RUINA DWORU OBRONNEGO W BĄKOWEJ GÓRZE

owstanie murowanego fortalicjum w Bąkowej Górze koło Przedborza powszechnie zawdzięcza się Zbigniewowi Bąkowi h. Zadora, synowi Zbigniewa Bąka seniora, jednego z najbardziej zaufanych dworzan Władysława Jagiełły. Budowla wzniesiona została w połowie XV wieku na korzeniu starszego, drewnianego założenia. Po śmierci Zbigniewa w roku 1489 obiekt trafił w ręce jego zięciów Jarosława Łaskiego i Andrzeja oraz szwagra Piotra z Bnina, biskupa włocławskiego. Nie wiadomo dziś dokładnie, jak nowi właściciele podzielili się zameczkiem. Wiadomo natomiast, że w XVI stuleciu przeszedł on w posiadanie rodziny Małachowskich, którzy nieznacznie go przebudowali i odnowili - świadczą o tym fragmenty dekoracyjnego tynku oraz skromne zdobienia okien. W przeciągu następnych lat dwór wielokrotnie zmieniał właścicieli, a na początku XVIII wieku ostatni jego mieszkańcy podjęli decyzję o wyprowadzce. Prawdopodobnie przyczyną opuszczenia dworu były zbyt grube mury i niewielkie otwory okienne, które ograniczały dostęp promieni słonecznych do jego wnętrza, wskutek czego panował tutaj ciągły półmrok. W latach dwudziestych XX wieku będący właścicielem Bąkowej Góry Potoccy starali się odnaleźć zamkowe lochy. Starania te nie przyniosły jednak żadnych efektów, pogorszyły natomiast stan i tak już zrujnowanego obiektu. W latach 80-ych ubiegłego stulecia na terenie fortalicjum przeprowadzono badania archeologiczne połączone z jego odgruzowaniem i odchwaszczaniem. Aktualnie znajduje się ono w rękach prywatnych.

REKONSTRUKCJA DWORU ŹRÓDŁO: A.R.SYPEK "ZAMKI I WAROWNIE ZIEMI SANDOMIERSKIEJ"

urowany dwór usytuowano na cyplu wzniesienia, na miejscu drewnianego gródka, wewnątrz dookolnego wału. Zbudowany z piaskowca gmach o wymiarach ok. 32x14 metrów posiadał dwa ryzality, z których wschodni stanowił wjazd do zamku. Budynek był co najmniej dwukondygnacyjny, być może miał trzy kondygnacje. Istnieje też przypuszczenie, że jeden ze wspomnianych ryzalitów był wyższy i pełnił rolę wieży.

BĄKOWA GÓRA - PLAN PRZYZIEMIA

ziś fortalicjum to malownicza ruina z dobrze zakonserwowanymi, wznoszącymi się na wysokość kilku metrów grubymi kamiennymi murami (po dużej rekonstrukcji) i zarośniętym wnętrzem. Znajduje się ona w strefie prywatnego skansenu, udostępnionego do płatnego zwiedzania po uprzednim zgłoszeniu w recepcji (obok stoi dwór z XVII wieku). Teren nie jest ogrodzony, zaś recepcja trochę od niego oddalona, więc od biedy da się tutaj wejść "na gapę". Ze względu na wczesną porę sam musiałem wybrać właśnie taki sposób i dlatego nie wiem, czy zwiedzanie wnętrza warowni jest możliwe, czy też (jak mnie niedawno poinformowano) - już nie.

RUINA W OSTRYM PORANNYM SŁOŃCU

ąkowa Góra położona jest ok. 7 km od Przedborza przy drodze na Łódź. Jadąc przez wieś należy skręcić w dróżkę z drogowskazem "Kalinki 3" i następnie podjechać pod górę ok. 500 metrów. Przy skrzyżowaniu znajdują się wprawdzie jakieś ruiny, ale nie jest to zamek. (mapa) (2003)

1. R. A. Sypek: Zamki i warownie ziemi sandomierskiej, TRIO 2003
2. internet

JESZCZE RAZ DWÓR

Majkowice - ruina dworu obronnego XVIw., ok. 3 km
Przedbórz - pozostałości zamku królewskiego XIVw., ok. 7 km
Skotniki - dwór obronny, ok. 10 km
Fałków - ruina dworu obronnego XVIIw., ok. 25 km
Sulejów - warowne opactwo pocysterskie XIII-XVIw., ok. 27 km

Zapraszam do prezentacji własnej niezależnej opinii na temat dworu w Bąkowej Górze lub artykułu mu poświęconego. Komentarze naruszające normy obyczajowe zostaną usunięte. UWAGA: Wpis pojawi się, gdy wszystkie okna będą wypełnione! Jeżeli ktoś nie chce podawać własnego adresu e-mail może w tym miejscu wstawić kreseczkę.