STRONA GŁÓWNA

ZA GRANICĄ

MINIGALERIA

MAPKI

KSIĘGA GOŚCI

LITERATURA

KONTAKT
BARANÓW SANDOMIERSKI

BARCIANY

BARDO ŚLĄSKIE

BĄKOWA GÓRA

BESIEKIERY

BĘDZIN

BIERUTÓW

BIESTRZYKÓW

BOBOLICE

BOBROWNIKI

BODZENTYN

BOLESTRASZYCE

BOLKÓW

BORYSŁAWICE ZAMKOWE

BROCHÓW

BRODNICA

BRZEG

BUKOWIEC

BYDLIN

BYSTRZYCA KŁODZKA

CHĘCINY

CHOJNICA

CHOJNIK

CIECHANÓW

CIESZÓW

CIESZYN

CZARNY BÓR

CZERNA

CZERNINA

CZERSK

CZĘSTOCHOWA

CZOCHA

CZORSZTYN

DĄBRÓWNO

DRZEWICA

DZIAŁDOWO

DZIERZGOŃ

FREDROPOL (KORMANICE)

GDAŃSK

GIŻYCKO

GLIWICE

GŁOGÓW

GNIEW

GNIEWOSZÓW Z.SZCZERBA

GOLUB-DOBRZYŃ

GOŁAŃCZ

GOLCZEWO

GOŁUCHÓW

GOŚCISZÓW

GÓRA

GRODZIEC

GRÓDEK

GRUDZIĄDZ

GRZĘDY

GRZMIĄCA z.ROGOWIEC

INOWŁÓDZ

JANOWICE WIELKIE z.BOLCZÓW

JANOWIEC

JAWOR

JEZIORO GÓRECKIE

KAMIENIEC ZĄBKOWICKI

KAMIENNA GÓRA

KARPNIKI

KAZIMIERZ DOLNY

KĘTRZYN

KĘTRZYN - KOŚCIÓŁ

KIELCE

KLICZKÓW

KŁODZKO

KOŁO

KONARY

KONIN-GOSŁAWICE

KORZKIEW

KOWALEWO POMORSKIE

KOŹMIN WLKP.

KÓRNIK

KRAKÓW

KRAPKOWICE

KRAPKOWICE - OTMĘT

KRASICZYN

KRĘPCEWO

KRUSZWICA

KRZYŻNA GÓRA

KRZYŻTOPÓR

KSIĄŻ WIELKI

KUROZWĘKI

KWIDZYN

LEGNICA

LIDZBARK WARMIŃSKI

LIPA

LUBIN

LUTOMIERSK

ŁAGÓW

ŁĘCZYCA

ŁOWICZ

MAJKOWICE

MALBORK

MAŁA NIESZAWKA

MIĘDZYLESIE

MIĘDZYRZECZ

MIRÓW

MOKRSKO

MOSZNA

MSTÓW

MUSZYNA

MYŚLENICE

NAMYSŁÓW

NIEDZICA

NIDZICA

NIEMCZA

NIEPOŁOMICE

NOWY SĄCZ

NOWY WIŚNICZ

ODRZYKOŃ

OGRODZIENIEC (PODZAMCZE)

OJCÓW

OLEŚNICA

OLSZTYN (JURA)

OLSZTYN (WARMIA)

OLSZTYNEK

OŁAWA

OŁDRZYCHOWICE KŁODZKIE

OPOCZNO

OPOLE GÓRKA

OPOLE OSTRÓWEK

OPORÓW

OSSOLIN

OSTRĘŻNIK

OSTRÓDA

OSTRÓW LEDNICKI

OTMUCHÓW

PABIANICE

PANKÓW

PASTUCHÓW

PIESKOWA SKAŁA

PIOTRKÓW TRYBUNALSKI

PIOTRKÓW-BYKI

PIOTROWICE ŚWIDNICKIE

PŁAKOWICE

PŁOCK

PŁONINA

PŁOTY

PODZAMCZE z.OGRODZIENIEC

PODZAMCZE PIEKOSZOWSKIE

POKRZYWNO

POŁCZYN-ZDRÓJ

POZNAŃ

PRABUTY

PROCHOWICE

PROSZÓWKA z.GRYF

PRZEMYŚL

PRZEWODZISZOWICE

PSZCZYNA

PYZDRY

RABSZTYN

RACIĄŻEK

RADŁÓWKA

RADOM

RADZIKI DUŻE

RADZYŃ CHEŁMIŃSKI

RAJSKO

RAKOWICE WIELKIE

RATNO DOLNE

RAWA MAZOWIECKA

RESKO

ROGÓW OPOLSKI

ROŻNÓW ZAMEK DOLNY

ROŻNÓW ZAMEK GÓRNY

RYBNICA

RYBNICA LEŚNA

RYCZÓW

RYDZYNA

RYTWIANY

RZĄSINY

SANDOMIERZ

SANOK

SIEDLĘCIN

SIEDLISKO

SIERADZ

SIERAKÓW

SIEWIERZ

SMOLEŃ

SOBKÓW

SOBOTA

SOCHACZEW

SOSNOWIEC

SREBRNA GÓRA

STARA KAMIENICA

STARE DRAWSKO

STARY SĄCZ

STRZELCE OPOLSKIE

SULEJÓW

SZAMOTUŁY

SZCZECIN

SZTUM

SZUBIN

SZYDŁÓW

SZYMBARK

ŚCINAWKA GÓRNA

ŚWIDWIN

ŚWIEBODZIN

ŚWIECIE n.WISŁĄ

ŚWIECIE k.LEŚNEJ

ŚWINY

TORUŃ

TORUŃ z.DYBÓW

TUCZNO

TYNIEC

UDÓRZ

UJAZD k.TOMASZOWA

UJAZD KRZYŻTOPÓR

UNIEJÓW

URAZ

WAŁBRZYCH z.KSIĄŻ

WAŁBRZYCH z.STARY KSIĄŻ

WAŁBRZYCH z.NOWY DWÓR

WARSZAWA z.KRÓLEWSKI

WARSZAWA z.UJAZDOWSKI

WĄBRZEŹNO

WENECJA

WĘGIERKA

WĘGORZEWO

WIELICZKA

WIELKA WIEŚ

WIERZBNA

WITKÓW

WLEŃ

WOJNOWICE

WOJSŁAWICE

WROCŁAW

WROCŁAW LEŚNICA

WYSZYNA

ZAGÓRZ

ZAGÓRZE ŚLĄSKIE

ZAŁUŻ

ZĄBKOWICE ŚLĄSKIE

ZBĄSZYŃ

ZŁOTORIA k.TORUNIA

ŹRÓDŁA

ŻAGAŃ

ŻARY

ŻELAZNO

ŻMIGRÓD


IMG BORDER=1 style=

ZAMEK W RAWIE MAZOWIECKIEJ, WIDOK OD STRONY PÓŁNOCNO-WSCHODNIEJ NA WIEŻĘ GŁÓWNĄ



awski za­mek wzniósł praw­do­po­dob­nie Sie­mo­wit III w ce­lu wzmoc­nie­nia ob­ron­noś­ci po­łud­nio­wo-za­chod­nie­go od­cin­ka po­gra­ni­cza księs­twa ma­zo­wiec­kie­go. Przy­pi­sa­nie tej fun­da­cji księ­ciu wy­ni­ka z przes­ła­nek his­to­rycz­no-ar­chi­tek­to­nicz­nych, ale tak­że z za­pis­ków kro­ni­ka­rza Ja­na z Czarn­ko­wa. Nie­któ­rzy his­to­ry­cy za pod­sta­wo­we źród­ło przyj­mu­ją jed­nak kro­ni­ki Ja­na Dłu­go­sza, wed­ług któ­re­go bu­dow­ni­czym wa­row­ni był Ka­zi­mierz Wiel­ki. Niez­na­na jest rów­nież do­kład­na da­ta roz­po­czę­cia prac bu­dow­la­nych tej naj­da­lej wy­su­nię­tej na za­chód bu­dow­li ob­ron­nej Ma­zow­sza; wia­do­mo je­dy­nie, że za­sad­ni­czą for­mę za­ło­że­nie u­zys­ka­ło w os­tat­niej kwar­cie XIV stu­le­cia. W po­cząt­ko­wym o­kre­sie funk­cjo­no­wa­nia mias­to wraz z go­tyc­kim zam­kiem wcho­dzi­ły w skład księst­wa czer­skie­go, nas­tęp­nie płoc­kie­go, a od po­ło­wy XV wie­ku sta­no­wi­ły sie­dzi­bę sa­mo­dziel­ne­go księst­wa raw­skie­go. W 1462 ro­ku, po śmier­ci os­tat­nie­go przed­sta­wi­cie­la tu­tej­szej li­nii Pias­tów Wła­dys­ła­wa II księst­wo raw­skie przy­łą­czo­ne zos­ta­ło do Kró­lest­wa Pol­skie­go. W tym czasie na zam­ku goś­cił Ka­zi­mierz Ja­giel­loń­czyk, a Ra­wa Ma­zo­wiec­ka zos­ta­ła sto­li­cą wo­je­wódz­twa i z cza­sem wy­ros­ła na jed­no z naj­więk­szych miast w re­gio­nie. W ro­ku 1507 bu­dow­lę znisz­czył wiel­ki po­żar, ale już dwa la­ta póź­niej roz­po­czął się trwa­ją­cy o­ko­ło de­ka­dę i kosz­tu­ją­cy 130 flo­re­nów re­mont po­łą­czo­ny z mo­der­ni­za­cją wa­row­ni, w wy­ni­ku któ­rej pod­wyż­szo­no mu­ry ob­wo­do­we wraz z wie­żą. Ca­łe za­ło­że­nie do­dat­ko­wo u­for­ty­fi­ko­wa­no i przys­to­so­wa­no do po­trzeb u­ży­cia bro­ni pal­nej.


WIEŻA ZAMKOWA NA LITOGRAFII K. STRONCZYŃSKIEGO, KAZIMIERZA STRONCZYŃSKIEGO OPISY I WIDOKI W KRÓLESTWIE POLSKIM 1844-1855


nten­syw­ny roz­wój tech­nik wo­jen­nych spra­wił, że w po­ło­wie XVI wie­ku za­mek u­tra­cił zna­cze­nie stra­te­gic­zne ja­ko wa­row­nia ob­ron­na i stał się miej­scem 'od­o­so­bnie­nia' dla co zna­mie­nit­szych więź­niów. Wię­zio­no w Ra­wie m.in. ar­cy­bis­ku­pa Ry­gi Krzysz­to­fa Me­klem­bur­skie­go, Ka­ro­la Gyl­len­hie­ma - nie­ślub­ne­go sy­na wład­cy Szwe­cji Ka­ro­la IX, jed­ne­go z naj­wyż­szych ran­gą do­wód­ców szwedz­kich Ja­ku­ba Pon­tu­sa de la Gar­die, czy hos­po­da­ra moł­daw­skie­go Iwa­na Pod­ko­wę. Za spra­wą kró­la Zyg­mun­ta Au­gus­ta od 1563 ro­ku na zam­ku był skła­da­ny i prze­cho­wy­wa­ny po­da­tek kwar­cia­ny, od­bie­ra­ny ze sta­rostw i kró­lew­szczyzn, a przez­na­czo­ny na utrzy­ma­nie woj­ska. W po­ło­wie XVII stu­le­cia bez więk­sze­go o­po­ru zdo­by­ły go i za­ję­ły od­dzia­ły szwedz­kie, by nas­tęp­nie zde­mon­to­wać i wy­wieźć stąd naj­cen­niej­sze wy­po­sa­że­nie. Po wyj­ściu Szwe­dów z Ra­wy moc­no zde­was­to­wa­ny i częś­cio­wo o­pusz­czo­ny ob­iekt nisz­czał, a w XVIII wie­ku był już ru­i­ną. W ro­ku 1776 sejm zna­lazł wpraw­dzie środ­ki na je­go od­bu­do­wę, któ­rej pod­jął się miej­sco­wy sta­ros­ta Fe­liks Lanc­ko­roń­ski - mu­sia­ła być o­na jed­nak bar­dzo po­wierz­chow­na, bo­wiem już w 1794 ro­ku za­mek os­ta­tecz­nie o­pus­to­szał. Na po­le­ce­nie władz prus­kich wła­da­ją­cych mias­tem w la­tach 1795-1806 roz­po­czę­to roz­biór­kę ca­łe­go za­ło­że­nia z przez­na­cze­niem na po­zys­ka­nie ma­ter­ia­łu bu­dow­la­ne­go. Przer­wa­no ją w ro­ku 1820 po ut­wo­rze­niu Kró­lest­wa Pol­skie­go, jed­nak wte­dy mu­rów zam­ku właś­ci­wie już nie by­ło. Po­zos­ta­ła tyl­ko wol­no sto­ją­ca wie­ża, któ­ra w 1859 u­leg­ła roz­leg­łym usz­ko­dze­niom w wy­ni­ku u­de­rze­nia pio­ru­na. Dal­sze dzie­je zam­ku zwią­za­ne są z pra­ca­mi kon­ser­wa­tor­ski­mi pro­wa­dzo­ny­mi w la­tach 1954-58 - w tym okre­sie na­pra­wio­no oś­mio­bocz­ną wie­żę, od­two­rzo­no frag­ment mu­rów kur­ty­no­wych o­raz od­sło­nię­to za­rys fun­da­men­tów. Zre­konst­ru­o­wa­ny frag­ment go­tyc­kiej wa­row­ni peł­ni od te­go cza­su funk­cje mu­ze­al­ne.


RYSUNKI PODBIELSKIEGO I ANDRIOLLEGO Z WIDOKIEM WIEŻY ZAMKU RAWSKIEGO, 2. POŁOWA XIX WIEKU



Jedna z legend dotyczących zamku w Rawie opowiada o tragedii, jaka wy­da­rzy­ła się na dwo­rze księ­cia Sie­mo­wi­ta III.
Po śmier­ci pierw­szej żo­ny, księż­nicz­ki o­paw­skiej, Sie­mo­wit o­że­nił się z księż­nicz­ką ziem­bic­ką Lud­mi­łą. Po­cząt­ko­wo pa­ra ksią­żę­ca ży­ła w zgo­dzie, a Lud­mi­ła u­ro­dzi­ła mę­żo­wi dwóch sy­nów. Póź­niej jed­nak ksi­ążę pod wpły­wem "życz­li­wych" po­czął po­dej­rze­wać ją o wia­ro­łom­stwo mał­żeń­skie. Od po­dej­rzeń do os­kar­żeń dro­ga krót­ka i kie­dy Lud­mi­ła u­ro­dzi­ła ko­lej­ne dziec­ko, roz­ka­zał swym za­usz­ni­kom ją za­bić, a bli­żej niez­na­ne­go męż­czyz­nę, po­dej­rza­ne­go o kon­tak­ty z księż­ną, uwię­zić na te­re­nie Prus, by nas­tęp­nie włó­czyć koń­mi i po­wie­sić. Sy­na Lud­mi­ły, któ­ry o­trzy­mał imię Hen­ryk, od­dał Sie­mo­wit na wy­cho­wa­nie u­bo­giej miej­sco­wej ko­bie­cie. Gdy dziec­ko mia­ło trzy lat­ka, cór­ka Sie­mo­wi­ta II Mał­go­rza­ta, wów­czas już żo­na Kaź­ka Szcze­ciń­skie­go, wys­ła­ła na Ma­zow­sze dwóch kon­nych, któ­rzy no­cą u­pro­wa­dzi­li chłop­ca. Kie­dy mło­dy Hen­ryk do­rósł, Mał­go­rza­ta wys­ła­ła go na dwór o­krut­ne­go ta­ty; po­do­bień­stwo Hen­ry­ka do Sie­mo­wi­ta spra­wi­ło, że ten wyz­był się wszel­kich wąt­pli­woś­ci co do sweg­o oj­cos­twa. Oto­czył Hen­ry­ka wiel­ką mi­łoś­cią i po­le­cił da­lej kształ­cić, przez­na­cza­jąc go do sta­nu du­chow­ne­go i od­da­jąc część swych po­siad­łoś­ci. Ca­łą his­to­rię na­głoś­nił nie­przy­chyl­ny księ­ciu Jan­ko z Czarn­ko­wa, wi­dząc w nim mor­der­cę żo­ny, wys­tęp­ni­ka i łu­pież­cę.

Okrut­na his­to­ria z księst­wa raw­skie­go od­bi­ła się sze­ro­kim e­chem nie tyl­ko na Ma­zow­szu, w Ko­ro­nie, ale tak­że w An­glii. Ist­nie­je hi­po­te­za, że Sha­ke­spe­are'ow­ska Zi­mo­wa o­po­wieść o­par­ta jest na mo­ty­wach za­czerp­nię­tych z tych właś­nie tra­gicz­nych wy­da­rzeń. Praw­do­po­dob­nie słyn­ny po­e­ta pi­sząc swój dra­mat o­pie­rał się na o­po­wieś­ci Ro­ber­ta Green'a, w ca­łoś­ci poś­wię­co­nej ma­zo­wiec­kiej le­gen­dzie. W utwo­rze Sha­kes­pe­are'a dost­rzec moż­na pew­ne zmia­ny w sto­sun­ku do wer­sji o­ry­gi­nal­nej. Dra­mat roz­wi­ja się nie na Ma­zow­szu, ale na Sy­cy­lii, a por­wa­ne dziec­ko zmie­ni­ło płeć. Prze­bieg zda­rzeń po­zos­tał jed­nak nie­na­ru­szo­ny.

na podstawie książki Agnieszki i Roberta Sypków Zamki i warownie ziemi mazowieckiej



POCZTÓWKA Z CZASÓW I WOJNY ŚWIATOWEJ


PANORAMA MIASTA Z BASZTĄ ZAMKOWĄ W TLE, NA PIERWSZYM PLANIE KOSCIÓŁ PW. NIEPOKALANEGO POCZĘCIA NMP, 1920



a­mek pos­ta­wio­no na sztucz­nie u­sy­pa­nym wznie­sie­niu, na pla­nie re­gu­lar­ne­go czwo­ro­bo­ku o wy­mia­rach 64x66 met­rów. Wzdłuż pół­noc­nej kur­ty­ny mu­rów u­sy­tu­o­wa­no re­pre­zen­ta­cyj­ny pa­łac ksią­żę­cy, ob­szer­ny, jed­no­trak­to­wy i dwu­kon­dyg­na­cyj­ny bu­dy­nek, w któ­rym mieś­ci­ły się po­ko­je miesz­kal­ne, apar­ta­men­ty goś­cin­ne, skar­biec i praw­do­po­dob­nie ka­pli­ca. W po­łud­nio­wo-za­chod­niej częś­ci za­ło­że­nia wzno­si­ła się ok­to­go­nal­na wie­ża głów­na peł­nią­ca funk­cję wię­zie­nia i os­ła­nia­ją­ca po­dej­ście do bra­my. Za­bu­do­wę dzie­dziń­ca sta­no­wi­ły drew­nia­ne o­biek­ty miesz­kal­no-gos­po­dar­cze o­raz nie­wiel­ki mu­ro­wa­ny dom sto­ją­cy mię­dzy bra­mą a na­roż­ni­kiem po­łud­nio­wo-wschod­nim. Ca­łość o­ta­czał wy­so­ki, 10-met­ro­wy mur, wznie­sio­ny na ka­mien­nym fun­da­men­cie i nad­bu­do­wa­ny ceg­łą, któ­re­go gór­ne par­tie wień­czył kry­ty ga­nek dla stra­ży. Czwo­ro­bocz­ną trzy­kon­dyg­na­cyj­ną wie­żę bram­ną, po­prze­dzo­ną roz­bu­do­wa­nym w póź­niej­szej fa­zie przed­bra­miem, pos­ta­wio­no w cen­tral­nej częś­ci kur­ty­ny po­łud­nio­wej, na­prze­ciw­ko pa­ła­cu. Pro­wa­dził do niej drew­nia­ny most zwo­dzo­ny prze­rzu­co­ny nad o­ta­cza­ją­cą ca­ły zes­pół ob­ron­ny fo­są.




REKONSTRUKCJA ZAMKU ŚREDNIOWIECZNEGO WG J. SALMA, LEKSYKON ZAMKÓW W POLSCE





PLAN RUIN WG B. GUERQUINA, ZAMKI W POLSCE



o na­szych cza­sów z zam­ku po­zos­tał je­dy­nie nie­wiel­ki wy­cin­ek ob­wo­du zew­nętrz­ne­go mu­rów, na któ­ry skła­da­ją się sta­ran­nie zre­kon­stru­o­wa­ne: wie­ża głów­na z cha­rak­te­rys­tycz­nym wy­ku­szem us­tę­po­wym o­raz krót­kie od­cin­ki mu­rów po­łud­nio­we­go i za­chod­nie­go. Za­cho­wa­ny jest wpraw­dzie ca­ły ob­wód mu­ru zew­nętrz­ne­go wa­row­ni, ale je­go naj­wyż­sze frag­men­ty nie przek­ra­cza­ją o­bec­nie dwóch met­rów wy­so­koś­ci. W wie­ży mieś­ci się nie­wiel­ka eks­po­zy­cja poś­wię­co­na his­to­rii mias­ta i wa­row­ni, sta­no­wią­ca od­dział Mu­ze­um Zie­mi Raw­skiej, któ­rej głów­na sie­dzi­ba znaj­du­je się w dwor­ku przy u­li­cy Ło­wic­kiej 26. Wstęp na te­ren ru­in wol­ny, do mu­ze­um - płat­ny.


Muzeum Ziemi Rawskiej
ul. Łowicka 26, 96-200 Rawa Mazowiecka
tel.: 781 700 503
e-mail: muzeumziemirawskiej(at)tlen.pl

Godziny otwarcia / Ceny biletów


IMG  BORDER=1 style= IMG  BORDER=1 style=

IMG  BORDER=1 style= IMG  BORDER=1 style=

IMG  BORDER=1 style= IMG  BORDER=1 style=

CZĘŚCIOWO ZREKONSTRUOWANE MURY I ODSŁONIĘTE FUNDAMENTY ZAMKU KSIĄŻĘCEGO



ozos­ta­łoś­ci zam­ku znaj­du­ją się o­ko­ło 200 met­rów na pół­noc od his­to­rycz­ne­go cen­trum mias­ta, przy ul. Zam­ko­wej, tuż o­bok bo­is­ka pił­kar­skie­go. Do Ra­wy Ma­zo­wiec­kiej ko­lej nie do­cie­ra, po­zos­ta­je więc ko­mu­ni­ka­cja au­to­bu­so­wa lub tran­sport włas­ny. Sa­mo­chód za­par­ko­wać moż­na tuż pod mu­ra­mi wa­row­ni, przy ul. Zam­ko­wej. (ma­pa zam­ków)




W pobliżu:
Inowłódz - ruina zamku królewskiego XIVw., 28 km
Ujazd - relikty zamku rycerskiego XVw., 35 km



STRONA GŁÓWNA

tekst: 2003
fotografie: 2010
© Jacek Bednarek