­kim sta­nie 瞠­gna­j go woj­ska nie­miec­kie i cz窷 miesz­ka­c闚 wio­sn 1945, Ro­sja­nie na­to­miast wi­ta­j ostrze­li­wu­j帷 gmach po­ci­ska­mi ar­ty­le­ryj­ski­mi, co pro­wa­dzi do na­ru­sze­nia je­go kon­struk­cji. Po osu­ni­ciu si jed­ne­go z na­ro­ni­k闚 bu­dow­li (b­d­ce­go kon­se­kwen­cj ostrza­逝 ar­ty­le­ryj­skie­go) za­pa­da de­cy­zja o od­bu­do­wie za­byt­ku z prze­zna­cze­niem na ce­le kul­tu­ral­ne. Re­kon­struk­cja wyrw i za­bez­pie­cza­nie mu­r闚 zam­ko­wych roz­po­czy­na si w 1957, a ca­豉 od­bu­do­wa re­ali­zo­wa­na jest do ro­ku 1967. W jej wy­ni­ku uczy­tel­nio­na zo­sta­je go­tyc­ka for­ma daw­nej sie­dzi­by ry­cer­skiej (od­kryw­ki li­ca mu­r闚 wie­篡 miesz­kal­nej, strzel­nic i klat­ki scho­do­wej, frag­ment mu­ru obron­ne­go) i wy­odr瑿­nio­ne ce­chy jej p騧­niej­szej re­ne­san­so­wej mo­der­ni­za­cji. Po od­bu­do­wie za­mek funk­cjo­nu­je ja­ko fi­lia Ar­chi­wum Pa­stwo­we­go w Szcze­ci­nie (do 2009 ro­ku) oraz ja­ko Bi­blio­te­ka Miej­ska.




WIDOK STAREGO ZAMKU OD P茛NOCY, STAN W LATACH 1930 I 2022


DZIEJE ZAMKU

OPIS ZAMKU

STAN OBECNY


Z

amek XIII-wieczny przy­j掖 for­m obron­nej, do­mi­nu­j­cej nad oko­li­c wie­篡 miesz­kal­nej, zbu­do­wa­nej na sztucz­nie usy­pa­nym wzg­rzu i oto­czo­nej drew­nia­n pa­li­sa­d oraz fo­s. Plan wie­篡 two­rzy pro­sto­k徠 o bo­kach 13x17 me­tr闚, a jej ku­ba­tu­ra przy­pusz­czal­nie obej­mo­wa­豉 czte­ry kon­dyg­na­cje, z kt­rych naj­ni­sz wznie­sio­no z g豉­z闚 na­rzu­to­wych, a po­zo­sta­貫 - z ce­g造. Ko­mu­ni­ka­cj po­mi­dzy po­szcze­g鏊­ny­mi pi­tra­mi za­pew­nia­豉 ukry­ta w gru­bo­軼i mu­ru klat­ka scho­do­wa. Po 1284 ro­ku drew­nia­ne for­ty­fi­ka­cje za­st­pio­no ka­mien­no-ce­gla­nym mu­rem obron­nym, kt­ry po zmia­nach do­ko­na­nych na prze­這­mie XIII i XIV wie­ku za­my­ka pro­sto­k徠­ny dzie­dzi­niec o wy­mia­rach 27x38 me­tr闚.




PLAN ZAMKU Z POCZ﹗KU XIV WIEKU

吐EDNIOWIECZNY MUR OBRONNY

O

ko這 roku 1540 von der Oste­no­wie wznie­郵i trzy­kon­dyg­na­cyj­ny bu­dy­nek miesz­kal­ny, kt­ry po­陰­czo­no z wie­膨 opie­ra­j帷 o po­逝­dnio­wy i wschod­ni od­ci­nek mu­ru obron­ne­go. Naj­ni­sz kon­dyg­na­cj no­we­go gma­chu zaj­mo­wa­豉 re­pre­zen­ta­cyj­na sa­la o skle­pie­niu krzy­穎­wym wspar­tym na jed­nym fi­la­rze. Po­nad ni wy­ko­na­no strzel­ni­ce klu­czo­we i szcze­li­no­we, a tak­瞠 osa­dzo­ny na rze­bio­nych ka­mien­nych krok­szty­nach i na­kry­ty skle­pie­niem kry­szta­這­wym wy­kusz o nie­zna­nym dzi prze­zna­cze­niu.



WIDOK OD POΣDNIA NA CZ呇 RENESANSOW ZAMKU

W

kr鏒ce po przej軼iu zamku w r­ce von Blü­che­r闚 zbu­rzy­li oni cz­軼io­wo 鈔ed­nio­wiecz­n wie­輳 wzno­sz帷 w jej miej­scu czte­ro­bie­go­w klat­k scho­do­w z wej­軼iem pro­wa­dz­cym do wy­staw­nej Sa­li Ry­cer­skiej, i da­lej do kuch­ni zam­ko­wej. W kon­se­kwen­cji tych zmian gmach otrzy­ma for­m dwu­pi­tro­we­go kor­pu­su g堯w­ne­go z wie­膨 i ni­sze­go skrzy­d豉 po­逝­dnio­wo-za­chod­nie­go (zbu­rzo­ne­go w XVIII wie­ku), w kt­rym przy­pusz­czal­nie mie­軼i­豉 si ka­pli­ca. Ele­wa­cj zam­ku od p馧­noc­ne­go wscho­du za­my­ka ry­za­lit po­wsta­造 w wy­ni­ku prze­d逝­瞠­nia do po­zio­mu te­re­nu znaj­du­j­ce­go si tu­taj wcze­郾iej wy­ku­sza. W ca­貫j bu­dow­li po­wi瘯­szo­no ok­na i za­mu­ro­wa­no strzel­ni­ce, a fa­sa­dom ze­wn皻rz­nym na­da­no je­dno­li­ty wy­str鎩 ar­chi­tek­to­nicz­ny utrzy­ma­ny w sty­lu p騧­ne­go re­ne­san­su. W po­逝­dnio­w 軼ia­n g堯w­ne­go kor­pu­su (od stro­ny rze­ki) wbu­do­wa­no wy­kusz la­try­no­wy – dan­sker.




KORPUS G紟NY ZAMKU Z KLATK SCHODOW WZNIESION Z WYKORZYSTANIEM MUR紟 吐EDNIOWIECZNEJ WIE玆 (1)
I WYKUSZEM W ELEWACJI WSCHODNIEJ (2), STAN W 1912 ROKU (W RUINIE)

R

eprezentacyjne pomieszczenie XVII-wiecz­nej re­zy­den­cji sta­no­wi­豉 znaj­du­j­ca si na par­te­rze Sa­la Ry­cer­ska z dwu­prz­s這­wym skle­pie­niem wspar­tym na 鈔od­ko­wej ko­lum­nie tos­ka­skiej. Kom­na­t t, po­dob­nie jak in­ne wa­niej­sze wn­trza zam­ku, wy­po­sa­穎­no w ma­syw­ny ko­mi­nek oraz so­lid­n drew­nia­n sto­lar­k, a jej 軼ia­ny ozdo­bio­no barw­n po­li­chro­mi. Ostat­ni du­膨 in­we­sty­cj na zam­ku by­豉 nad­bu­do­wa wie­篡 o dwie kon­dyg­na­cje wraz z wpro­wa­dze­niem ba­ro­ko­wych ak­cen­t闚 w ele­wa­cji ze­wn皻rz­nej (prze­這m XVII i XVIII wie­ku). W nad­bu­do­wa­nej prze­strze­ni, na naj­wy­szym pi­trze wie­篡 umiesz­czo­no bo­ga­to de­ko­ro­wa­n sa­l, do kt­rej do­st瘼 pro­wa­dzi je­dy­nie od stro­ny stry­chu. To nie­ty­po­we roz­wi­za­nie ro­dzi obec­nie wie­le py­ta o prze­zna­cze­nie owej kom­na­ty, m.in. iden­ty­fi­ko­wa­na jest ona ja­ko miej­sce spot­ka ja­kie taj­nej or­ga­ni­za­cji (np. mi­tycz­nych r­穎­krzy­穎w­c闚Nurt 陰cz帷y w sobie tradycj chrze軼ija雟k z okultystyczn. R騜okrzy穎wcy dzia豉li w XV–XVIII wieku na terenie Europy g堯wnie w Niemczech, Niderlandach, Francji oraz Anglii, upatruj帷 swe dzie這 we wcze郾iejszych dokonaniach m.in. Hermesa Trismegistosa, Laozi, Buddy, Pitagorasa. Zwi您any z tym ruchem by m.in. Stanis豉w August Poniatowski, Johann Wolfgang Goethe i Victor Hugo. ), do kt­rej m鏬 na­le­瞠 je­den z 闚­czes­nych w豉­軼i­cie­li.



SALA RYCERSKA, 1938

RZUT PARTERU ZACHOWANEJ CZ呇CI ZAMKU: 1. KLATKA SCHODOWA, 2. SALA RYCERSKA, 3. RYZALIT, 4. WYKUSZ


DZIEJE ZAMKU

OPIS ZAMKU

STAN OBECNY


W

sp馧czesna forma zamku jest wy­ni­kiem prze­obra­瞠 i zmian w je­go uk豉­dzie prze­strzen­nym oraz wy­stro­ju, pro­wa­dzo­nych tu­taj od XIII do XVIII wie­ku, przy czym z naj­star­szej, 鈔e­dnio­wiecz­nej wa­row­ni prze­trwa­造 do na­szych cza­s闚 je­dy­nie dol­ne kon­dyg­na­cje wie­篡 oraz frag­ment ka­mien­ne­go mu­ru ob­wo­do­we­go. W cz­軼io­wo zre­kon­stru­owa­nych wn­trzach za­cho­wa­造 si ele­men­ty re­ne­san­so­wej ka­mie­niar­ki i za­byt­ko­we ko­min­ki. Za­mek w P這­tach pe­ni obec­nie funk­cj miej­skiej bi­blio­te­ki.


Zamku si nie zwiedza. Obowi您uj tu­taj za­sa­dy wst­pu i prze­by­wa­nia jak w ka­dej in­nej bi­blio­te­ce.


Na dok豉dne ogl璠ziny bu­dow­li z ze­wn徠rz na­le­篡 prze­zna­czy oko­這 20 mi­nut.


W s御iedztwie zamku sporo te­re­n闚 zie­lo­nych – miej­sce na­da­je si na spa­cer z psem.


Brak ogranicze dla lo­t闚 w ka­te­go­rii otwar­tej (do 120 m).


STARY ZAMEK W PΜTACH, ELEWACJA WSCHODNIA I P茛NOCNA



DOJAZD


Z

amek znajduje si w po逝dniowej cz­軼i mia­sta, przy ul. I Ar­mii Woj­ska Pol­skie­go (z cen­trum na­le­篡 kie­ro­wa si na No­wo­gard, Szcze­cin). Od dwor­ca PKP dzie­li go 1,2 km.


Brak wydzielonych parking闚. Na kr鏒­ki okres cza­su au­to mo­na za­par­ko­wa przy opusz­czo­nej ka­mie­ni­cy w g喚­bi uli­cy Zam­ko­wej (ul. Zam­ko­wa to w豉­軼i­wie ta­ka ma­豉 za­tocz­ka).


Rowerem pod­je­dzie­my pod sam za­mek.




LITERATURA


1. A. Janowski, M. R瑿kowski: Ceramika Saintonge z siedziby rycerskiej w P這tach, Gemma Gemarum 2017
2. L. Kajzer, J. Salm, S. Ko這dziejski: Leksykon zamk闚 w Polsce, Arkady 2001
3. Z. Radacki: Zamek w P這tach, Ziemia Gryficka, T 2
4. K. St瘼i雟ka: Pa豉ce i zamki w Polsce dawniej i dzi, KAW 1977
5. A. Wagner: Murowane budowle obronne w Polsce X-XVIIw., Bellona 2019
6. Gminny program opieki nad zabytkami na lata 2018 – 2022, Dz. Urz. Wojew. Zachodniopomorsk., 2018
7. Praca zbiorowa: P這ty – per豉 Pomorza Zachodniego, Urz康 Miejski w P這tach




W pobli簑:
Resko - relikty zamku rycerskiego z XIV w., 10 km
Golczewo - pozosta這軼i (wie瘸) zamku biskup闚 kamie雟kich z XIV w., 22 km
Nowogard - relikty zamku ksi捫璚ego z XIII w., 23 km
Buk - relikty zamku rycerskiego z XIV w., 27 km
Strzmiele - dw鏎 obronny z XVI w., przebudowany, 29 km
Dobra - ruina zamku rycerskiego z XIV w., 32 km
安idwin - zamek rycerski/krzy瘸cki z XIII-XV w., 37 km




WARTO ZOBACZY:



Pa豉c von der Osten闚, zwany No­wym Zam­kiem, wznie­sio­ny w la­tach 1606-18 w odle­g這­軼i za­le­dwie 200 me­tr闚 na wsch鏚 od Sta­re­go Zam­ku. Po­cz徠­ko­wo by­豉 to dwu­kon­dyg­na­cyj­na bu­dow­la o dw鏂h skrzy­d豉ch, r闚­nie oto­czo­na fo­s, lecz wy­ra­nie mniej­sza od sie­dzi­by von Blü­che­r闚. Na prze­strze­ni ko­lej­nych wie­k闚 No­wy Za­mek wie­lo­krot­nie mo­der­ni­zo­wa­no, a obec­ny wy­gl康 za­wdzi­cza on nie­miec­kie­mu ar­chi­tek­to­wi Pau­lo­wi Korff, kt­ry w la­tach 1910-12 prze­bu­do­wa re­zy­den­cj w sty­lu ne­o­ba­ro­ko­wym. Gmach ten von der Oste­no­wie po­sia­da­li do ko­ca XIX wie­ku, p騧­niej dro­g ko­li­ga­cji ma­瞠­skich prze­szed on na w豉­sno嗆 ro­dzi­ny von Bi­smarck-Osten. Po dru­giej woj­nie 鈍ia­to­wej ma­j­tek zna­cjo­na­li­zo­wa­no, w pa­豉­cu za umiesz­czo­no szko­喚 rol­ni­cz, a na­st瘼­nie in­ter­nat.



NOWY ZAMEK, BRAMA WJAZDOWA

NOWY ZAMEK, ELEWACJA ZACHODNIA


Pa豉c zasadniczo sk豉da si z dw鏂h cz­軼i: re­ne­san­so­wej z prze­這­mu XVI i XVII stu­le­cia, oraz ne­o­ba­ro­ko­wej wie­篡 i bu­dyn­ku p馧­noc­ne­go wznie­sio­nych ju w wie­ku XX. Ca­這嗆 two­rzy for­m tr鎩­skrzy­d這­w o nie­re­gu­lar­nym rzu­cie w kszta­cie li­te­ry „C”, z wie­膨 wy­cho­dz­c ry­za­li­to­wo na dzie­dzi­niec i dwu­po­zio­mo­wym ta­ra­sem od stro­ny ogro­d闚. Na ele­wa­cjach bu­dyn­ku za­cho­wa­豉 si p造­ta na­grob­na We­di­ge von der Os­ten (zm. 1594) i je­go 穎­ny An­ny von Mas­sow (zm. 1573) oraz p造­ta erek­cyj­na No­we­go Zam­ku (1910). Uzu­pe­nie­niem for­my prze­strzen­nej re­zy­den­cji jest ne­o­ba­ro­ko­wy prze­jazd bram­ny wraz z ofi­cy­na­mi, a tak­瞠 roz­le­g造 park, w cen­tral­nej cz窷ci kt­re­go znaj­du­je si gro­bo­wiec daw­nych w豉­軼i­cie­li.



CZ呇 NEOBAROKOWA NOWEGO ZAMKU / EPITAFIUM WEDIGE VON DER OSTEN I JEGO 烙NY


Obecnie pa豉c nie jest u篡t­ko­wa­ny (jed­no skrzy­d這 by mo­瞠 za­miesz­ka­ne) i cze­ka na kup­ca (2022). Bu­dow­l mo­na obej­rze z ze­wn徠rz. Park nie­ste­ty za­nie­dba­ny.



WIDOK NOWEGO ZAMKU OD STRONY PARKU




POWR紘

STRONA G紟NA

tekst: 2022
fotografie: 2018, 2022
© Jacek Bednarek