CHCESZ ZWIĘKSZYĆ CZCIONKĘ KLIKNIJ TUTAJ


STRONA GŁÓWNA

MINIGALERIA

MAPKI

KSIĘGA GOŚCI

DOPISZ SIĘ

KONTAKT
BAGNO

BARANÓW SANDOMIERSKI

BARCIANY

BARDO ŚLĄSKIE

BĄKOWA GÓRA

BESIEKIERY

BĘDZIN

BIERUTÓW

BIESTRZYKÓW

BOBOLICE

BODZENTYN

BOLKÓW

BORYSŁAWICE ZAMKOWE

BROCHÓW

BRODNICA

BRZEG

BYDLIN

BYSTRZYCA KŁODZKA

CHĘCINY

CHOJNICA

CHOJNIK

CIECHANÓW

CIESZÓW

CZARNY BÓR

CZERNINA

CZERSK

CZĘSTOCHOWA

CZOCHA

DRZEWICA

DZIAŁDOWO

GDAŃSK

GIŻYCKO

GŁOGÓW

GNIEW

GNIEWOSZÓW Z.SZCZERBA

GOLUB-DOBRZYŃ

GOŁAŃCZ

GOŁUCHÓW

GORZANÓW

GOŚCISZÓW

GÓRA

GRODZIEC

GRÓDEK

GRUDZIĄDZ

GRZĘDY

GRZMIĄCA z.ROGOWIEC

INOWŁÓDZ

JANOWICE WIELKIE z.BOLCZÓW

JANOWIEC

JAWOR

JEZIORO GÓRECKIE

KAMIENIEC ZĄBKOWICKI

KARPNIKI

KAZIMIERZ DOLNY

KĘTRZYN

KĘTRZYN - KOŚCIÓŁ

KIELCE

KLICZKÓW

KŁODZKO

KOŁO

KONARY

KONIN-GOSŁAWICE

KORZKIEW

KOWALEWO POMORSKIE

KOŹMIN WLKP.

KÓRNIK

KRAKÓW

KRAPKOWICE

KRAPKOWICE - OTMĘT

KRĘPCEWO

KRZYŻNA GÓRA

KRZYŻTOPÓR

KSIĄŻ WIELKI

KUROZWĘKI

KWIDZYN

LEGNICA

LIPA

LUBIN

LUTOMIERSK

ŁAGÓW

ŁĘCZYCA

ŁOWICZ

MAJKOWICE

MALBORK

MAŁA NIESZAWKA

MIĘDZYLESIE

MIĘDZYRZECZ

MIRÓW

MOKRSKO

MSTÓW

MYŚLENICE

NAMYSŁÓW

NIDZICA

NIEPOŁOMICE

OGRODZIENIEC (PODZAMCZE)

OJCÓW

OLEŚNICA

OLSZTYN (JURA)

OLSZTYN (WARMIA)

OLSZTYNEK

OŁAWA

OŁDRZYCHOWICE KŁODZKIE

OPOCZNO

OPOLE GÓRKA

OPOLE OSTRÓWEK

OPORÓW

OSSOLIN

OSTRĘŻNIK

OSTRÓW LEDNICKI

OSTRÓDA

OTMUCHÓW

PABIANICE

PASTUCHÓW

PIESKOWA SKAŁA

PIOTRKÓW TRYBUNALSKI

PIOTRKÓW-BYKI

PIOTROWICE ŚWIDNICKIE

PŁOCK

PŁONINA

PŁOTY

PODZAMCZE GÓRA BIRÓW

PODZAMCZE z.OGRODZIENIEC

PODZAMCZE PIEKOSZOWSKIE

POKRZYWNO

POŁCZYN-ZDRÓJ

POZNAŃ z.PRZEMYSŁAWA

POZNAŃ z.CESARSKI

PRABUTY

PROCHOWICE

PROSZÓWKA z.GRYF

PRZEWODZISZOWICE

PYZDRY

RABSZTYN

RADLIN

RADŁÓWKA

RADOM

RADZIKI DUŻE

RADZYŃ CHEŁMIŃSKI

RAJSKO

RAKOWICE WIELKIE

RATNO DOLNE

RAWA MAZOWIECKA

RESKO

ROGÓW OPOLSKI

RYBNICA

RYBNICA LEŚNA

RYCZÓW

RYDZYNA

RZĄSINY

SANDOMIERZ

SIEDLĘCIN

SIEDLISKO

SIERADZ

SIEWIERZ

SMOLEŃ

SOBKÓW

SOBOTA

SOCHACZEW

SOSNOWIEC

SREBRNA GÓRA

STARA KAMIENICA

STARE DRAWSKO

SULEJÓW

SZAMOTUŁY

SZCZECIN

SZTUM

SZYDŁÓW

SZYMBARK

ŚWIDWIN

ŚWIECIE n.WISŁĄ

ŚWIEBODZIN

ŚWIECIE k.LEŚNEJ

ŚWINY

TORUŃ

TORUŃ z.DYBÓW

TUCZNO

TYNIEC

UDÓRZ

UJAZD k.TOMASZOWA

UJAZD KRZYŻTOPÓR

UNIEJÓW

URAZ

WAŁBRZYCH z.KSIĄŻ

WAŁBRZYCH z.STARY KSIĄŻ

WAŁBRZYCH z.NOWY DWÓR

WARSZAWA z.KRÓLEWSKI

WARSZAWA z.UJAZDOWSKI

WĄBRZEŹNO

WĘGORZEWO

WIELICZKA

WIELKA WIEŚ

WIERZBNA

WITKÓW WIELKI

WLEŃ

WOJNOWICE

WOJSŁAWICE

WROCŁAW

WROCŁAW LEŚNICA

WYSZYNA

ZAGÓRZE ŚLĄSKIE

ZĄBKOWICE ŚLĄSKIE

ZBĄSZYŃ

ZŁOTORIA k.TORUNIA

ŹRÓDŁA

ŻAGAŃ

ŻARY

ŻELAZNO

ŻMIGRÓD


ZAMEK GRODZIEC - NA PIERWSZYM PLANIE ZNISZCZONY DONŻON



a stromym bazaltowym wzniesieniu, w miejscu gdzie dziś wznosi się majestatyczny zamek, we wczesnym średniowieczu istniał gród słowiańskiego plemienia Bobrzan, od którego to grodu przyjęła się późniejsza nazwa zamkowego wzgórza i leżącej u jego stóp osady. Pierwsze wzmianki o Grodźcu pochodzą z dn. 23 kwietnia 1155, kiedy jako Godiuice wymieniony on został pośród innych kasztelani w bulli protekcyjnej papieża Hadriana IV dla biskupstwa wrocławskiego. W 1175 roku książę Bolesław Wysoki wystawił tutaj pismo fundacyjne dla klasztoru cysterskiego w Lubiążu, co sugeruje, iż musiała to być wówczas okazała rezydencja, mogąca pomieścić szeroki książęcy dwór wraz z zaproszonymi gośćmi, wskazanymi w rzędzie świadków. Z tego okresu wzmiankowani są dwaj kasztelanowie grodu: w 1203 zarządzać miał nim Wicislaus, a w dokumencie z roku 1250 jako świadek występuje kasztelan Jan Grodez. Niewiele wiadomo o dalszych, XIII-wiecznych losach drewnianego jeszcze zamku. Zapewne stracił on wówczas polityczne znaczenie i prawdopodobnie popadł w ruinę. Na przełomie XIII i XIV stulecia miejscowa kasztelania znajdowała się w posiadaniu rycerza Jana z Zagrodna, by po jego śmierci przejść na własność księcia Bolesława III zwanego Rozrzutnym. Ten w roku 1320 sprzedał Górę Grodziec wraz z przyległościami rycerzowi Swolo z rodu Bożywojów. Być może wtedy powstała tam pierwsza murowana warownia, choć w źródłach brak na to jednoznacznych dowodów.


GRODZIEC Z LOTU PTAKA NA POCZTÓWCE Z LAT 30-YCH XX WIEKU


a przełomie XIV i XV wieku (zapewne już opuszczona) góra zamkowa należała do wsi Witanówka i wspólnie z nią zmieniała właścicieli. O utracie politycznego znaczenia dawnej książęcej siedziby może świadczyć fakt, iż w 1. połowie XV stulecia rezydowali tam plądrujący okoliczne posiadłości rycerze rabusie. W 1470 nowym nabywcą Grodźca został książę Fryderyk I legnicko-brzeski, który niedługo potem podpisał kontrakt z trzema mistrzami murarskimi z Legnicy, Wrocławia i Zgorzelca na budowę potężnej wieży na wzór wieży św. Jadwigi z pobliskiej Legnicy. Wraz z wieżą rozpoczęło się wznoszenie palatium - części mieszkalnej z długimi zasklepionymi piwnicami. Rozbudowa zamku podniosła prestiż rezydujących tam burgrabiów stanowiących reprezentację władzy książęcej w najbliższej okolicy. Pierwszym nowym burgrabią został Jan Axleben zwany Magnus, a po nim funkcję tę pełnił Wincenty von Tauchsdorf, piastujący jednocześnie urząd starosty księstwa legnickiego. Potem zarządcy Grodźca zmieniali się dość często - ciekawostką jest fakt, iż w roku 1490 burgrabią został Konrad Hochberg, przodek późniejszych właścicieli Książa. Jeszcze przed tą nominacją, w maju 1488 roku zmarł książę Fryderyk I, a władzę po nim przejął małoletni syn Fryderyk II pozostający pod czasową kuratelą matki Ludmiły. Za jego rządów Grodziec stał się przodującą siedzibą dworską na Śląsku i jedynym pałacem o cechach gotyckich w tej części władztwa Piastów. Zwieńczenie prowadzonych od ponad 30-u lat prac budowlanych na zamku nastąpiło w roku 1515 i zbiegło się ze ślubem Fryderyka z córką króla polskiego Kazimierza Jagiellończyka Elżbietą Jagiellonką. Z tej okazji na wielki turniej do świeżo ukończonej rezydencji przybyło wielu znaczących rycerzy w towarzystwie pięknych dam, a samą warownię efektownie udekorowano.


PRZEJAZD BRAMNY NA ZAMEK WYSOKI

WIDOK Z DONŻONU NA WIEŻĘ PÓŁNOCNĄ


lisko dziesięć lat po tych wydarzeniach rozpoczęły się prace mające uczynić zamek jeszcze piękniejszym i bardziej funkcjonalnym. Pod kierunkiem architekta Wendela Rosskopfa wykonano dolną kondygnację budynku mieszkalnego z kręconymi schodami oraz pięknymi sklepieniami wzorowanymi na tych, jakie występują w praskich Hradczanach. W odnowionym pałacu 27 maja 1523 roku odbyło się spotkanie Fryderyka II z markgrafem Jerzym I i jego bratem kanonikiem Wilhelmem, na którym to spotkaniu Fryderyk przyjął oficjalnie wiarę luterańską. Tak doniosłe wydarzenie trzeba było koniecznie uczcić - zabawa niewątpliwie musiała być przednia, skoro przy okazji spaliła się połowa świeżo odnowionego zamku. Z miejsca przystąpiono do odbudowy, przy okazji poprawiono fortyfikacje Grodźca, poszerzając fosy, wzmacniając bramę wjazdową i stawiając wielkie półokrągłe kaponiery od strony wschodniej i od zachodu. 3 marca 1538 roku warownię w prezencie ślubnym od ojca otrzymał Fryderyk III, władca z natury bardzo rozrywkowy, kochający się w rozmaitych turniejach, biesiadach i polowaniach. Z jego to inicjatywy 15 czerwca 1549 roku odbył się w Grodźcu wielki turniej rycerski, w którym uczestniczyło 102 rycerzy, wśród nich m.in. książę Jan z Oleśnicy, Jan von Schaffgotsch z Gryfa, Konrad von Hochberg z Książa i Jerzy von Rechenberg z Kliczkowa, 128 dam, 99 knechtów oraz towarzyszących im heroldów. Zwycięzcą turnieju został Otto von Zedlitz z Prochowic i w nagrodę otrzymał z rąk księżnej złotą kotwicę. Hełm rycerski wywalczył rycerz Baltazar von Promnitz, a srebrny puchar - Mateusz von Logau.


ROMANTYCZNA REKONSTRUKCJA ZAMKU Z POCZĄTKU XX WIEKU


1553 roku książę Fryderyk przeniósł tutaj ze stołecznej Legnicy cały swój dwór, gdyż w stolicy księstwa panowała zaraza, a Grodziec - z uwagi na znaczną odległość od stałych siedzib ludzkich - postrzegany był jako miejsce, do którego morowe powietrze nie dotrze. Wkrótce jednak odsunięto go od władzy, a jego następcą został najstarszy syn Henryk XI - jeszcze większy niż ojciec utracjusz, który przehulawszy cały swój majątek, w trudnych chwilach zmuszony był żywić się jagodami i samodzielnie oporządzać pozostały przy życiu zamkowy inwentarz. Przy okazji gnębił i okradał majątki swego młodszego brata - Fryderyka IV, wtedy już prawowitego władcę księstwa, podbierając z należących do niego stawów ryby i zabierając owce z jego stad, nie stronił on również od pospolitych czynów bandyckich, napadając niejednokrotnie na przejeżdżających w okolicy kupców. Wcześniej jednak, bo w 1558 Henryk sprzedał warownię wraz z miastami Złotoryja i Lubin Jerzemu II Brzeskiemu za kwotę 67000 talarów, a ten z kolei w 1577 wydzierżawił ją za 10000 talarów rycerzowi Leonardowi Skopp-Kotzenau. Leonard zbyt długo na zamku jednak nie pomieszkał, bowiem niespełna rok później przegonił go stamtąd awanturniczy Henryk, rozpoczynając opisany wyżej okres hulanek i grabieży. Obronny charakter bazy wypadowej oraz zgromadzony w niej zapas amunicji czyniły z Grodźca tego okresu twierdzę niezwykle trudną do zdobycia, dzięki czemu nie niepokojony przez braci książę mógł bez przeszkód kontynuować swój zbójecki proceder. Koniec rządów Henryka XI na Grodźcu przypadł na dzień 16 października 1578, w którym najwyraźniej znudzony brakiem zajęcia wraz ze swą świtą wyruszył w kierunku Niemiec. Po nim zamek przeszedł w ręce biskupa wrocławskiego Marcina Gertsmanna, a później Fryderyka IV, by po jego śmierci w roku 1602 stać się własnością księcia Joachima Fryderyka. Za jego czasów obiekt zamek funkcję więzienia dla skazanych za herezję, a jego świetność powoli chyliła się ku upadkowi.


NAJSTARSZY ZACHOWANY WIDOK GRODŹCA. RYSUNEK W. SAEBISCHA Z 1625 ROKU.


o wybuchu wojny trzydziestoletniej w roku 1618 ówczesny władca księstwa Jerzy Rudolf zamówił u cenionego fortyfikatora Walentego Saebischa projekt otoczenia warowni narysem bastionowym. Część z przygotowanych projektów wkrótce zrealizowano, jednak większość planów ze względów finansowych zarzucono, co srogo zemściło się w roku 1633, gdy twierdzę bez większego wysiłku zdobyły cieszące się złą sławą oddziały cesarskie dowodzone przez hrabiego Albrechta Wallensteina, a następnie okradły ją i zniszczyły, paląc książęce palatium oraz resztę zabudowań. Później, aż do 1642 Grodziec pełnił funkcję wojskowych koszar i więzienia dla szwedzkich jeńców wojennych, by w 1642 przejść w ręce szwedzkie, służąc odtąd za kwaterę oddziałów wojskowych gen. Stahlhansa i Torstena. Nie na długo jednak, bowiem już rok później budowla powróciła w ręce cesarskie - i wtedy zapadła decyzja o jej całkowitej rozbiórce. Z różnych względów zarządzenie to szczęśliwie nie zostało wprowadzone w życie, chociaż część fortyfikacji została rozebrana, a sam obiekt znacznie podupadł. Cień szansy na jego uratowanie pojawił się podczas wizyty na Grodźcu ostatniego Piasta, ledwie piętnastoletniego Jerzego Wilhelma, który niesiony rodzinnymi sentymentami obiecał, że go odbuduje. Niestety, książę Jerzy umarł kilka miesięcy po tej deklaracji, a posiadłości wraz zamkiem trafiły pod zarząd cesarski. W roku 1684 majątek za 90.000 florenów kupił hrabia Walter von Gallas, aby 16 lat później odstąpić go za sumę 100.000 talarów staroście głogowskiemu Janowi Wolfgangowi von Frankenberg. Po nim w 1719 warownię przejął w spadku syn Otto Ferdynand von Frankenberg, który dokonał niewielkiego remontu palatium, a w 1728 u stóp góry zamkowej wzniósł zachowany do dziś barokowy pałac. W roku 1749 za kwotę 97.000 talarów właścicielem Grodźca został pruski feldmarszałek Fryderyk Leopold hrabia von Gessler, ale już cztery lata później pojawił się tutaj nowy gospodarz - pruski szambelan, marszałek dworu Hans Karol von Schellendorf. Za czasów jego i jego następców zawalił się dach i krokwie podtrzymujące górne sklepienia palatium - zamek popadł wtedy w całkowitą ruinę.


ZRUJNOWANY ZAMEK NA RYCINIE F.B. WERNERA Z 1731 ROKU
(NA PIERWSZYM PLANIE PAŁAC)




META

Gdy podczas krwawej wojny trzydziestoletniej pojawiły się na ziemi legnickiej dowodzone przez Albrechta Wallensteina oraz Ulricha Schaffgotscha oddziały cesarskie, powiało grozą. Bogaci mieszczanie z Legnicy, Złotoryi i innych ośrodków z rozpaczą wyszukiwali miejsc, gdzie mogliby ukryć nierzadko spory dorobek całego swojego życia. Grodziec wydawał się doskonałym azylem: był dobrze przygotowany do obrony, miał świetnie wyszkoloną załogę, nie brakowało więc chętnych, którzy przywozili tutaj swoje skarby. Kiedy tylko marszałek Wallenstein dowiedział się, że przetransportowano w to miejsce ogromną sumę cennych przedmiotów, wyposażenie legnickich kościołów oraz okolicznych klasztorów, los warowni był właściwie przesądzony. Wallenstein ruszył ze swym wojskiem do Grodźca i stacjonując w położonej nieopodal Pielgrzymce przygotowywał się do natarcia.
Pech chciał, że ówczesny burgrabia zamku Kasper von Schindel miał słabość do nałożnicy o imieniu Meta. Ta, zmamiona obiecaną nagrodą, zgłosiła się do kwatery wojsk cesarskich i przebywającym tam oficerom zdradziła pomysł na sposób dostania się do twierdzy. W nocy z 5 na 6 października 1633 roku nieliczna grupa dobrze uzbrojonych ludzi przedostała się po spuszczonej przez Metę linie na dolny dziedziniec. Stamtąd udało im się opanować basztę bramną, przez którą wtargnął większy oddział i rozpoczęła się rzeź. Podobno wymordowano wszystkich obrońców (łącznie z Metą) oprócz burgrabiego, który w obliczu nieuchronnej klęski obsłużył się sam skacząc z okna na skały. Wykonawcą planu zajęcia Grodźca był płk. von Sparr - po zakończeniu rzezi zrabował on wszystkie trzymane na zamku kosztowności, a odchodząc puścił go z dymem.




WIDOK ZAMKU NA RYCINIE F.B.WERNERA
Z POŁOWY XVII WIEKU

GRODZIEC NA LITOGRAFII Z OKOŁO 1840 ROKU


W dniu 11 października 1800 roku ruinę wraz z całą posiadłością za sumę 353000 talarów zakupił od Zygmunta von Schellendorf hrabia Rzeszy Jan Henryk VI von Hochberg z Książa - ten sam, który zlecił stworzenie malowniczych ruin zamku Stary Książ. Szybko przystąpił on do restauracji zaniedbanej budowli i w ciągu zaledwie dwóch lat udało się przywrócić ją do stanu używalności; jednocześnie stosowana przez niego metoda konserwatorska była rzetelna i nie naruszała oryginalnego wystroju zamku, nie dodawała też obcych architektonicznie elementów. Główne prace polegały na wyrównaniu terenu na dziedzińcu i przedzamczu, zalesieniu otaczających zamek stoków, częściowym odkopaniu murów obronnych i ustawieniu kamiennych stołów oraz ław. Ani donżon, ani palatium nie zostały odbudowane, natomiast z myślą o zwiedzających powstały schody na wieżę bramną, na której umieszczono punkt widokowy. Na podzamczu wzniesiono drewniane altany i dom ogrodnika, gdzie można było przenocować i coś zjeść. We wnętrzach urządzono niewielką wystawę muzealną nawiązującą do wcześniejszych dziejów i tradycji Grodźca - warownia uchodziła wówczas za pierwszy w Europie zabytek przystosowany do celów turystycznych. W okresie wojen napoleońskich na górze zamkowej stacjonowały wojska francuskie, wtedy też feralnego dnia 10 sierpnia 1813 roku, podczas hucznej imprezy z okazji 44-ych urodzin Napoleona wybuchł tutaj groźny pożar. W 1823 posiadłość za sumę 350.000 talarów kupił berliński finansista Wilhelm Krystian Benecke. Kontynuował on starania poprzednika o poprawę stanu ruiny, remontując palatium, budując schody do kaplicy i powiększając park. 1 czerwca 1859 roku dobra przejął syn Wilhelma, pułkownik w stanie spoczynku Ryszard August Benecke, a po jego śmierci w roku 1868 zarządzała nimi matka Augusta - Maria Luiza. Kiedy i ta zmarła, na podstawie sporządzonego przez nią testamentu Grodziec trafił w ręce generałowej Rozalii Cecylii von Schlegell. Spadkobiercą Cecylii po jej smutnej śmierci w 1889 została szwagierka Zuzanna von Salisch, która pozbyła się kłopotu za ogromną kwotę 1.800.000 marek. Nowy właściciel Leonard Amadeusz Maksymilian hr. Henckel von Donnersmarck - adiutant Jej Wysokości wielkiego księcia Sachsen-Weimar częściowo zrekompensował sobie ten wydatek, sprzedając za 80.000 marek dwa witraże z Sali Rycerskiej. Niedługo potem umarł i od 1895 roku przez kolejne cztery lata panią na Grodźcu była wdowa po bogatym Amadeuszu.


PALATIUM KSIĄŻĘCE PRZED REKONSTRUKCJĄ - WIDOK Z 1896 ROKU


W 1899 roku posiadłość wraz z zamkiem za 2.000.000 marek nabył tajny radca poselstwa w niemieckim MSZ Willibald Karol Ernest Edward von Dirksen i niedługo po tej transakcji podjął decyzję o częściowej jego rekonstrukcji. Zatrudnił do tego celu architekta Bodo Ebhardta, pod kierownictwem którego w ciągu trzech lat naprawiono front palatium, podniesiono jego mury oraz pokryto je dachem, podwyższono także wieże, odtworzono ich szczyty wraz z blankami, postawiono też bramę na podzamcze i mosty. Od nowa urządzono wnętrza organizując w nich pokoje gościnne, restaurację i sale wystawowe z wielką ilością cennych zabytków sztuki oraz historycznej broni. W rezultacie tej dość luźno poprowadzonej rekonstrukcji obiekt otrzymał bardzo interesującą bajkową formę, stracił jednak przy tym wiele ze swojego autentycznego charakteru nawiązującego do wcześniejszej historii i tradycji. Ebhardt nie odbudował zamku w całości. Zaniechał odtworzenia donżonu, muru północno-wschodniego i pewnej części elementów na pamiątkę wandalizmu żołnierzy Wallensteina z czasów wojny trzydziestoletniej. Po uroczystym otwarciu z udziałem cesarza Wilhelma II 9 maja 1908 warownia oddana została w użytkowanie narodowi niemieckiemu, a symboliczną pieczę nad nią sprawować miało jedno ze śląskich towarzystw historycznych. Odtąd odbywały się tutaj spotkania oraz imprezy kulturalne, dużą popularność uzyskała też prowadzona na zamku restauracja. Po śmierci Willibalda w 1926 roku majątek przejął jego syn Herbert von Dirksen, nazistowski polityk i zaufany współpracownik Hitlera. W latach 1939-45 często przebywał on w Grodźcu, gdzie pod koniec wojny został najpierw złapany przez Sowietów (bardzo przydały mu się wówczas stare fotografie z placówki w Moskwie wykonane w towarzystwie wysokich rangą radzieckich oficerów), a następnie potajemnie wywieziony przez niemieckich agentów w głąb Rzeszy.


PALATIUM I STARA WIEŻA PRZED I PO REKONSTRUKCJI NA RYCINACH BODO EBHARDTA


a początku 1945 kompleks zamkowy uległ częściowej dewastacji: spłonęły dachy palatium i wież, a zabytkowe zbiory zostały rozkradzione przez władzę radziecką i korzystających z powojennej anarchii lokalnych szabrowników. Przez wiele lat ruiny stały opuszczone i dopiero w roku 1959 przeprowadzono tutaj pierwsze prace zabezpieczające i porządkowe. W dalszym etapie zrekonstruowano dach palatium oraz drewnianą konstrukcję przejść i schodów, wykonano nowy most, a sklepienia budynków zabezpieczono cementem. W latach 1975-1978 warownię przejął w użytkowanie Instytut Aktora Teatru Laboratorium z Wrocławia. Później zarządzało nią PTTK, w okresie 1981-1988 właścicielem Grodźca była cementownia "Podgrodzie", a od roku 1993 przez kolejne dziewięć lat dzierżawił ją prywatny inwestor. W kwietniu 2002 roku zabytek przeszedł pod opiekę zarządu gminy Zagrodno, której władze z kasztelanem na czele próbują przywrócić byłej rezydencji Piastów jej dawny blask.


ZAMEK NA POCZTÓWKACH Z LAT 20-YCH XX WIEKU.
PO LEWEJ PRZEJAZD BRAMNY NA ZAMEK WYSOKI, PO PRAWEJ - ZESPÓŁ BRAMNY NA PRZEDZAMCZU



spółczesny wygląd zbudowanej z ciemnego bazaltu warowni jest w znacznej mierze rezultatem dokonanej sto lat temu przebudowy, która w poważnym stopniu zatarła obraz założenia późnośredniowiecznego. Obecnie zespół składa się z zamku górnego oraz obszernego, zalesionego dziś przedzamcza o orientacyjnych wymiarach 270x140 metrów. Zabudowa zamku górnego tworzy nieregularny rozległy sześciobok, w którym elementami dominującymi są: ulokowany przy kurtynie zachodniej pałac główny (tzw. palatium), wieża północna i stojący od południa potężny donżon. Załamane pod kątem 30 stopni palatium jest jedną z nielicznych na Śląsku zachowanych w pierwotnym kształcie książęcych siedzib. Charakteryzuje się ono dużą różnicą grubości murów: w przyziemiu mierzą one prawie 5 metrów, a na pierwszym piętrze "tylko" 2 metry. W dolnej kondygnacji budynku znajduje się zbiornik z wodą pitną i piwnice, w których dawniej funkcjonowała piwiarnia, spiżarnia oraz jadalnia dla służby. Pierwsze i drugie piętro pełniły funkcje rezydencjalne, o czym świadczą bogato ornamentowane otwory okienne, dawniej wypełnione witrażami. Część parterowa przeznaczona była pierwotnie na pokoje gościnne, zaś po przebudowie znajdowała się tutaj gospoda dla turystów i kuchnia. Na tej kondygnacji znajdują się dwa duże pomieszczenia: Wielka Sala oraz mniejsza komnata z gotyckim kominkiem, ozdobionym przez fantastyczne stwory stylizowane na lwy. W północnej części drugiego piętra umieszczono pokój księcia (dziś jest tu niewielka kaplica) sąsiadujący z Salą Rycerską - najbardziej reprezentacyjnym pomieszczeniem na zamku. Z Sali Rycerskiej do przyległych komnat prowadzą gotyckie bliźniacze portale - w komnatach tych mieściły się dawniej pokoiki księżnej i jej dworu. Najwyższy poziom pałacu zajmuje - niedostępny dla turystów - blankowany ganek obronny.


SALA RYCERSKA I SALA KOMINKOWA NA POCZTÓWKACH Z POCZĄTKU XX WIEKU


południowej części zespołu obronnego stoi masywna wieża, donżon, dziś już tylko częściowo zachowana. Ta najpotężniejsza wieża na Grodźcu miała przede wszystkim służyć obronie głównego wjazdu na zamek wysoki. Zbudowana została na planie kwadratu o podstawie 16 metrów, a jej wysokość pierwotnie przekraczała 26 metrów, na które składało się sześć kondygnacji. Druga, dwukrotnie mniejsza od donżonu pod względem kubatury wieża, zwana starą, znajduje się w północnej części dziedzińca. Wieńczy ją czterospadowy dach, u podstawy którego prowadzi ganek obronny z prostokątnymi blankami i otworami strzelniczymi. Komunikacja między wieżami a palatium odbywała się poprzez drewniane tarasy i zbudowane na murach ganki, a malowniczy zespół uzupełniały od wschodu mniejsze budynki, zamykające przestrzeń nieregularnego dziedzińca o powierzchni prawie 3.200 m2. Obronność założenia zwiększały wysunięte basteje i kaponiery, dodatkowo bezpieczeństwo od strony bramy wjazdowej zapewniało flankowane wieżyczkami przedzamcze. Tutaj też zlokalizowano budynki pomocnicze i gospodarcze, których pozostałości odnaleźć można wśród zdziczałej zieleni.


PLAN ZAMKU GRODZIEC:
1. BRAMA WJAZDOWA NA PODZAMCZE, 2. PODZAMCZE, 3. BASZTA BRAMNA, 4. PALATIUM,
5. DZIEDZINIEC, 6. GANKI, 7. KAPONIERY, 8. WIEŻA PÓŁNOCNA (STARA), 9. DONŻON



amek Grodziec stanowi niewątpliwie jedną z największych atrakcji turystycznych regionu. Udostępniony do zwiedzania w formie mozolnie przywracanej do dawnej świetności ruinki wita gości przyjaznym, nawiązującym do minionych wieków klimatem i znakomitą atmosferą. Na zamku otwarta dla publiczności jest tylko część pomieszczeń, w tym Sala Wielka, komnata rycerska, ganki oraz niedawno oddany do użytku donżon. Obecne wyposażenie komnat jest bardzo skromne, gdzieniegdzie ściany zdobią hełmy, zwierzęce skóry i ukazujące widoki z przeszłości stare zdjęcia Grodźca. Druga część warowni zamknięta jest dla ruchu turystycznego, niektóre sale są remontowane lub remontu oczekują. Z wież otwarty jest wspomniany donżon, z którego rozciąga się malownicza panorama Pogórza Kaczawskiego. Na terenie zamku funkcjonuje stoisko z pamiątkami i skromnie wyposażony bufet.

Zamek dla ruchu turystycznego otwarty jest przez cały tydzień:
w godz. 10-16 (listopad-styczeń)
w godz. 10-17 (luty - marzec)
w godz. 10-18 (kwiecień-październik)
Bilet wstępu kosztuje 7 zł (ulgowy 4 zł)
Wykonywanie zdjęć amatorskich bez dodatkowej opłaty

Kasztelan zamku Grodziec Zenon Bernacki
Zakład Usług Turystycznych "Zamek Grodziec"
Grodziec, 59-516 Zagrodno, woj. dolnośląskie
grodziec@grodziec.com lub bernacki@grodziec.com
tel. kom. +48 (0) 504 051 022
tel. +48 (76) 8 774 452


SALA WIELKA W 2004 ROKU

SALA RYCERSKA OBECNIE


rodziec często gości ekipy telewizyjne oraz filmowe. Kręcono tutaj seriale "Przyłbice i kaptury", "Wiedźmin", filmy "Fanny Hill", "Kwiat diabła", a także spektakl teatralny "Romeo i Julia". W roku 2004 szwedzka telewizja SVT realizowała na zamku i jego okolicach reality drama "Riket", zaś w 2005 powstały: "Le Royaume" Telewizji TF1 z Francji, "De saga van Oberon-a" ÉÉN z Belgii i TROS z Holandii, a także program telewizji rosyjskiej z udziałem Daniela Olbrychskiego i znanego z antypolskich haseł lidera faszystów rosyjskich Wladimira Żirinowskiego. Na Grodźcu realizowano również programy telewizyjne m.in. "Nie do wiary", "Para w Polskę", "Ziarno", "Rower", "Podróże kulinarne Roberta Makłowicza". Organizowane są tutaj imprezy kulturalne i turnieje rycerskie.


WIDOK Z GANKU POD WIEŻĄ PÓŁNOCNĄ NA DZIEDZINIEC
I DONŻON - NA PIERWSZYM PLANIE WYKUSZ KAPLICY

PALATIUM KSIĄŻĘCE



ieś Grodziec położona jest ok. 40 km na zachód od Legnicy. Jej lokalizacja w pewnej odległości od większych szlaków komunikacyjnych sprawia, że dojazd za pomocą transportu publicznego może być uciążliwy i czasochłonny. Komunikacja PKS dociera tutaj rzadko, korzystający z jej usług powinni wysiąść na przystanku Grodziec II. Nieco częściej autobusy kursują przez leżące 4 km od zamku wsie Nowa Wieś Grodziska oraz Olszanica, do których najłatwiej dostać się z Bolesławca i Złotoryi. Auto zaparkować można na parkingu darmowym u stóp góry zamkowej lub na przedzamczu. We wsi znak wskazujący drogę do zamku. (2008) (mapa)





1. B. Guerquin: Zamki w Polsce, Arkady 1984
2. I. T. Kaczyńscy: Zamki w Polsce południowej, Muza SA 1999
3. L. Kajzer, J. Salm, S. Kołodziejski: Leksykon zamków w Polsce, Arkady 2001
4. R. M. Łuczyński: Zamki i pałace Dolnego Śląska, OWPW 1997
5. M. Olczak: Grodziec, Oppidum 2004
6. M. Świeży: Zamki, twierdze, warownie, Foto Art 2002


ZESPÓŁ BRAMNY W ŚWIETLE ZACHODZĄCEGO SŁOŃCA

JEDNA Z WIEŻ NA PRZEDZAMCZU




Warta Bolesławiecka - ruina zamku rycerskiego XIVw., ok. 16 km
Rokitnica - ruina zamku rycerskiego XIVw., ok. 23 km
Płakowice - zamek szlachecki XVIw., ok. 25 km
Rakowice Wielkie - wieże mieszkalno-obronne XV/XVIw., ok. 25 km
Sędziszowa - wieża mieszkalna XIVw., ok. 25 km
Chojnów - zamek książęcy XIVw., przebudowany , ok. 26 km
Radłówka - ruina zamku szlacheckiego XVIw., ok. 26 km



STRONA GŁÓWNA



AGROTURYSTYKA VILLA GRETA
TWOJE MIEJSCE W SUDETACH