STRONA G紟NA

ZA GRANIC

MINIGALERIA

MAPKI

KSI癿A GO列I

LITERATURA

KONTAKT
BARAN紟 SANDOMIERSKI

BARCIANY

BARDO 印﹖KIE

B…OWA G紑A

BESIEKIERY

B犵ZIN

BIERUT紟

BIESTRZYK紟

BOBOLICE

BOBROWNIKI

BODZENTYN

BOLESTRASZYCE

BOLK紟

BORYSxWICE ZAMKOWE

BROCH紟

BRODNICA

BRZEG

BUKOWIEC

BYDLIN

BYSTRZYCA KΜDZKA

CH犴INY

CHOJNICA

CHOJNIK

CIECHAN紟

CIESZ紟

CIESZYN

CZARNY B紑

CZERNA

CZERNINA

CZERSK

CZ邘TOCHOWA

CZOCHA

CZORSZTYN

D、R紟NO

DRZEWICA

DZIAΑOWO

DZIERZGO

FREDROPOL (KORMANICE)

GDA垶K

GI玆CKO

GLIWICE

GΜG紟

GNIEW

GNIEWOSZ紟 Z.SZCZERBA

GOLUB-DOBRZY

GOx哸Z

GOLCZEWO

GOΣCH紟

GO列ISZ紟

G紑A

GRODZIEC

GR笈EK

GRUDZI.Z

GRZ犵Y

GRZMI。A z.ROGOWIEC

INOW笈Z

JANOWICE WIELKIE z.BOLCZ紟

JANOWIEC

JAWOR

JEZIORO G紑ECKIE

KAMIENIEC Z、KOWICKI

KAMIENNA G紑A

KARPNIKI

KAZIMIERZ DOLNY

K邛RZYN

K邛RZYN - KO列I茛

KIELCE

KLICZK紟

KΜDZKO

KOΜ

KONARY

KONIN-GOSxWICE

KORZKIEW

KOWALEWO POMORSKIE

KO映IN WLKP.

K紑NIK

KRAK紟

KRAPKOWICE

KRAPKOWICE - OTM邛

KRASICZYN

KR襾CEWO

KRUSZWICA

KRZY烤A G紑A

KRZY狼OP紑

KSI* WIELKI

KUROZW艼I

KWIDZYN

LEGNICA

LIDZBARK WARMI垶KI

LIPA

LUBIN

LUTOMIERSK

xG紟

犴ZYCA

ΜWICZ

MAJKOWICE

MALBORK

MAx NIESZAWKA

MI犵ZYLESIE

MI犵ZYRZECZ

MIR紟

MOKRSKO

MOSZNA

MST紟

MUSZYNA

MY印ENICE

NAMYS紟

NIEDZICA

NIDZICA

NIEMCZA

NIEPOΜMICE

NOWY S。Z

NOWY WI吉ICZ

ODRZYKO

OGRODZIENIEC (PODZAMCZE)

OJC紟

OLE吉ICA

OLSZTYN (JURA)

OLSZTYN (WARMIA)

OLSZTYNEK

OxWA

OΑRZYCHOWICE KΜDZKIE

OPOCZNO

OPOLE G紑KA

OPOLE OSTR紟EK

OPOR紟

OSSOLIN

OSTR坒NIK

OSTR笈A

OSTR紟 LEDNICKI

OTMUCH紟

PABIANICE

PANK紟

PASTUCH紟

PIESKOWA SKAx

PIOTRK紟 TRYBUNALSKI

PIOTRK紟-BYKI

PIOTROWICE 名IDNICKIE

PxKOWICE

PΜCK

PΜNINA

PΜTY

PODZAMCZE z.OGRODZIENIEC

PODZAMCZE PIEKOSZOWSKIE

POKRZYWNO

POzZYN-ZDR粑

POZNA

PRABUTY

PROCHOWICE

PROSZ紟KA z.GRYF

PRZEMY印

PRZEWODZISZOWICE

PSZCZYNA

PYZDRY

RABSZTYN

RACI*EK

RAD紟KA

RADOM

RADZIKI DU浩

RADZY CHEΚI垶KI

RAJSKO

RAKOWICE WIELKIE

RATNO DOLNE

RAWA MAZOWIECKA

RESKO

ROG紟 OPOLSKI

RO烤紟 ZAMEK DOLNY

RO烤紟 ZAMEK G紑NY

RYBNICA

RYBNICA LE吉A

RYCZ紟

RYDZYNA

RYTWIANY

RZ﹖INY

SANDOMIERZ

SANOK

SIEDL犴IN

SIEDLISKO

SIERADZ

SIERAK紟

SIEWIERZ

SMOLE

SOBK紟

SOBOTA

SOCHACZEW

SOSNOWIEC

SREBRNA G紑A

STARA KAMIENICA

STARE DRAWSKO

STARY S。Z

STRZELCE OPOLSKIE

SULEJ紟

SZAMOTUΧ

SZCZECIN

SZTUM

SZUBIN

SZYD紟

SZYMBARK

列INAWKA G紑NA

名IDWIN

名IEBODZIN

名IECIE n.WISㄐ

名IECIE k.LE吉EJ

名INY

TORU

TORU z.DYB紟

TUCZNO

TYNIEC

UD紑Z

UJAZD k.TOMASZOWA

UJAZD KRZY狼OP紑

UNIEJ紟

URAZ

WAyRZYCH z.KSI*

WAyRZYCH z.STARY KSI*

WAyRZYCH z.NOWY DW紑

WARSZAWA z.KR粌EWSKI

WARSZAWA z.UJAZDOWSKI

W、RZE昧O

WENECJA

W癿IERKA

W癿ORZEWO

WIELICZKA

WIELKA WIE

WIERZBNA

WITK紟

WLE

WOJNOWICE

WOJSxWICE

WROCxW

WROCxW LE吉ICA

WYSZYNA

ZAG紑Z

ZAG紑ZE 印﹖KIE

ZAΣ

Z、KOWICE 印﹖KIE

ZB﹖ZY

ZΜTORIA k.TORUNIA

昱笈x

涉GA

涉RY

浩LAZNO

烘IGR笈


IMG BORDER=1 style=

TURNIEJ O MIECZ KR粌A KAZIMIERZA WIELKIEGO, W TLE BUDYNEK ZWANY 'PAxCEM KR粌EWSKIM'



prawdzie mo磧iwo嗆 istnienia w obr瑿ie wsp馧­czes­ne­go Szyd­這­wa XIII-wiecz­nej sie­dzi­by ksi­輳­cej su­ge­ru­je po­鈍iad­czo­ny 廝鏚­這­wo po­byt w 1255 ro­ku Bo­le­s豉­wa Wsty­dli­we­go, to przy­pusz­czal­nie za­pis ten nie od­no­si si do za­cho­wa­nych ru­in zam­ku mu­ro­wa­ne­go, lecz ra­czej do trud­ne­go dzi do zde­fi­nio­wa­nia gro­du drew­nia­ne­go, kt­ry m鏬 hi­po­te­tycz­nie by zlo­ka­li­zo­wa­ny po­za mu­ra­mi miej­ski­mi, na wzg­rzu, gdzie o­bec­nie stoi go­tyc­ki ko­ci馧 Wszys­tkich 安i­tych. Lo­ka­cja Szyd­這­wa na­st­pi­豉 w pier­wszym kwar­ta­le XIV stu­le­cia, co po­twier­dza do­ku­ment kr­la W豉­dy­s豉­wa υ­kiet­ka z 1329 ro­ku. Do­pie­ro jed­nak o­kres rz­d闚 Ka­zi­mie­rza Wiel­kie­go przy­ni鏀 roz­w鎩 je­go u­moc­nie o­raz - co na­dal z bra­ku do­k豉d­nych prze­ka­z闚 廝鏚­這­wych po­zo­sta­je je­dy­nie w sfe­rze do­my­s堯w - bu­do­w mu­ro­wa­nej sie­dzi­by kr­lew­skiej o cha­ra­kte­rze wa­row­nym.


IMG BORDER=1 style=

'PAxC KR粌EWSKI', WIDOK OD POΣDNIOWEGO WSCHODU (TAM GDZIE TURY列I NIE ZAGL.AJ)


kres 鈍ietno軼i zamku kazimierzowskiego - przyj­mij­my ta­kie na­zew­nic­two po­mi­mo bra­ku je­dno­znacz­nych do­wo­d闚 w kwe­stii fun­da­to­ra - przy­pad w po­cz徠­ko­wej fa­zie je­go funk­cjo­no­wa­nia, czy­li jesz­cze w 鈔e­dnio­wie­czu. 安iad­cz o tym o­bec­no­軼i na zam­ku kr­l闚 Pol­ski: Ka­zi­mierz Wiel­ki ba­wi tu przy­naj­mniej sze­cio­kro­tnie, a W豉­dy­s豉w Ja­gie­這 przy­je­d瘸 do Szy­d這­wa a sie­dem­na­軼ie ra­zy. Z po­le­ce­nia te­go w豉d­cy w la­tach 1394-95 trzy­ma­no tu­taj w ho­no­ro­wej nie­wo­li naj­m這d­sze­go bra­ta w豉­dy­s豉­wo­we­go - 安ir­dy­gie­喚, p騧­niej­sze­go wiel­kie­go ksi­cia Lit­wy. W cza­sach Pia­st闚 i Ja­giel­lo­n闚 Szy­d堯w pe­ni fun­kcj sie­dzi­by sta­ro­sty i s­du. Sku­pia te ad­mi­ni­stra­cj lo­kal­nej kr­lew­szczy­zny, prze­kszta­co­nej w okre­sie p騧­niej­szym w sta­ro­stwo nie­gro­do­we. Za­sa­dni­cze zmia­ny w funk­cjo­no­wa­niu i obra­zie prze­strzen­nym zam­ku przy­nio­s豉 dru­ga po­這­wa XV o­raz prze­這m XV i XVI wie­ku, gdy u­tra­ci on ran­g re­zy­den­cji kr­lew­skiej, a je­go war­to嗆 o­bron­na stra­ci­豉 na zna­cze­niu. Po­瘸r mia­sta i zam­ku w ro­ku 1541 po­g喚­bi po­st­pu­j­ce zmia­ny, po­mi­mo 瞠 re­ne­san­so­w od­bu­do­w prze­pro­wa­dzo­no spraw­nie i z du­篡m roz­ma­chem.


POZOSTAΜ列I ZAMKU W SZYDΜWIE NA LITOGRAFII K. STRONCZY垶KIEGO,
KAZIMIERZA STRONCZY垶KIEGO OPISY I WIDOKI ZABYTK紟 W KR粌ESTWIE POLSKIM 1844-55


miany reali闚 politycznych i spo貫cznych spra­wi­造, 瞠 w cza­sach no­wo­篡­tnych za­mek, nisz­czo­ny po­瘸­ra­mi i po­zo­sta­j­cy w r­kach ad­mi­ni­stra­cji pa­stwo­wej, a jed­no­cze­郾ie poz­ba­wio­ny re­gu­lar­nych re­mon­t闚, sy­ste­ma­tycz­nie pod­upa­da. Je­go stan i wy­po­sa­瞠­nie zna­my z prze­pro­wa­dzo­nej w 1615 ro­ku lu­stra­cji: Na­prze­ciw­ko bra­my jest kuch­nia, w kt­rej drzwi na za­wia­sach, okno jed­no, ogni­sko do­bre, ko­min mu­ro­wa­ny. Z tej kuch­ni s drzwi na za­wia­sach ze sko­blem do iz­deb­ki, ko­min mu­ro­wa­ny, piec bia­造, okien trzy. Z pie­kar­ni drzwi do ko­mo­ry, okno jed­no. Prze­ciw kuch­ni jest staj­nia, gon­ta­mi po­bi­ta, wrot dwo­je na bie­gu­nach, okien trzy szkla­nych ma­造ch. Pod­le staj­ni jest wo­zo­wnia, drzwi dwo­is­te, wed­le wo­zow­ni jest spi­瘸r­nia, w kt­rej o­wies cho­wa­j, drzwi do niej na za­wia­sach. Nie­da­le­ko kuch­ni jest fur­tka w mu­rze, drzwi do niej na za­wia­sach trzech, przez kt­r cho­dz do psiar­ni, kt­r pan sta­ro­sta zbu­do­wa, da­chem po­bi­ta, w niej sie, z tej sie­ni jest iz­bie dwie na­prze­ciw­ko so­bie, drzwi na za­wia­sach, piec, ko­mi­ny i okno szklo­ne, ko­m鏎 kil­ka. Ta psiar­nia jest par­ka­nem wo­k馧 o­par­ka­nio­na. Za­mek jest po 鄉ier­ci nie­bosz­czy­ka s豉w­nej pa­mi­ci pod­skar­bie­go ko­ron­ne­go przez te­ra­niej­sze­go sta­ro­st zre­stau­ro­wa­ny, jed­nak i jesz­cze na­pra­wy po­trze­bo­wa b­dzie, te­dy przy­chy­la­j帷 si do kon­sty­tu­cji an­no 1607 o mu­nit­iach i przy­czy­nie­niu ar­ma­dy [...], wk豉­da­my to o­nus na pa­na sta­ro­st, aby dux­an­te vi­ta sua wy­da po fl. 150 z pro­cen­t闚 sta­ros­twa na ka­dy rok.


PANORAMA MIASTA W XIX WIEKU OD STRONY POΣDNIOWO-ZACHODNIEJ, KΜSY,/i> 1869
RUIN ZAMKU WIDZIMY PO LEWEJ STRONIE, PO PRAWEJ KO列I茛 WSZYSTKICH 名I邛YCH


gie pod這穎ny latem 1630 roku przez zbun­to­wa­ny bra­kiem 穎­du od­dzia wojsk za­ci篹­nych spo­wo­do­wa po­瘸r i znisz­cze­nie do­m闚 na przed­mie­軼iu, a tak­瞠 stra­ty w sub­stan­cji sa­me­go zam­ku. Ko­lej­ne znisz­cze­nia na­de­sz造 wraz z po­ja­wie­niem si wojsk ksi­cia sie­dmio­grodz­kie­go Je­rze­go Ra­ko­cze­go i Szwe­d闚. Bie­膨­c sy­tu­acj wy­dat­nie o­pi­su­j s這­wa z in­spe­kcji prze­pro­wa­dzo­nej kil­ka lat po wyj­軼iu o­ku­pan­ta szwedz­kie­go z Pol­ski: W mie­軼ie Szy­d這­wie by quo­dam za­mek, kt­ry jesz­cze za po­se­sy­jej JMP Sta­nis­豉w­skie­go przez o­gie znie­sio­ny i spa­lo­ny, sa­me je­no mu­ry zo­sta­j. Po­mi­mo od­bu­do­wy prze­pro­wa­dzo­nej w 1723 ro­ku z ini­cja­ty­wy sta­ro­sty J­ze­fa Za­逝s­kie­go stan tech­nicz­ny zam­ku po­gar­sza si z ro­ku na rok, a pod ko­niec XVIII by ju tak z造, 瞠 pod­j­to de­cy­zj o prze­nie­sie­niu u­rz­d闚 sta­ro­ci­skich do in­nej lo­ka­li­za­cji. W 1789 ro­ku daw­na sie­dzi­ba kr­lew­ska chy­li­豉 si ju ku ru­inie, o czym in­for­mu­je tre嗆 lu­stra­cji: W ro­gu jed­nym mu­r闚 ob­ta­cza­j­cych mia­sto zam­ku sta­re­go mu­ro­wa­ne­go ru­de­ra sto­j, do kt­re­go wcho­dz帷 z mia­sta bra­ma mu­ro­wa­na. Nad bra­m kil­ka iz­de­bek nieg­dy miesz­kal­nych. Ex op­po­si­to bra­my o­fi­cy­na drew­nia­na, sta­ra, z drze­wa na w­gie bu­do­wa­na, gon­tem po­kry­ta, z 2 iz­ba­mi, 2 al­kie­rza­mi, gar­de­rob­ka­mi, 1 spi­瘸r­k, ku­chen­k, z pie­ca­mi, ko­mi­na­mi, okna­mi i po­d這­ga­mi. Wy­sze­d連zy z po­mie­nio­nej o­fi­cy­ny po pra­wej r­ce staj­nie z wo­zo­wnia­mi mu­ro­wa­ne, sta­re, mu­ry w nich po­ry­so­wa­ne.



'PAxC KR粌EWSKI' PRZED 2. WOJN 名IATOW I OBECNIE


tosunkowo z造 stan zamkowych mur闚 po­gor­szy si jesz­cze za spra­w wojsk na­po­le­o­skich, kt­re pod­czas prze­mar­szu na Mo­skw u­rz­dzi­造 w nim staj­nie i sk豉d bro­ni. Nie­d逝­go po­tem lo­kal­ne w豉­dze zor­ga­ni­zo­wa­造 li­cy­ta­cj ru­de­r闚 zam­ko­wych ja­ko po­ten­cjal­ne­go 廝­d豉 ma­te­ria­逝 bu­do­wla­ne­go, wy­ce­nia­j帷 ich war­to嗆 na kwo­t 1867,35 z. Po­mi­mo sto­sun­ko­wo nis­kiej ce­ny nie zna­laz si ch皻­ny na ku­pno ru­in, dzi­ki cze­mu pla­ny roz­bi鏎­ki prze­這­穎­no, a z cza­sem zu­pe­nie jej za­nie­cha­no. Pier­wsze pra­ce za­bez­pie­cza­j­ce za­cho­wa­ne po­zo­sta­這­軼i roz­po­cz­to na po­cz徠­ku XX wie­ku, jed­nak do­pie­ro ini­cja­ty­wa miej­sco­we­go pro­bo­szcza Kon­stan­ty­na To­ma­li, dzia­豉­j­ce­go we wsp馧­pra­cy z ar­chi­tek­tem Je­rzym 真­kow­skim, do­pro­wa­dzi­豉 w la­tach 1946-1948 do od­bu­do­wy znacz­nych par­tii mu­r闚 miej­skich i zam­ko­wych, oraz do re­ali­za­cji ro­man­tycz­nej, lecz nie­ste­ty nie od­po­wia­da­j­cej praw­dzie his­to­rycz­nej, for­my po­逝­dnio­we­go do­mu zam­ko­we­go. Za­nim jed­nak do tej re­kon­stru­kcji do­sz這, jesz­cze przed wy­bu­chem dru­giej woj­ny 鈍ia­to­wej we wscho­dniej cz­軼i dzie­dzi­ca wznie­sio­no bu­dy­nek szko­造 pod­sta­wo­wej, do kt­re­go - za zgo­d Wo­je­w鏚z­kie­go Kon­ser­wa­to­ra Za­by­tk闚! - do­sta­wio­no w 1999 ro­ku no­wo­cze­sny gmach sa­li gim­na­sty­cznej. W tym cza­sie pro­wa­dzo­ne by­­造 ba­da­nia te­re­no­we na dzie­dzi­cu zam­ko­wym, kt­rych wy­ni­ki w zna­cz­cym sto­pniu wp造­n­造 na re­wi­zje do­tych­cza­so­wych po­gl­d闚 na te­mat pier­wo­tnej for­my zam­ku i je­go dal­szych prze­kszta­ce.



ZACHODNI MUR ZAMKU W 1936 ROKU (WY浩J) I PO REKONSTRUKCJI W LATACH 50. XX WIEKU



redniowieczny zamek wzniesiono z 豉manego ka­mie­nia wa­pien­ne­go na rzu­cie wie­lo­bo­ku o wy­mia­rach oko­這 60x60 me­tr闚. Sprz­穎­ny z for­ty­fi­ka­cja­mi miej­ski­mi ze­sp馧 o po­wierz­chni prze­kra­cza­j­cej 4500 me­tr闚 kwa­dra­to­wych sk豉­da si pra­wdo­po­do­bnie z dw鏂h za­sa­dni­czych cz這­n闚: cz­軼i p馧­noc­nej z obron­no-ad­mi­ni­stra­cyj­nym zam­kiem Ka­zi­mie­rza Wiel­kie­go, oraz cz­軼i po­逝­dnio­wej, pe­ni­cej fun­kcj re­zy­den­cji kr­lew­skiej Ja­giel­lo­n闚. Za­bu­do­wa go­ty­cka sku­pio­na by­豉 wzd逝 p馧­noc­nej li­nii mu­r闚 i obej­mo­wa­豉 nie ist­nie­j­c ju ka­mie­ni­c zam­ko­w wraz z dwie­ma cy­lin­dry­czny­mi wie­瘸­mi o­bron­ny­mi. Ka­mie­ni­ca zam­ko­wa (1), zwa­na tak­瞠 do­mem zam­ku a­dmi­ni­stra­cyj­ne­go, wznie­sio­na by­豉 na pla­nie pro­sto­k­ta o wy­mia­rach 15x35 me­tr闚. By to bu­dy­nek dwu­kon­dy­gna­cy­jny, mie­szcz­cy trzy iz­by, o gru­bo­軼i mu­r闚 ma­gi­stral­nych wy­no­sz­cej o­ko­這 1,5 me­tra. Ro­ze­bra­no go jesz­cze w XVIII wie­ku, a ca­kiem nie­da­wno w je­go mie­jscu po­sta­wio­no sa­l gim­na­sty­czn, unie­mo­磧i­wia­j帷 tym sa­mym pro­wa­dze­nie dal­szych ba­da je­mu po­鈍i­co­nych. Na za­ch鏚 od ka­mie­ni­cy, w p馧­noc­no-za­cho­dnim na­ro­積i­ku dzie­dzi­ca, sta­造 w nie­wiel­kiej o­dle­g這­軼i od sie­bie dwie cy­lin­dry­czne wie­瞠 (2) o 鈔e­dni­cach ze­wn­trznych 10,7 i 10,6 me­tra. Ich li­ca wy­ko­na­no z 豉­ma­ne­go ka­mie­nia wa­pien­ne­go, a gru­bo嗆 軼ian w przy­zie­miach si­ga­豉 w obu przy­pa­dkach 3,7 me­tra. Nie zna­my pier­wo­tnej wy­so­ko­軼i wie, nie wie­my r闚­nie, ja­kie prze­s豉n­ki sk這­ni­造 fun­da­to­ra do do嗆 nie­co­dzien­ne­go ich roz­mie­szcze­nia w pla­nie zam­ko­wych u­moc­nie.


PLAN ZAMKU W SZYDΜWIE, STAN Z OKOΜ 1400 ROKU:
1. KAMIENICA ZAMKOWA, 2. CYLINDRYCZNE WIE浩 OBRONNE, 3. PAxC KR粌EWSKI



REKONSTRUKCJA ZAMKU Z PRZEΜMU XIV/XV STULECIA


drugiej po這wie XIV stulecia, pra­wdo­po­do­bnie ju po 鄉ier­ci Ka­zi­mie­rza Wiel­kie­go, do­ko­na­no pier­wszej roz­bu­do­wy zam­ku, zna­cznie zwi­ksza­j帷 je­go obszar w kie­run­ku po­逝­dnio­wym, za­pe­wne ko­sztem a­era­逝 do­tych­czas zaj­mo­wa­ne­go przez mia­sto. W tej no­wej lo­ka­li­za­cji, kt­ra po­wi­kszy­豉 ca­ko­wi­t po­wie­rzchni zam­ku do 7000 me­tr闚 kwa­dra­to­wych, zbu­do­wa­no re­pre­zen­ta­cy­jny pa­豉c kr­le­wski (3) o wy­mia­rach pod­sta­wy 13x35 me­tr闚, wy­po­sa­穎­ny w dwie du­瞠 iz­by na o­bu kon­dy­gna­cjach, i czwo­ro­bo­czny ry­za­lit wy­su­ni­ty z ele­wa­cji po­逝­dnio­wej, gdzie przy­pu­szczal­nie u­mie­szczo­no ka­pli­c. Par­ter pa­豉­cu o­grze­wa­ny by pie­cem ty­pu hy­po­cau­stum, za je­go e­le­wa­cje wzbo­ga­co­ne zo­sta­造 zna­mien­nym dla e­po­ki wy­stro­jem ka­mie­niar­skim. Wie­cz­cy ich szczy­ty cha­ra­kte­ry­sty­czny kre­ne­la jest e­le­men­tem wt鏎­nym, ukszta­to­wa­nym w la­tach 40. XX wie­ku. Gmach pe­ni fun­kcje re­pre­zen­ta­cy­jne mniej wi­cej do po­這­wy XV stu­le­cia. W mi­dzy­cza­sie ro­ze­bra­no wy­mie­nio­ne wcze­郾iej ba­szty, w ich mie­jscu wzno­sz帷 kwa­dra­to­w wie­輳 (zwa­n dzi Skarb­czy­kiem) (2), w okre­sie p騧­niej­szym nad­bu­do­wa­n i po­wi瘯­szo­n od wscho­du o cz窷 o­pi­t przy­po­ra­mi. Wjazd do zam­ku znaj­do­wa si we wscho­dniej kur­ty­nie mu­r闚 i pro­wa­dzi przez bu­dy­nek bra­mny (1), kt­re­go o­bec­na for­ma po­cho­dzi z XVII stu­le­cia. Od wscho­du na je­go ze­wn­trznej 軼ia­nie u­mie­szczo­no ba­ro­ko­wy kar­tusz z or­貫m pol­skim i trze­ma ko­ro­na­mi szwe­dzki­mi, z in­skry­pcj D(ei) Gra­tia P(olo­niae). Nie­co star­szy, bo po­cho­dz­cy z XVI wie­ku prze­kaz in­for­mu­je, 瞠 przy zam­ku ist­nia­造 dwie staj­nie mo­g­ce po­mie­軼i 陰cz­nie 44 ko­nie. W bez­po­鈔e­dnim s­sie­dztwie wa­ro­wni, tu po­za mu­ra­mi mia­sta, r鏀 sad o­wo­co­wy, a obok nie­go by­造 trzy sa­dza­wki i 陰­ka, na kt­rej po­sta­wio­no bu­dy­nek go­rzel­ni i 豉­nie.


WSP茛CZESNY PLAN ZAMKU: 1. PRZEJAZD BRAMNY, 2. SKARBCZYK, 3. PAxC KR粌EWSKI
WIDOCZNY POD SKARBCZYKIEM ZARYS WIE玆 TO EFEKT B犵NEJ INTERPRETACJI RELIKT紟 MUR紟,
ZREWIDOWANEJ PODCZAS BADA TERENOWYCH PRZEPROWADZONYCH W 1999 ROKU
(W TYM MIEJSCU STAΧ PIERWOTNIE W BLISKIEJ ODLEGΜ列I DWIE CYLINDRYCZNE WIE浩)


MAKIETA ZAMKU Z MUZEUM ZAMK紟 KR粌EWSKICH W SZYDΜWE: 3. MUR ZACHODNI, 4. PAxC KR粌EWSKI, 5. SKARBCZYK, 6. WIE涉 BRAMNA


HISTORYCZNA ZABUDOWA MIASTA: 1. ZAMEK KR粌EWSKI, 2. BRAMA KRAKOWSKA, 3. RYNEK,
4. SYNAGOGA, 5. KO列I茛 名. WxDYSxWA, 6. KO列I茛 WSZYSTKICH 名I邛YCH



Wzniesione z 豉manego piaskowca obronne mury mie­jskie po­wsta­造 w okre­sie pa­no­wa­nia kr­la Ka­zi­mie­rza Wiel­kie­go, co po­twier­dza wsp馧­cze­sna mu chro­ni­con Po­lo­no­rum Jan­ka z Czarn­ko­wa. Pier­wo­tnie mia­造 o­ne d逝­go嗆 o­ko­這 jed­ne­go ki­lo­me­tra i - co cie­ka­we - w ich ob­wo­dzie nie zna­la­z豉 si ani jed­na ba­szta. Umoc­nio­ne by­造 je­dy­nie bra­my: Opa­tow­ska na prze­d逝­瞠­niu pie­rzei p馧­noc­nej o­raz Kra­kow­ska w cz­軼i za­cho­dniej. W ten spo­s鏏 zam­kni­te mu­ra­mi mia­sto zaj­mo­wa­這 po­wierz­chni 6,5 ha, obej­mu­j帷 150 do­m闚, ko­ci馧 i za­mek. Do dzi za­cho­wa­這 si 650 me­tr闚 ob­wa­ro­wa, przy czym szcze­g鏊­nie u­ro­dzi­we s zwie­czo­ne re­gu­lar­nym kre­ne­la­瞠m od­cin­ki: wscho­dni i za­cho­dni, mie­rz­ce do 7 me­tr闚 wy­so­ko­軼i i 2 me­try gru­bo­軼i. Cha­ra­kte­ry­sty­cznym pun­ktem u­moc­nie po­zo­sta­je bra­ma Kra­kow­ska. Nie­ty­po­wy wy­gl康 jej g鏎­nej cz­軼i, uj­tej w for­my strzel­nic i okr­g造ch na­ro­nych wie­篡­czek, to e­fekt re­ne­san­so­wej prze­bu­do­wy, ja­ka mia­豉 mie­jsce w pier­wszej po­這­wie XVI wie­ku.

字edniowieczne mury miejskie Szyd這wa, z uwagi na wy­r騜­nia­j­cy si w ska­li kra­ju stan za­cho­wa­nia, na­zy­wa­ne s cz­sto pol­skim Car­cas­so­ne. Po­do­bnie, i r闚­nie na wy­rost, mia­na te­go lu­bi u­篡­wa dwa in­ne pol­skie mia­sta: Che­mno o­raz 郵­ski Pacz­k闚.





XV-WIECZNY SKARBCZYK, (OD G紑Y) JAKO RUINA W 1936 ROKU, PODCZAS ODBUDOWY W LATACH 50. XX WIEKU I W LATACH 60.



redniowieczny uk豉d przestrzenny za­cho­wa si w po­sta­ci ka­mien­nych mu­r闚 o­bron­nych i ru­iny pa­豉­cu kr­lew­skie­go, sil­nie jed­nak prze­kszta­co­ne­go na prze­strze­ni wie­k闚. Po­zo­sta­貫 bu­dyn­ki, w tym Skarb­czyk i prze­jazd bra­mny, po­cho­dz ju z cza­s闚 no­wo­篡­tnych. W Skarb­czy­ku, na kt­re­go 軼ia­nie po­逝­dnio­wej za­wie­szo­no w la­tach 60. XX wie­ku wsp馧­cze­sny ze­gar s這­ne­czny, mie­軼i si sie­dzi­ba Mu­ze­um Re­gio­nal­ne­go z wy­sta­w do­ty­cz­c za­gad­nie ge­olo­gicz­nych, ar­che­olo­gicz­nych o­raz mi­li­tar­nych zwi­za­nych z Szy­d這­wem i okr­giem 鈍i­to­krzy­skim. Za­mek dzi pe­軟i fun­kcje cen­trum kul­tu­ral­ne­go re­gio­nu; or­ga­ni­zo­wa­ny jest tu­taj m.in. Og鏊­no­pol­ski Tur­niej Ry­cer­ski o Miecz Kr­la Ka­zi­mie­rza Wiel­kie­go. Szy­d堯w zna­ny jest prze­de wszy­stkim jed­nak z do­brze za­cho­wa­nych mu­r闚 miej­skich i 鈔e­dnio­wie­czne­go u­k豉­du prze­strzen­ne­go o ogro­mnej war­to­軼i his­to­ry­cznej. Nie­ste­ty, z punk­tu wi­dze­nia tu­ry­sty mia­sto nie za­chwy­ca. Za­nie­dba­na i za­鄉ie­co­na sub­stan­cja mie­jska u­st­pu­je u­ro­d i czy­sto­軼i nie tyl­ko o­鈔od­kom z kra­j闚 bo­ga­tej Eu­ro­py Za­cho­dniej, ale r闚­nie mia­stom cze­skim.


Informacja Turystyczna w Szyd這wie
tel. 41 354 53 13, 881 065 108

Godziny otwarcia zamku / Cennik



IMG BORDER=1 style=

FRAGMENT EKSPOZYCJI MUZEALNEJ W SKARBCZYKU



Gmina Szyd堯w s造nie od wielu lat ze znakomitych su­szo­nych 郵i­wek z tu­tej­szych sa­d闚. 奸iw­ki szy­d這w­skie cie­szy­造 si nie­w徠­pli­w re­no­m jesz­cze przed dru­g woj­n 鈍ia­to­w i sprze­da­wa­ne by­造 w wie­lu re­gio­nach Pol­ski. Daw­niej o­wo­ce u­mie­szcza­no w ziem­nych wy­ko­pach o­pa­la­nych drew­nem, kt­re z cza­sem za­st­pio­ne zo­sta­造 tra­dy­cyj­ny­mi su­szar­nia­mi szu­flad­ko­wy­mi. 奸iw­ki u­k豉­da­ne s w nich na spe­cjal­nych ta­cach zwa­nych las­ka­mi i pod­da­wa­ne pro­ce­so­wi su­sze­nia po­陰­czo­ne­mu z w­dze­niem. Dzi­ki te­mu o­wo­ce ma­j nie­po­wta­rzal­n bar­w i smak o­raz cha­ra­kte­ry­sty­czny za­pach, co zna­la­z這 po­twier­dze­nie w re­gu­la­cjach praw­nych, bo­wiem od 2010 ro­ku na wnio­sek mie­szka­c闚 郵iw­ka szy­d這w­ska wi­dnie­je w re­je­strze pro­du­kt闚 rol­nych o­bj­tych o­chro­n na o­bsza­rze Unii Eu­ro­pej­skiej. Co ro­ku, pod ko­niec sier­pnia, od­by­wa si na zam­ku szy­d這w­skim lo­kal­ny fe­styn po­鈍i­co­ny w豉­郾ie te­mu o­wo­co­wi - szy­d這w­skie 安i­to 奸iw­ki.



zyd堯w le篡 przy dro­dze kra­jo­wej 765 pro­wa­dz­cej z Tar­no­brze­ga do J­drze­jo­wa. Za­mek stoi w p馧­noc­no-za­cho­dniej cz­軼i Sta­re­go Mia­sta, obok u­rz­du po­czto­we­go i szko­造 pod­sta­wo­wej. Sa­mo­ch鏚 mo­積a zo­sta­wi przy Ry­nku. (ma­pa zam­k闚 wo­je­w鏚z­twa)




1. A. Andrzejewski, L. Kajzer: Zamek kr鏊ewski w Szyd這wie..., DiG 2002.
2. L. Kajzer, J. Salm, S. Ko這dziejski: Leksykon zamk闚 w Polsce, Arkady 2001
3. R. Rogi雟ki: Zamki i twierdze w Polsce, IWZZ 1990
4. R. A. Sypek: Zamki i warownie ziemi sandomierskiej, TRIO 2003


ZAMEK I MURY OBRONNE MIASTA, WIDOK OD ZACHODU



W pobli簑:
Kurozw瘯i - zamek rycerski XIV., przebudowany w XVIIIw., 8 km
Remb闚 - relikty zamku rycerskiego XIVw., 15 km
Rytwiany - relikty zamku rycerskiego XIVw., 18 km
Stopnica - relikty zamku kr鏊ewskiego XIVw., 21 km
Maleszowa - ruina zamku Krasickich XVIIw., 28 km
Konary - relikty zamku rycerskiego XIVw., 29 km
Ujazd - ruina zamku magnackiego Krzy篙op鏎 XVIIw., 34 km



Warto zobaczy r闚nie:


IMG

We wschodniej cz窷ci miasta gotycki ko軼i馧 鈍. W豉dys豉wa z XIV stu­le­cia fun­do­wa­ny przez Ka­zi­mie­rza Wiel­kie­go w ra­mach po­ku­ty za spo­wo­do­wa­nie 鄉ier­ci ks. Mar­ci­na Ba­rycz­ki. Obok ko­cio­豉 dzwon­ni­ca zbu­do­wa­na w ro­ku 1724 na rzu­cie kwa­dra­to­wym ze 軼i­ty­mi na­ro­ni­ka­mi. Wed­逝g jed­nej z hi­po­tez po­wsta­豉 o­na na fun­da­men­tach sto­j­cej w tym mie­jscu ba­szty o­bron­nej.

IMG

Na p馧nocnych obrze瘸ch miasta p­幡o­go­ty­cka sy­na­go­ga zbu­do­wa­na w la­tach 1534-64, co czy­ni j jed­n z naj­star­szych w Pol­sce. 圭ia­ny bu­do­wli po­sia­da­j gru­bo嗆 o­ko­這 2 me­tr闚 i s zwie­czo­ne blan­ka­mi kry­j­cy­mi dach, co na­da­je ca­這­軼i cha­rak­ter o­bron­ny. Dzi mie­軼i si tu Gmin­ne Cen­trum Kul­tu­ry i mu­ze­um z eks­po­zy­cj po­鈍i­co­n kul­tu­rze 篡­dow­skiej

IMG

Po drugiej stronie drogi prowadz帷ej do Chmiel­ni­ka o­to­czo­ny mu­rem go­ty­cki ko­ci馧 Wszy­stkich 安i­tych z XIV wie­ku. We­wn徠rz wspa­nia­貫 po­li­chro­mie fi­gu­ral­ne z oko­這 1375 ro­ku, uka­zu­j­ce sce­ny z No­we­go Te­sta­men­tu, m.in. pa­smo scen przed­sta­wia­j­cych sie­dem grze­ch闚 g堯w­nych. Grze­chy sym­bo­li­zo­wa­ne s przez zwie­rz­ta, na kt­rych wje­d瘸­j do pie­k豉 grze­szni­cy.

IMG

Obok cmentarza, poza murami miejskimi, ru­iny ko­cio­豉 pw. Du­cha 安i­te­go o­raz szpi­ta­la dla u­bo­gich i star­c闚. Zes­p馧 ten po raz pier­wszy wzmian­ko­wa­ny by w XVI stu­le­ciu i fun­kcjo­no­wa o­ko­這 200 lat. Bu­dy­nek jesz­cze po II woj­nie 鈍ia­to­wej s逝­篡 za schro­nie­nie dla bez­dom­nych.



STRONA G紟NA

tekst: 2013
fotografie: 2008
© Jacek Bednarek